ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ေတြ႕ရိွသူမ်ားမွ ART ကုထံုးေပးရန္ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရိွၿပီး ၅၄ ရာခုိင္ ႏႈန္းသာ ကုထံုးေဆး ေထာက္ပံ့မႈ ရရိွ ေၾကာင္း၊ က်န္ ၄၆ ရာခုိင္ႏႈန္း မွာ ART ေဆးေပး စင္တာမ်ား ႏွင့္ အလွမ္းေဝး ျခင္း၊ ပိုးကူးစက္ ခံထားရသူ ကိုယ္တိုင္ လူသိမခံဝံ့သျဖင့္ ေဆးလာေရာက္ မယူ ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု HIV တားဆီး ကာကြယ္ေရး လုပ္ေဆာင္ေနေသာ လူမႈ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားမွ ေျပာသည္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ကူးဆက္ ခံထား ရလွ်င္ ART ေဆးပံုမွန္ သံုးစြဲမွသာ သက္တန္းေစ့ ေနႏိုင္ဖို႔ အေထာက္ အကူ ျဖစ္ ေၾကာင္း ေဆးပညာရွင္ မ်ားကေျပာသည္။
”ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေခ်ာက္မွာ ေရႊညာေမာင္မယ္ ေပါ့ဗ်ာ HIV ပိုးကူး စက္ခံထားရတဲ့ သူေတြကို ART ေဆး အလြယ္တကူ ရယူ နိုင္ေအာင္ ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ ဖြဲ႕ထား တယ္ေပါ့ဗ်ာ၊ ေဆးယူသူ ၃ဝဝ ေလာက္ကို ေပးထား ႏိုင္တယ္၊ ရပ္ေဝးကေန လာၾကတဲ့ သူ ေတြ အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေခ်ာက္ၿမိဳ႕ ေရႊညာ ေမာင္မယ္က တည္းခိုေနထိုင္ဖို႔ ခရီး စရိတ္က အစ ကူညီေပးရတာ” ဟု ပရဟိတ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ ကဗ်ာ ဆရာ ေဖတင္ၫြန္႔က ေျပာသည္။
ေခ်ာက္ၿမိဳ႕ ေဆးေပး စင္တာမွာ ပခုကၠဴ စင္တာ ခြဲျဖစ္ၿပီး၊ မေကြးတိုင္း အတြင္းမွ ဆင္ေပါင္ဝဲ၊ နတ္ေမာက္၊ မင္းလွ၊ ပြင့္ျဖဴ၊ ေရွာက္ေတာ၊ မိေခ်ာင္းရဲ စသည့္ ေဒသမ်ားမွ လာေရာက္ရ ေၾကာင္း သိရသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ တစ္ဝန္းမွာ ကူးစက္ခံ ထားရသူ ဦးေရ တစ္သိန္း ရွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရိွၿပီး ၄၇ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ အမ်ိဳးသမီး မ်ားျဖစ္၍ ၃၉ ရာခုိင္ ႏႈန္းမွာ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ႏွင့္ ၂၄ ႏွစ္ ၾကား လူငယ္မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္တမ္း ေကာက္ ယူခ်က္ အရ သိရသည္ဟု UNAIDS ထုတ္ျပန္ပါသည္။
”ဒီေရာဂါပိုး ဝင္ရင္ေတာ့ အဓိက ကေတာ့ ေဆးကုသ ခံယူဖို႔ လိုပါတယ္။ ေဆးကုသမႈ ခံယူမွပဲ ကိုယ့္ရဲ႕ သက္တမ္းကို သက္တမ္းေစ့ ေနႏိုင္ေအာင္ ဆြဲဆန္႔ သြားႏိုင္ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါရိွတာ ရွက္စရာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ေရာဂါက ကိုယ့္ ခႏၶာကိုယ္ ထဲကို ဝင္လာတာကို ဒါရွက္ ေၾကာက္ေနရင္ ေဆးကုသမႈ မခံရင္ ေဝဒနာေတြ ပိုဆိုး သြားႏိုင္ ပါတယ္။ ဒါ ေၾကာင့္မို႔လို႔ ေဆးကုသမႈ ရဲရဲဝင့္ဝင့္ ခံယူဖို႔လိုပါတယ္” ဟု ေဒၚခင္ႏြယ္ၾကည္ Nurse Supervisor –Medecins Du Monde မွ ေျပာပါသည္။
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးကို နည္းလမ္းသံုး မ်ိဳးႏွင့္ ကူးစက္ခံ ရႏိုင္ပါသည္။ မသန္႔ ရွင္းေသာ ေဆးထိုးအပ္ သံုးၿပီး ေသြးသြင္းျခင္း၊ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ကူးစက္ခံ ထားသူ ႏွင့္ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ ဆံျခင္း၊ ပိုးရိွသည့္ မိခင္မွ တစ္ဆင့္ ကေလး ေမြးခ်ိန္ ႏွင့္ ႏို႔ခ်ိဳ တိုက္ေကြၽးျခင္းမွ ကူးစက္ ခံရႏိုင္သည္္။ ေဆးပညာရွင္ မ်ား၏ အဆိုအရ ဦးတည္ အုပ္ စု မ်ားျဖစ္ေသာ မူးယစ္ေဆး ထိုးသြင္းသူ၊ အမ်ိဳးသမီး လိင္ အလုပ္သမ ႏွင့္ အမ်ိဳးသားခ်င္း လိင္ ဆက္ဆံသူမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။
ဦးမင္း (မေကြး၊ ႏိုဝင္ဘာ ၁၇)
