အသက္ ၃၆-ႏွစ္ အရြယ္ရွိၿပီျဖစ္သည့္ တပ္ၾကပ္ ကိုထြန္းေမာင္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဆင္ေျဖဖုံး၊ ေမွာ္ဘီရွိ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္၏ ေျချမန္တပ္ရင္း (ခမရ)
၃၉၁ တြင္
ဂိတ္၀ကို ဒယီးဒယိုင္ႏွင့္ ခဲခဲယင္းယင္း ျဖတ္ေလွ်ာက္လာရသည္။ လက္တြင္းရွိ ၀ါးတုတ္ ကိုလည္း အမွီျပဳထားရေသးသည္။ သူက ေနမေကာင္းျဖစ္ေနသည္မွာ ၾကာၿပီ။ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္မွ တခ်ဳိိ႕ေသာ ရဲေဘာ္မ်ား ကဲ့သို႔ပင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုး စြဲကပ္သည့္ ေရာဂါ လကၡၡဏာ မ်ားကလည္း အထင္းသားေပၚေနသည္။
စစ္ေဆးရံုတြင္ ကုသမႈ ခံယူေနေသာ္လည္း သူ႔အေျခအေနက မထူးျခားလွ။ ယခုအခ်ိန္တြင္ေတာ့ သူက ပုဂၢၢလိက ေဆးခန္း တခုတြင္ သြား၍ သက္သာရာ သက္သာေၾကာင္း ျပရန္ စဥ္းစားေနသည္။
ျမန္မာ့စစ္တပ္မွ တပ္သားမ်ား၏ သဘာ၀အတိုင္း၊ စစ္သားအလုပ္က အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါစြဲကပ္ ခံရႏိုင္ရန္ အတြက္ အထူးအႏၱရာယ္မ်ားလွသည္။
မသန္႔႔စင္သည့္ ေသြးမွကူးႏိုင္သကဲ့သ႔ို႔၊ ပိုးမႊႊားမ်ား ေသခ်ာ မသတ္ထားသည့္ ေဆးထိုးအပ္မ်ား၊ ခြဲစိတ္ပစၥၥည္းမ်ားမွလည္း ေရာဂါကူးစက္ခံရႏိုင္သည္။
ေ႔ရွ႔တန္းေဆးရံုမ်ားတြင္ တခါတရံ အေရးေပၚေသြးလိုသည့္အခါ ရရာေသြး သြင္းလိုက္ရသည္လည္း ရွိသည္။ စနစ္တက် စစ္ေဆးမေနႏိုင္ေၾကာင္း ေဆးလက္ေထာက္ ရဲေဘာ္တဦးက ေျပာျပသည္။
တရား၀င္စာရင္းဇယားမ်ားအရ ဆိုလွ်င္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၌ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ ကူးစက္ခံရသူ တစံုတဦးမွ မရွိပါ။ သို႔႔ေသာ္လည္း စစ္ေဆး၀န္ထမ္း တဦးက ဧရာ၀တီမဂၢၢဇင္းသို႔ ေျပာျပရာတြင္ “က်ေနာ္တို႔ တပ္ခ်ဳပ္ (ကာကြယ္ ေရး
ဦးစီးခ်ဳပ္) က သူ႔လူေတြထဲမွာ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ေနတာ လံုး၀အသိအမွတ္ မျပဳႏိုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔႔မွာ အိပ္ခ်္ အိုင္ဗြီ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ရွိတဲ့ လူနာ မရွိဘူးေပါ့။ ဒီလူနာေတြကို ကုသေပးဖို႔ ခြင့္ျပဳခ်က္လည္းက် မထားဘူး” ဟု ဆိုသည္။
မေအး၀င္း၏ ေယာက္်ားျဖစ္သူ တပ္ၾကပ္ေအာင္သန္းက လြန္ခဲ့ေသာ ၆-လက ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ ျဖင့္ ေသဆံုးသြားခဲ့ သည္။ သူက တပ္မေတာ္တြင္ စစ္မႈႈထမ္းသက္ ႏွစ္ ၂၀-ရွိေနၿပီ ျဖစ္သည္။
“သူ ဘယ္လိုေရာဂါကူးလာလည္း က်မလည္း မသိတတ္ေတာ့ပါဘူး” သူမက ေျပာသည္။ “လြန္ခဲ့တဲ့ ၅-ႏွစ္ကေတာ့ ကရင္ ျပည္နယ္မွာ ေျခေထာက္ဒဏ္ရာ ရလာဖူးတယ္။”
“သူ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါနဲ႔ ေသေကာင္ေပါင္းလဲ ျဖစ္ေနေတာ့ က်မက တပ္ရင္းေဆးခန္း သြားတယ္။ ေဆးကု ေပးဖို႔ လုပ္တယ္။ ေဆးမွဴးက ကုမေပးဘူးလို႔ ေျပာတယ္။”
တပ္မေတာ္ ေဆး၀န္ထမ္းၫႊန္ၾကားမႈႈ ဦးစီးဌာနႏွင့္ နီးစပ္သူတဦးက ေျပာျပရာတြင္၊ ေနျပည္ေတာ္ရွိ စစ္ေဆးရံု ႀကီးတြင္ ၈၀ ခန႔္႔ေသာ လူနာမ်ား အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ ္ေရာဂါႏွင့္ ေသဆံုးၿပီံးၿပီဟု ဆိုပါ သည္။
ေနျပည္ေတာ္တြင္ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔ကက်င္းပသည့္ ကမၻၻာ့ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေန႔ အခမ္းအနား၌ အမ်ဳိးသား က်န္းမာေရး ေကာ္မတီဥကၠ႒ ျဖစ္သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦးက ေျပာၾကားရာတြင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ လူနာမ်ားႏွင့္ ၎တို႔႔၏ မိသားစုမ်ားအတြက္ အစစအရာရာ ကူညီပံ့ပိုးေပးေနသည္ဟု ေျပာခဲ့ပါေသး သည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက ဤသို႔ကတိက၀တ္ ေကာင္းေနေသာ္လည္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားမွာ စစ္တပ္ အတြင္း တာ၀န္ဆက္လက္ မထမ္းေဆာင္ႏိုင ္ေတာ့ေလာက္ေအာင္ နာမက်န္း ျဖစ္ေနၾကသည္။ ထိုသူမ်ားကိုလည္း လုပ္သက္ ၁၀-ႏွစ္ မျပည့္ေသာေၾကာင့္ ပင္စင္စား အနားယူခြင့္ မျပဳဘဲ ထားပါသည္။ အသက္ငယ္ရြယ္စဥ္တြင္ ေဆးခြင့္ျဖင့္ ပင္စင္ယူမည့္ အေရးကို စစ္ရံုးခ်ဳပ္က တားျမစ္ထားပါသည္။
ဤျပႆနာကို ပိုဆိုးေစသည့္ အေၾကာင္းမွာ စစ္တပ္အတြင္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ ကူးစက္ျပန္႔ပြားပံုႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပညာေပးမႈ မရွိျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ “စစ္သားအမ်ားစုက ဒီေရာဂါ ဘယ္လိုကူးစက္တယ္ဆိုတာ မသိၾကဘူး” တပ္ရင္း အရာခံဗိုလ္တဦး၏ သားျဖစ္သူက ေျပာသည္။ ထို႔႔အျပင္ ေရာဂါကူးစက္ခံရပါကလည္း က်န္ရဲေဘာ္မ်ားက ပစ္ပယ္ထားလိုက္ၾကေတာ့သည္ဟု ၎က ေျပာျပပါသည္။
လစာနည္းလွသည့္ တခ်ိဳိ႕ေသာ စစ္သားမ်ား၏ ဇနီးမယားမ်ားကလည္း တ၀မ္းတခါးလွေစရန္ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းမ်ားျဖင့္ အသက္ ဆက္ေနၾကရသည္ျဖစ္ရာ စစ္သားမ်ားအၾကား အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ရန္ ပို၍အႏၱရာယ္ႀကီးလာေစပါေတာ့သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ေနၾကေသာ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေျပာျပရာ တြင္ စစ္တပ္အတြင္း ပညာေပးေရး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ကမ္းလွမ္းခ်က္ မွန္သမွ်ကို စစ္တပ္ တပ္မွဴးမ်ားက ပယ္ခ်တတ္ သည္ဟု ဆိုသည္။ စစ္တပ္အတြင္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကူးစက္ခံရသည့္ လူနာအေရအတြက္ စာရင္းမ်ား လည္း ေကာက္ယူ၍ မရရွိႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ေနပါသည္။
ဤသို႔ ကပ္ဒုကၡၾကံဳေနရသည့္ မိသားစုမ်ားအတြက္ အေထာက္အပံ့ဆိုသည္မွာ တစိုးတစိမွ် မရွိပါ။ မေအး၀င္းက ေျပာျပရာ တြင္ ေယာက္်ားဆံုးသည္ႏွင့္ သ႔ူ႔ကိုလည္း တပ္က ပစ္ပယ္လိုက္ေတာ့သည္ဟု ဆိုသည္။ သူမက ငိုရင္း ေျပာျပသည္။ “သူတို႔႔က က်မကိုေရာ၊ ကေလးေတြကိုပါ တပ္၀င္းထဲမွာ ဆက္မေနေစခ်င္ၾကေတာ့ဘူး။ က်မတို႔က မူရင္းဇာတိေဒသက အိမ္ကို ျပန္လာၾကရတယ္။ ဘယ္လိုဆက္ ရပ္တည္ရမွန္းလည္း မသိေတာ့ပါဘူး။ က်မမွာ အလုပ္ကလည္း မရွိဘူး”။
