ဝင္လုဆဲ
ေနေရာင္ျခည္က လမ္း မႀကီးေပၚသုိ႔ ျဖာက်လ်က္ရွိ၏။ ေရႊဘုံသာလမ္းႏွင့္ အေနာ္ရထာ လမ္းေထာင့္ရွိ
မီးပြဳိင့္ႏွင့္ မ်ားစြာမေဝးကြာလွေသာ အရပ္တြင္ ေလညဳိကုန္း လက္ဖက္ရည္ဆုိင္ ကေလးတည္ရွိ၏။

ညေန
ဆည္းဆာခ်ိန္ေရာက္လွ်င္ လူစည္ကားၿမဲ ျဖစ္၏။ စိမ္းလန္းေသာ ဗာဒံ ရြက္မ်ား၏ အကာအကြယ္ေၾကာင့္
အပူဒဏ္မွ သက္သာေန၏။ ဘာသာျပန္ဆရာ ေမာင္သိန္းငွက္ (ကယားျပည္)၊ ကဗ်ာဆရာ ေမာင္တုိင္ျပာ၊
အက္ေဆးဆရာ ေမာင္ႀကဳိင္ျမတ္ (ကဒုံကနိ)၊ အယ္ဒီတာ ကုိထူးေက်ာ္၊ စာအုပ္ဆုိင္ပုိင္ရွင္ကုိ
လြင္ဆင့္တုိ႔သည္ ေလညဳိကုန္းတြင္ လက္ဖက္ရည္ ေသာက္ေနၾက၏။ ေမာင္သိန္းငွက္ကုိ စာေပေလာကသားမ်ားက
ကယားႀကီးဟု ေခၚၾက၏။ ထုိသုိ႔ေခၚသည္ကုိ ေမာင္သိန္းငွက္က သေဘာက်ေန၏။

''ကယားႀကီး ဦးဥာဏ္အုန္း မလာေသးဘူးလား''

''ေသြးစစ္ရမယ့္
လူနာေတြမ်ား ေနလုိ႔ဗ်။ လာခါနီးပါၿပီ''

''ေဒါက္တာေက်ာ္ေဆြသိန္းေရာ''

''ေညာင္ရမ္း
ေဆးတုိက္မွာဗ်။ သူနာျပဳ ဆရာမေလး ႏြဲ႕ယမင္းနဲ႔ စကား ေျပာေနတာ ေတြ႕ခဲ့တယ္။ ေတာ္ၾကာ လာပါလိမ့္မယ္''

ခဏၾကာေသာ္
ေဒါက္တာ ေက်ာ္ေဆြသိန္းႏွင့္ ဓာတ္ခြဲခန္းမႉး ဦးဥာဏ္အုန္းတုိ႔ ေရာက္ရွိလာ၏။ သူနာျပဳ
ဆရာမေလး ႏြဲ႕ယမင္းႏွင့္ ၿပဳံးပြင့္သူတုိ႔လည္း လုိက္ပါလာ၏။

''ကယားႀကီးေရ
ဆရာမေလးေတြ ဗုိက္ဆာလုိ႔ လုိက္လာတာဗ်''

''ရပါတယ္၊
ေဟ့ - ေမာင္ႂကြက္နီ က်ဆိမ့္ႏွစ္ခြက္''

စားပြဲထုိးကေလး
ေမာင္ႂကြက္နီက လ်င္ျမန္ ဖ်တ္လတ္၏။ မၾကာမီ ကာပူခ်ီႏုိ ႏွစ္ခြက္ႏွင့္ က်ဆိမ့္ႏွစ္ခြက္
ေရာက္လာ၏။ Rich ကာပူခ်ီႏုိ အသင့္ေဖ်ာ္အထုပ္ေတြ ေပၚေနၿပီ ျဖစ္ရာ ေလညဳိကုန္းတြင္ ကာပူခ်ီႏုိ
ရႏုိင္ၿပီျဖစ္၏။

''ဦးဥာဏ္အုန္း အလုပ္မ်ားေနတယ္ ထင္တယ္''

''ဟုတ္တယ္ဗ်။
ေသြးစစ္လူနာေတြ မ်ားေနတယ္။ ဒီညေန တစ္ရာေက်ာ္သြားၿပီ''

''ေအအုိင္ဒီအက္(စ္)ေတြ ပါေသးလား''

''အနည္းအက်ဥ္းေတာ့
ေတြ႕ေတြ႕ ေနရတယ္''

''ေအအုိင္ဒီအက္(စ္) အတြက္ ကာကြယ္ေဆး မေပၚေသးဘူးလား''

''ဒါကေတာ့
ဆရာေက်ာ္ ေမးၾကည့္ဗ်ာ''

''ဒီလုိဗ်။
ကယားႀကီးရ။ နီးလာပါၿပီ။ Nature ဆုိတဲ့ သိပၸံပညာ ဂ်ာနယ္မွာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ ဖတ္လိုက္ရတယ္။
ေအအုိင္ဒီအက္(စ္) သုေတသနဗ်။ တခ်ဳိ႕လူေတြက ေရာဂါကို ခံႏုိင္ရည္ ရွိၾကတယ္။ HIV ပုိးဝင္
သြားေပမယ့္ AIDS အဆင့္ေရာက္ဖုိ႔ ႏွစ္ေတြ အၾကာႀကီး ၾကာတယ္။ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့ ပုိးသာ ဝင္သြားတယ္
ေရာဂါ မျဖစ္ဘူး။ ဒါဟာ ေျဖရွင္းရခက္တဲ့ ပုစာၦတစ္ပုဒ္ဗ်။ ခုေတာ့ အေျဖရွာေတြ႕ၿပီ။ ရွာေတြ႕ေတာ့
အေမရိကန္ သုေတသီေတြက ကာကြယ္ေဆးေပၚဖုိ႔ နီးစပ္လာပါၿပီလုိ႔ ေျပာၾကတယ္ဗ်''

''အေသးစိတ္ ရွင္းျပပါဦး''

''ကုိယ္ခံအင္အား
ေကာင္းတဲ့ ကံထူးရွင္ လူတစ္စုကုိ Elite Controllers လုိ႔ နာမည္ေပးထားတယ္။ ပုိးဝင္ေပမယ့္
ႏွစ္အၾကာႀကီး ေနမွ ေရာဂါျဖစ္တယ္။ တခ်ဳိ႕က ျဖစ္ကုိ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၉ဝ ဝန္းက်င္က
ရွာေဖြေတြ႕ရွိခ်က္ တစ္ခုရွိခဲ့တယ္။ HIV ပုိးဝင္တဲ့ လူႏွစ္ရာမွာ တစ္ေယာက္ႏႈန္း ကံထူးရွင္
ေတြ႕ခဲ့တယ္။ ကံထူးရွင္ေတြမွာ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇတစ္ခု သြားေတြ႕တယ္။ နာမည္က HLA B57 တဲ့။ သုေတသီ
MIT Professor Arup Chakraborty န႔ဲ Professor Bruce Walker ဦးေဆာင္တဲ့ သုေတသန အဖြဲ႕ဗ်။
သူတုိ႔ ထပ္ေတြ႕တာက HLA B 57  ရွိတဲ့ လူေတြဟာ
More Potent Killer T-Cell ေတြ ထုတ္ႏုိင္တယ္တဲ့။ သေဘာက ဗုိင္းရပ္စ္ သတ္တဲ့ေနရာမွာ ပုိစြမ္းတဲ့
ဆဲလ္ေတြေပါ့ဗ်ာ။ HIV Virus ကုိ ေခါင္းမထူႏုိင္ေအာင္ ႏွိမ္ထားႏုိင္တယ္''

''သုေတသီေတြက ဘယ္လုိ ရွာေတြ႕တာလဲ''

''ကုိယ္ခံစြမ္းအား
စနစ္မွာ အေရးပါတဲ့ အဂၤါတစ္ခုရွိတယ္။ Thymus လုိ႔ ေခၚတယ္။ Thymus ထဲမွာ ေသြးျဖဴဥေတြ
လူလားေျမာက္တယ္။ ဒါကုိ Computer Modelling န႔ဲ သုေတသနလုပ္တာဗ်''

''ေၾသာ္ - ဟုတ္လား။ အဆင့္ ျမင့္တယ္ဗ်ာ''

''သုေတသီေတြက
အခု သုေတသနဟာ ကာကြယ္ေဆး ေပၚလာဖုိ႔ အေျခခံ ပါပဲတဲ့။ သူတုိ႔က Model ေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိး စမ္းသပ္ၾကည့္
ၾကတယ္။ ပထမတစ္ခုက Thymus ထဲမွာ T-Cell ေတြ အဆင့္ဆင့္ဖြံ႕ၿဖဳိး လာပုံကုိ ေလ့လာတဲ့
Model ဗ်။ ဒုတိယ တစ္ခုက HLA B57 မ်ဳိး႐ုိးဗီဇ ရွိတဲ့လူနဲ႔ မရွိတဲ့ လူေတြမွာ ျဖစ္ပ်က္တဲ့
အျဖစ္အပ်က္ကုိ ေလ့လာတာဗ်။ တတိယ တစ္ခုက အကာအကြယ္ ေပးတဲ့ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇရွိတဲ့ လူေတြမွာ
ေတြ႕ရတဲ့ T-Cell အေၾကာင္း ေလ့လာတာဗ်။ အဲဒီသုံးမ်ဳိး ေလ့လာခဲ့တယ္''

''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''

''ခုလုိ
သိလာတဲ့အခါက်ေတာ့ သဘာဝ ကုိယ္ခံစြမ္းအား စနစ္ကုိ ျပဳျပင္မွာ ေပါ့ဗ်ာ။ ကာကြယ္ေဆး ေဖာ္ႏုိင္
ၿပီေပါ့ဗ်ာ။ ကာကြယ္ေဆး ထုိးထားတဲ့လူဟာ HLA B57 ရွိတဲ့လူလုိ HIV ပုိး ဝင္လာတာကုိ တုံ႔ျပန္လိမ့္မယ္။
ဒါေပမယ့္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သုံးႏုိင္မယ့္ ကာကြယ္ေဆးရဖုိ႔ ကေတာ့ အခ်ိန္ ေစာင့္ရဦးမယ္''

''ေစာင့္ရမွာေပါ့ ဆရာရယ္။ သုေတသနတုိင္း
အခ်ိန္ယူရတာပဲ။ ခ်က္ခ်င္း ေအာင္ျမင္ဖုိ႔ ဆုိတာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးေလ။ စိတ္ရွည္ ရမွာေပါ့''

''Professor
Bruce Walker က ေျပာတယ္။ တခ်ဳ္ိ႕က HIV ကုိ သူ႔သဘာဝအေလ်ာက္ ခံႏုိင္ရည္ရွိ တယ္တဲ့။ ဘယ္လုိေၾကာင့္
ခံႏုိင္ရည္ ရွိေနရသလဲဆုိတာ သိဖုိ႔ အေရးႀကီး ပါတယ္တဲ့။ ခုသုေတသနက ဒီေမးခြန္းရဲ႕ အေျဖကုိ
ရွာတာပါတဲ့။ ေတြ႕လာေတာ့ ကာကြယ္ေဆးရဖုိ႔ နီးစပ္ သြားၿပီတဲ့''

 ''ဒါေပါ့ဆရာရယ္''

''Professor
Chakraborty က ေျပာတယ္။ ကာကြယ္ေဆး ထုတ္လုပ္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္မွာ ပေဟဠိပုစၧာ ေတြက အမ်ားႀကီး
ေျဖရွင္း ရပါတယ္တဲ့။ ခုသုေတသနက ပုစာၦတစ္ပုဒ္ကုိ အေျဖရွာေပးလိုက္ ပါၿပီတဲ့။ အဲသလုိ ေျပာသြားတယ္''

''ဟုတ္မွာပဲ
ဆရာရယ္။ HIV ပုိးက အင္မတန္ ထူးဆန္းတဲ့ သေဘာ ရွိတယ္လုိ႔ ၾကားဖူးတယ္။ လူ႔ခႏၶာ ကုိယ္ထဲမွာ
ပုန္းကြယ္ေနၿပီး အလစ္မွာ ေဆာ္တတ္တယ္တဲ့။ လူရဲ႕ သဘာဝ ကုိယ္ခံစြမ္းအား စနစ္ကုိလဲ မ်က္စိလည္ေအာင္
လွည့္စား တတ္တယ္တဲ့။ အာဂ ပုိးေကာင္ပဲ ဆရာ။ မလြယ္ဘူး''

''ဟုတ္တယ္။
ကယားႀကီး ေျပာတာမွန္တယ္။ HIV ဆုိတာက အာဂပုိးဗ်။ သူ႔ေၾကာင့္ သိပၸံပညာရွင္ေတြ အေတာ္ ဦးေႏွာက္
ေျခာက္ကုန္ၾကတယ္။ အေကာင္ ေသးသေလာက္ မူယာမာယာမ်ားတဲ့ ပုိးပဲဗ်''

''ကာကြယ္ေဆးအေၾကာင္း ဆက္ပါဦးဆရာ''

''ကာကြယ္ေဆးကိစၥကုိ
ပါရဂူေတြ စိတ္ဝင္စားၾကပါတယ္။ Terrence Higgins Trust က Clinical Director ျဖစ္တဲ့
Jason Warriner က ေျပာတယ္။ ခုသုေတသနက စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းပါ တယ္တဲ့။ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇဆုိင္ရာ
သုေတသန ျဖစ္ပါတယ္တဲ့။ HIV ကုိ သဘာဝ အေလ်ာက္ ခုခံကာကြယ္ႏုိင္တဲ့ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇအေၾကာင္း
ေလ့လာတာ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့။ ဒီလုိမ်ဳိး႐ုိးဗီဇကုိ ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိတာဟာ ကာကြယ္ေဆး ေပၚလာဖုိ႔
အေျခခံေကာင္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့။ HIV ဟာ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ ဗုိင္းရပ္စ္ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့။ ကာကြယ္ေဆးက
တစ္ဆင့္ ဗုိင္းရပ္စ္ကုိ အျမစ္ျပတ္ ေခ်မႈန္းမယ့္ ကုထုံးသစ္ေတြ ေပၚလာႏုိင္ပါတယ္တဲ့။ အဲသလုိ
ေျပာသြားတယ္''

''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''

''သူက
ဆက္ေျပာေသးတယ္။ HIV ျပႆနာဟာ ယူေကႏုိင္ငံအတြက္ ႀကီးမားတဲ့ က်န္းမာေရး ျပႆနာပါတဲ့။ လ်င္ျမန္စြာ
ႀကီးထြားလာေနတဲ့ ဆုိးရြားတဲ့ ျပႆနာလဲ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့။ ခုေလာေလာဆယ္ လူနာေပါင္း ၈၃ဝဝဝ ရွိပါတယ္တဲ့။
ဒါေၾကာင့္ လူေတြကုိ ကြန္ဒုံးသုံးၾကဖုိ႔ ပညာေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့''

''ယူေကမွာ HIV ျပႆနာ အေတာ္ႀကီးထြားေနတာပဲ''

''ဟုတ္တယ္
ကယားႀကီး။ ယူေကလုိ ဖြံ႕ၿဖဳိးၿပီးႏုိင္ငံေတာင္ အေတာ္ႀကဳိးစားၿပီး ေျဖရွင္းေနရတယ္။ အာဖရိကက
ဖြံ႕ၿဖဳိးဆဲ ႏုိင္ငံေတြဆုိရင္ ဘ႑ာေရး ခ်ဳိ႕တဲ့ေတာ့ အေတာ္ဒုကၡ ေရာက္ၾကတယ္''

''ဟုတ္တယ္ဆရာ။
ကံဆုိးမသြားရာ မုိးလုိက္လုိ႔ရြာဆုိတဲ့ စကားပုံလုိပါပဲ။ ဆင္းရဲတဲ့ ႏုိင္ငံေတြကုိ
HIV က ပုိၿပီး ႏွိပ္စက္တယ္ဆရာ''

''ဒါေၾကာင့္
ပါရဂူေတြက ကာကြယ္ေဆးကုိ အသည္းအသန္ ရွာေဖြေနၾကတာ။ ကာကြယ္ေဆးေပၚမွပဲ အာဖရိက ႏုိင္ငံေတြ
သက္သာရာ ရမယ္ဗ်''

''ေအအုိင္ဒီအက္(စ္)
ကာကြယ္ေရး အေၾကာင္းေရးၾက၊ ေဟာၾကတာလဲ မ်ားပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ထပ္ခါထပ္ခါ ေျပာေလေလ မွတ္မိေလ
ျဖစ္မွာဗ်။ ထပ္ေျပာပါဦးဗ်ာ''

''တစ္လင္၊
တစ္မယားစနစ္ကုိ က်င့္သုံးရမယ္။ လင္နဲ႔မယား အျပန္အလွန္ သစၥာရွိရမယ္။ ႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈ
ဓေလ့ထုံးစံေတြကုိ လိုက္နာရမယ္။ အေပ်ာ္အပါး ေရွာင္ၾကဥ္ရမယ္။ မလုိအပ္ဘဲ ေဆးမထုိးရဘူး။
မလုိအပ္ဘဲ ေဆးမသြင္းရဘူး။ မူးယစ္ေဆးဝါး ေရွာင္ရမယ္။ သြားပြတ္တံ၊ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓား၊ သင္တုန္းဓား
စတာေတြ သီးျခားထားၿပီး သုံးစြဲရမယ္။ ေဆးမင္ေၾကာင္ မထုိးရဘူး။ ဆက္ဆံေဖာ္ အသစ္ဆုိရင္
ကြန္ဒုံးသုံးရမယ္။ အဲဒါေတြ လုိက္နာရမယ္''

''ဟုတ္ကဲ့ဆရာ''

''လမ္းထိပ္
ဓမၼာ႐ုံနားက အေဝးေျပးယာဥ္ေမာင္း ကုိသာဂိကုိ သိလား''

''သိတယ္ ကယားႀကီး။ တစ္ေလာက ဦးဥာဏ္အုန္းဆီမွာ
ေသြးလာစစ္တယ္''

''ဘာေတြ႕လဲဗ်''

''ေတြ႕ရွိခ်က္က
Confidential ေပါ့ဗ်ာ။ ေျပာလုိ႔ မျဖစ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ လူနာက ပိန္လာတယ္။ ခဏ ခဏ ဖ်ားတယ္။
ေခ်ာင္းဆုိးတယ္။ သလိပ္ဟက္ရင္ ေသြးစပါတယ္။ ဝမ္းေလွ်ာတယ္။ ဒါနဲ႔ မဂၤလာဒုံက ေဆး႐ုံ ေရာက္သြားၿပီ''

''တယ္လဲ႐ႈပ္တဲ့၊ ေပြတဲ့ေကာင္ဗ်''

''႐ႈပ္ေပြခ်င္တဲ့
ငနဲသားေတြအတြက္ သင္ခန္းစာဗ်''

''သာဂိကုိ
ေဆး႐ုံမွာေတြ႕တဲ့ လူေတြ လန္႔ကုန္ၾကတယ္တဲ့။ အစက ဝဝႀကီးဗ်။ ခု ဝါးျခမ္းျပားေလာက္ပဲ ရွိေတာ့တယ္''

''တယ္လဲဆုိးတဲ့ ေရာဂါပဲ''

ထုိစဥ္
အမ်ဳိးသမီးအုပ္စု ေရာက္ရွိလာ၏။ လုံးခ်င္းဝတၴဳဆရာမ ခင္ပန္ေဆာင္း၊ ဝတၴဳတုိ ဆရာမ မစံပယ္၊
ကဗ်ာဆရာမ မၾကည္ေဆြ၊ အက္ေဆး ဆရာမ မဂႏၶမာ၊ ထုတ္ေဝသူ မေဝေဝတုိ႔ ပါဝင္၏။

''ကယားႀကီး၊
ကြၽန္မတုိ႔ ေတာင္ႀကီး၊ အင္းေလး၊ ေအာင္ပန္း၊ ကေလာသြားမယ္။ လုိက္မလား''

''လုိက္ခ်င္တာေပါ့ဗ်ာ။
စပြန္ဆာ မရွိဘူး''

''စပြန္ဆာရရင္ လုိက္မလား''

''လုိက္မယ္ဗ်ာ။
ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ တစ္ဖြဲ႕လုံး လုိက္မွာေနာ္''

''လုိက္ပါ။
ရပါတယ္။ မုိးကုတ္ေက်ာက္တြင္း သူေ႒းတစ္ေယာက္က စပြန္ဆာေပးမွာ။ သူက စာေပ ဝါသနာပါတယ္။ နယ္မွာ
စာေပေဟာေျပာပြဲေတြ ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ နယ္က စာဖတ္ပရိသတ္နဲ႔ စာေရး ဆရာေတြကုိ ေတြ႕ေစခ်င္တယ္''

''ဒါဆုိ
ေမာင္ညဳိျပာလဲ ေခၚရမယ္''

''ေခၚပါ။
ေဒါက္တာျမင့္ေမာင္လဲ ေခၚပါ။ နက္ျဖန္ပဲ သြားၾကမယ္။ ေတာင္းေအ့စ္သုံးစီး၊ ပါဘလစ္ကာ ႏွစ္စီး
ေပးထားတယ္။ ေကြၽးေမြးစရိတ္လဲ ရထားၿပီးၿပီ'' ခရီးထြက္ရမည္ဆုိ၍ ေလညဳိကုန္း ဝုိင္းေတာ္သားမ်ား
ဝမ္းသာသြား ၾက၏။

ရည္ၫႊန္းခ်က္။
။ BBC News မွ New Hope for Hiv Vaccine Efforts ေဆး ပညာေဆာင္းပါးကုိ မွီျငမ္း ကုိးကားပါသည္။

ေအာင္(ေဆး-၁)

ေစ်းကြက္ - ေအကိုက္သူတို႔အတြက္
ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေရာင္ျခည္