ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း လမ္းေဘး ေငြေၾကးေတာင္းခံသူအခ်ိဳ႕ ေအ့ဒ္စ္ေရာဂါသည္အျဖစ္
ေခါင္းစဥ္တပ္ ေတာင္းရမ္းမႈမ်ား ရွိလာေၾကာင္း က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းတို႔ကို
ဦးစီးေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ေအ့ဒ္စ္ ေဝဒနာရွင္တစ္ဦးက ေျပာ သည္။

HIV ေရာဂါေဝဒနာရွင္ဟု ဆိုင္းဘုတ္ေထာင္ကာ ေတာင္းရမ္းသူ မ်ားလည္းရွိလာသည့္အတြက္
၄င္းပတ္ဝန္းက်င္ရွိ လမ္းသြားလမ္းလာမ်ားအား ကူးစက္ေရာဂါ မျဖစ္ပြားႏုိင္ေသာ္လည္း ပတ္ဝန္းက်င္ရွိ အျခားသူမ်ားအတြက္ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိၿပီး ယင္းကဲ့သို႔ ေတာင္းရမ္းသူမ်ားမွာ အမွန္တကယ္ ေဝဒနာရွင္မ်ားျဖစ္ႏုိင္ သကဲ့သို႔ အဆိုပါေရာဂါအား တတ္အားသေရြ႕ ကူညီလုပ္ကိုင္ေပးသည့္သူမ်ား မ်ားျပားလာသျဖင့္ အလြယ္တကူ၍ လိမ္ညာေတာင္းရမ္းေနျခင္းမ်ိဳး လည္းျဖစ္ႏိုင္
ေၾကာင္း Marie Stopes NGO မွ ေဒါက္တာစစ္ႏိုင္ က သူ၏အျမင္ကို ေျပာသည္။

“HIVေရာဂါက ေတာင္းစားဖို႔ လက္မွတ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူးဗ်။ HIVမွ
မဟုတ္ဘူး။ တျခားေရာဂါသည္ ေတြလည္း ေဆးဖိုးဝါးခ၊ အျခားလိုအပ္ခ်က္ ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္၊
ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ အမ်ားႀကီး လိုအပ္ ေနတယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအတိုင္း ေတာင္းရမ္းလို႔ရ
တာကို HIV ဆိုၿပီး ဆိုင္းဘုတ္ ေထာင္ေတာင္းေနတာေတာ့ သိပ္ မေကာင္းဘူးေပါ့။ ေရာဂါသည္ေတြက
သူတို႔ကို ကူညီတဲ့အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး အကူအညီယူႏိုင္ တယ္။ အကူအညီေပးႏိုင္မႈကလည္း
နည္းေနေတာ့ အကူအညီ ေပးတဲ့အဖြဲ႕ေတြဆီက တစ္လကို ဆန္ ၂ ျပည္၊ ၃ ျပည္ရမယ္ဆို ေတာင္းလို႔
တစ္ေန႔ကို ေလးငါးေထာင္ရေနေတာ့ ေတာင္းရမ္းမႈေတြ ဒီထက္မ်ားလာႏိုင္တာေပါ့။ ေရာဂါသည္မဟုတ္တ့ဲသူ
ေတြကလည္း HIVကို အခြင့္အေရး တစ္ရပ္လို အသံုးမခ်သင့္ပါဘူး။ တကယ္ဆို ဒီေရာဂါသည္ေတြက သူတို႔ေရာဂါရွိတယ္လို႔
လူသိမွာ အရမ္းေၾကာက္ၾကတာဗ်။ တကယ္လံုးဝမတတ္ ႏိုင္ေတာ့လို႔ ေတာင္းတာမ်ိဳးလည္းျဖစ္ ႏိုင္တယ္”
ဟု အဆိုပါေရာဂါကို ခံစားေနရၿပီး NGOလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္ ေနသူတစ္ဦး ကလည္း
ယင္းကဲ့သို႔ ေတာင္းရမ္းမႈ မ်ားအေပၚ သူ၏ အျမင္ကို ေျပာ ျပခဲ့သည္။

HIVေရာဂါခံစားေနရသူမ်ား မွာ သာမန္လူမ်ားႏွင့္မျခား က်န္းမာၾကသည့္အတြက္ ခြဲျခားသိႏိုင္ရန္ ခက္ခဲေၾကာင္း၊ HIV/ AIDSေရာဂါသည္မ်ားမွ ၁ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း
ေလာက္သာ လူမမာမ်ားျဖစ္ ေၾကာင္း ၄င္းက ဆက္လက္ေျပာ သည္။

“HIVေရာဂါဆိုတာ လူကုံထံ၊ လူဆင္းရဲ ဘယ္သူမဆို ကူးစက္ခံရႏိုင္တဲ့ေရာဂါမ်ိဳးပါ။
တခ်ိဳ႕အိမ္မွာ ေအးေအး ေဆးေဆးေနတဲ့ အမ်ိဳး သမီးေတြေတာင္ သူတို႔အမ်ိဳးသား ဆီကေနတစ္ဆင့္
ခံစားရႏိုင္ တယ္။ ဒီလိုသာ HIVဆို ၿပီးဆိုင္း ဘုတ္ ေထာင္ေတာင္းရမ္းမႈေတြ မ်ားလာ ရင္ လူ႕အေပအေတ
ေတြမွာပဲ ဒီ ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္တာဆိုၿပီး HIVျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ေရး၊ ကာကြယ္တိုက္ ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ အေႏွာင့္အယွက္ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ေရာဂါသည္ ေတြအတြက္ ေဆးဖိုးဝါးခအျပင္ ကုသေပးမယ့္ဆရာဝန္၊
ပညာေပးမယ့္သူ၊ အားေပးမယ့္သူ အမ်ားႀကီးလိုတယ္။ အဲဒီလို လိုအပ္မႈေတြမ်ားေတာ့ ေရာဂါသည္
အကုန္လံုးကိုေတာ့ ထိေရာက္ေအာင္ ကာကြယ္ကုသမႈေတြ မလုပ္ေပး ႏိုင္ဘူးေပါ့။ ဒီလို မလုပ္ႏိုင္တဲ့ၾကားက
အဲ ဒီလို ေတာင္းရမ္းေနရင္ လူ႕အေပ အေတေတြမို႔ ဒီေရာဂါျဖစ္တာ ဆိုၿပီး HIVကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး
လုပ္ငန္းေတြကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္” ဟု ေဒါက္တာစစ္ႏိုင္က သံုးသပ္ေျပာ ၾကားသည္။

HIVေရာဂါသည္ ယခင္တြင္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ား ကူးစက္ခံ ရမႈအမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားေသာ္လည္း
ယခုတြင္ လိင္ဆက္ဆံမႈမွ ကူးစက္ မႈအမ်ားဆံုး ျဖစ္ပြားလ်က္ ရွိေနေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ
HIV ေရာဂါ ျဖစ္ပြားသူ ၂ သိန္း ေက်ာ္တြင္ ၇ ေသာင္းေက်ာ္မွာ ေဆးေသာက္ရန္ လိုအပ္ေနသူမ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း
ယင္းထဲမွ ၂ ေသာင္းခန္႔ ကိုသာ ေဆးဝါး အခမဲ့ ေဝငွေပးႏိုင္ေသး ေၾကာင္း၊ HIVပိုးကူးစက္ခံရသူမ်ားသည္ ေဆးေသာက္၍ အႏွစ္ ၂ဝ၊ ၃ဝ ႏွင့္ အထက္ အသက္ရွင္ေနထိုင္ ႏိုင္ေၾကာင္း HIV/ AIDS ေရာဂါ
သည္မ်ားအား သြားဘက္ဆိုင္ရာ အခမဲ့ကုသေပး ေနသည့္ ေဒါက္တာ ေစာႏိုင္က ေျပာသည္။

HIV/ AIDSေဟာေျပာပြဲေတြ ကို မူးယစ္ေဆးသံုးတဲ့သူ၊ ျပည့္တန္ဆာ၊ ျပည့္တန္ဆာဆီလာတဲ့ ဧည့္သည္ေတြ၊ အမ်ိဳးသားခ်င္းစံုဖက္တဲ့ သူေတြကို အမ်ားဆံုး ေျပာျပေဆြးေႏြးတယ္။ လိုေနတာက လူငယ္ေတြကို အသိေပးဖို႔ပဲ။ မိဘေတြ၊ ဆရာသမားေတြက ဒါကို ခြင့္မျပဳၾကဘူး။ ငယ္ေသးတယ္၊ ပ်က္စီးပါ့မယ္ဆိုၿပီးေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီ ေကာင္း ေအာင္ ေျပာျပသြန္သင္မယ့္
သူေတြကသာ ေစာင့္တာ။ ဗီဒီယိုေတြ၊ အင္တာနက္ေတြ၊ လူကုန္ကူးမႈေတြကေတာ့ ငယ္ပါေသးတယ္ဆိုၿပီး
ေစာင့္တာမ်ိဳးမရွိဘူး။ ဒီေရာဂါ ျဖစ္တဲ့သူအမ်ားစုကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံလို႔ ကူးၾကတာပဲ။ ဒါမို႔
လူငယ္ေတြကိုလည္း ေဟာေျပာဖို႔ အမွန္တကယ္လိုအပ္တယ္” ဟု Marie Stopes NGO မွ ေဒါက္တာ
စစ္ႏိုင္က ထပ္ေလာင္းေျပာသည္။

က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးအတြက္ အကူအညီေပးႏုိင္မႈမ်ားမွာ လိုအပ္မႈမ်ားရွိေနသည့္အတြက္
ယင္းကဲ့ သို႔ ေတာင္းရမ္းမႈမ်ား မ်ားျပားလာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဆိုပါ ေတာင္းရမ္းသူမ်ားမွာ
ၿမိဳ႕လယ္ေကာင္ လူစည္ကားရာ ေနရာတြင္သာမက ရပ္ကြက္မ်ား၌ပင္ ေတြ႕ျမင္လာရ ေၾကာင္း၊ HIV ေရာဂါေဝဒနာရွင္
မ်ား အတြက္လည္း ေဆးဝါး သာမက ဆရာဝန္၊ အားေပးအႀကံျပဳမည့္ ပုဂၢိဳလ္၊ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ေပး
မည့္ ပုဂၢိဳလ္၊ စားဝတ္ေနေရး အဆင္ေျပရန္ ကူညီမည့္ အဖြဲ႕အစည္း အစရွိသည့္ လိုအပ္မႈမ်ားရွိ
ေၾကာင္း အထက္ပါ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက အႀကံျပဳ သည္။

ေဝမာထြန္း၊
ေက်ာ္ဝင္းသူ

ေပၚျပဴလာဂ်ာနယ္
- ေအ့ဒ္စ္ေရာဂါသည္ပါဟု
ေခါင္းစဥ္တပ္၍ ေတာင္းရမ္းသူမ်ားရွိလာ