မႏွစ္က သႀကၤၤန္မွာ ေရပက္ခံထြက္ရင္း အခ်မ္းေျပ အရက္ေသာက္ခဲ့ရာမွ ေသြးသား ဆႏၵအလိုလိုက္ၿပီး မိန္းကေလး တဦးအေပၚ က်ဴးလြန္ မွားယြင္းမိခဲဲ့တဲ့ အသက္၂၀ အရြယ္ ေမာင္ပိုင္စိုး တေယာက္ ဒီႏွစ္ သႀကၤၤန္မတိုင္ခင္ မွာပဲ ကေလးတေယာက္ ဖခင္ ျဖစ္လိ႔ု႔ေနပါၿပီ။
သူနဲ႔ လက္ထပ္ခဲ့တဲ့ အသက္ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္ မေဒ၀ီလည္း အခုအခ်ိန္မွာ ၂ လသား အရြယ္သမီးငယ္ေလးကို မႏိုင္မနင္း ထိန္းေက်ာင္းရင္း အိမ္ေထာင္ရွင္မ တဦးျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။
အသက္ငယ္ငယ္နဲ႔ လူပ်ိဳ၊ အပ်ိဳ ဘ၀ေတြ ဆံုးရႈံးသြားတဲ့ သူတို႔႔အတြက္ သႀကၤၤန္ဟာ အရင္လို ေပ်ာ္စရာမေကာင္း ေတာ့ပါဘူး။ မိဘေတြကလည္း သႀကၤၤန္လည္ဖို႔႔အတြက္ ေငြထုတ္ေပးမွာမဟုတ္ေတာ့သလုိ၊ သႀကၤၤန္တြင္းေပ်ာ္ပါး ခြင့္ေတြလည္း ဆုံး႐ႈံးသြားၾကရတယ္လို႔ ႏွစ္ဦးလုံးက ေျပာျပၾကပါတယ္။
သူတို႔႔ဟာ လက္ထပ္ဖို႔ ႀကိဳတင္စဥ္းစားထားျခင္းမရွိပါဘဲ သႀကၤၤန္မွာ မွားမိၾကရာကေန ကိုယ္၀န္ရလာတဲ့အတြက္ ယူလိုက္ၾကရတဲ့ စုံတြဲျဖစ္ၿပီး သႀကၤၤန္တြင္းမွာ ေပ်ာ္ၾကမယ့္သူေတြအေနနဲ႔ အစစအရာရာမွာ သတိရွိသင့္တယ္လို႔ လည္း ေျပာျပၾကပါတယ္။
“အခ်မ္းေျပေအာင္ သူလည္းေသာက္၊ ကိုယ္လည္းေသာက္တာပဲ။ မွားေတာ့ က်ေနာ္က တာ၀န္ယူရတာေပါ့။ အဲဒီလို ျဖစ္တဲ့ သူေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း သတိေကာင္းတယ္၊ ကြန္ဒံုယူလာ ၾကတယ္” လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။
ေရပက္ခံထြက္တဲ့သူပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေရကစားတဲ့သူပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေယာက္်ားေလး၊ မိန္းကေလးအမ်ားစုဟာ သႀကၤၤန္ ကာလမွာ အခ်မ္းေျပဆိုတဲ့ ဆင္ေျခတခုနဲ႔ ဘီယာ၊ ရမ္၊ ၀ီစကီ စတဲ့ အရက္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို သံုးစြဲလာၾကသလို တခ်ိဳ႕ လည္း စိတ္ႂကြေဆးအမ်ိဳးမ်ိဳးကို သံုးစြဲလာၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။
မ႑ပ္ေတြမွာ ဒီေဂ်သီခ်င္းေတြဖြင့္ၿပီး မူးမူးနဲ႔ ခုန္ေပါက္ ကခုန္ၾကရင္း၊ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္တြဲကၾကရင္း ကေန လိင္ကိစၥ ပတ္သက္မႈႈေတြျဖစ္လာၿပီး မိန္းကေလးေတြကလည္း အရက္ေတြ ေသာက္ထားၾကတဲ့ အတြက္ ပို ရဲတင္းလာၾကတယ္လုိ႔ သူက ဆိုပါတယ္။
“သႀကၤၤန္ဆိုရင္ ေရထက္ အရက္က ပိုေပါတယ္လို႔ကို ေျပာရမလိုျဖစ္ေနၿပီ။ မ႑ပ္ေတြကလည္း လူ၀င္ေအာင္ ဆိုၿပီး အရက္လိုခ်င္လား၊ ေဆးျပား ယူမလား၊ အားလံုးရေအာင္ လုပ္ေပးတယ္” လို႔ သႀကၤၤန္ အက အဖြဲ႕တဖြဲ႕က လူငယ္တဦးက ေျပာျပပါတယ္။
သႀကၤၤန္မွာ ေရပက္မ႑ပ္အမ်ားစုကေတာ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတခုလို ေဆာင္္ရြက္လာၾကတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေရ ပက္တဲ့သူ မ်ားမ်ားရေအာင္ ၀န္ေဆာင္မႈႈအမ်ိဳးမ်ိဳးေပးၿပီး အၿပိဳင္အဆိုင္ဆြဲေဆာင္ၾကရာမွာ အရက္အလကား တိုက္တဲ့အဆင့္၊ ေဆးျပား ေ၀ေပးတဲ့အဆင့္ထိ ေရာက္လာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သူက သံုးသပ္ေျပာ ဆိုပါတယ္။
အရက္ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကလည္း ၎တို႔႔ထုတ္လုပ္တဲ့ အရက္အမွတ္တံဆိပ္ အသစ္ေတြအတြက္ ေစ်း ကြက္ ရွာေဖြျခင္း၊ အေရာင္းျမႇင့္တင္ျခင္း လုပ္ငန္းေတြကို ေရပက္မ႑ပ္ေတြနဲ႔အတူ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ၾကတဲ့အျပင္ အရက္သာမကဘဲ စိတ္ႂကြေဆးျပားေတြကိုပါ အလကားေပးေ၀ျခင္းနဲ႔ ေစ်းကြက္ ရွာေဖြမႈႈေတြလည္းရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
သႀကၤၤန္မွာ စိတ္ႂကြေဆး စတင္သံုးစြဲမိရာကေန ဆက္သံုးျဖစ္သြားတ့ဲ ဂီတသမားတဦးကလည္း “လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္၊ ေလးႏွစ္ေလာက္ကတည္းက သႀကၤၤန္မ႑ပ္တခ်ိဳ႕မွာ အလကားေ၀တယ္၊ အဲဒီကေန စြဲသြားတာ”လို႔ ေျပာျပ ပါတယ္။
အခုႏွစ္မွာလည္း အရင္ႏွစ္ကထက္ ေရကစားခြင့္လက္မွတ္၀ယ္ယူမႈ က်ဆင္းေနတဲ့အတြက္ မ႑ပ္ေတြအေနနဲ႔ အေရာင္းျမႇင့္တင္တဲ့ အေနနဲ႔ ပိုျပီးေကာင္းမြန္ေပ်ာ္ရြင္တဲ့ အစီအစဥ္သစ္ေတြ ပါ၀င္ေၾကာင္း လက္ကမ္း ေၾကာ္ျငာ ေတြကို အင္တာနက္အြန္လိုင္းေတြကပါ ေၾကာ္ျငာထားၾကျပီး လက္မွတ္ခေတြကိုလည္း ေစ်းေလွ်ာ့ေရာင္းခ်ေပး ေၾကာင္း သိရပါတယ္။
“အခုေတာ့ အေစာင္ ၂၀၀ ေလာက္ ထြက္သြားပါၿပီ။ မ႑ပ္က လူ ၅၀၀ ဆ့ံ႔ဆိုေတာ့က်န္တာေတြ ေရာင္းရ ေအာင္ မနည္းလုပ္ရဦးမယ္။ လူရွိေအာင္မနည္းလုပ္ေနရတယ္၊ ေၾကာ္ျငာအားေတြလည္း သံုးထားရေတာ့ ကုန္က် စရိတ္က မႏွစ္ကေလာက္ပဲ။ လက္မွတ္ခကေတာ့ လူမ၀င္မွာစိုးလို႔ ေလွ်ာ့ယူရတယ္၊ တရက္ ကစားရင္ က်ပ္ တေသာင္း ယူပါတယ္၊ ၄ ရက္လံုးကစားရင္ ၃ ေသာင္းခြဲ ယူတယ္” လို႔ အင္းလ်ားလမ္းမေပၚရွိ မ႑ပ္တခု မွ တာ၀န္ရွိသူ တဦးက ေျပာျပပါတယ္။
ေရကစားလက္မွတ္၀ယ္ယူသူမ်ားမွာ အသက္ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္ကေန အသက္ ၃၀ အရြယ္ထိ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳး သမီးမ်ား ျဖစ္ၿပီး အမ်ားစုမွာ အသက္ ၂၀ ၀န္းက်င္အရြယ္ ငယ္႐ြယ္သူ မိန္းကေလးမ်ားျဖစ္လို႔ သူတုိ႔႔အတြက္ အစား အေသာက္သာမက ကားအႀကိဳအပို႔႔ေတြကိုပါ စီစဥ္ေပးတယ္လို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။
ျမန္္မာ့ႏွစ္သစ္ကူး သႀကၤၤန္ကာလဟာ တႏွစ္တာ ကာလမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ကူးစက္မႈႈ အမ်ားဆံုးအခ်ိန္ေတြထဲက အခ်ိန္တခုျဖစ္တယ္လို႔ မ်ိဳးဆက္ပြားက်န္းမာေရး ၀န္ေဆာင္မႈႈအဖြဲ႕ မာရီစတုပ္အင္တာေနရွင္နယ္ (ျမန္မာ) က ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာ စစ္ႏိုင္ကေျပာဆိုေၾကာင္း၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဧျပီလထုတ္၊ အမွတ္ ၁၀၅ ေမာ္ဒန္ဂ်ာနယ္ မွာ ေဖာ္ျပထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။
သႀကၤၤန္ဆိုရင္ အေပ်ာ္လြန္ၿပီး ရန္ျဖစ္တတ္တယ္ဆိုတာအျပင္ အေပ်ာ္လြန္ၿပီး သတိလစ္တဲ့အခါ လူငယ္ေတြကို ကာလသားေရာဂါ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါေတြပါ ျဖစ္လာေစၿပီး မလိုလားအပ္တဲ့ ကိုယ္၀န္ရတာ မ်ိဳးေတြပါ ျဖစ္တတ္တဲ့အတြက္ လူငယ္အမ်ားစုအေနနဲ႔ ကြန္ဒံုေဆာင္သင့္ေၾကာင္း သူက ဆိုပါတယ္။
ပုဂံေခတ္ နရသီဟပေတ့ မင္းလက္ထက္ကေန စတင္ခဲ့ၾကတဲ့ ျမန္မာ့ရိုးရာသႀကၤန္ဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျမင့္ ခဲ့ၿပီး ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့စရိုက္ေတြနဲ႔ ေပ်ာ္ရြင္ၾကည္ႏူးခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ သႀကၤၤန္မ႑ပ္ေတြ ေခတ္စားလာခဲ့ကာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတခု အသြင္ျဖစ္လာခ်ိန္ကတည္းက ရန္ကုန္ သႀကၤၤန္ဟာ မလွပေတာ့ဘူးလို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ဒါရိုက္တာ၊ စာေရးဆရာတဦးက ေျပာဆိုသံုးသပ္ပါတယ္။
“ခုေခတ္က သႀကၤၤန္ဆိုရင္ ေယာက္်ားေလးေတြတင္မကဘူး မိန္းကေလးေတြပါ အရက္ေတြေသာက္ၿပီး ကၾက တယ္၊ စင္ေနာက္ေတြမွာလည္း မိန္းကေလးေတြ မူးၿပီးေမွာက္ေနတာနဲ႔ ျဖစ္ခ်င္တိုင္းျဖစ္ေနၾကေတာ့ သႀကၤၤန္ဟာ အရင္ကလိုမလွေတာ့ပါဘူး၊ တႏွစ္ထက္တႏွစ္ ရုပ္ဆိုးဆိုးလာတယ္” လို႔ သူကဆက္ေျပာျပပါတယ္။
မိဘေတြအေနနဲ႔ သားသမီးေတြကို ေရပက္ကစားဖို႔၊ သႀကၤၤန္ လည္ဖို႔အတြက ္ေငြေတြထုတ္ေပးေနၾကတာ ကိုယ့္ သားသမီး ကိုယ္ဖ်က္ဆီးရာမ်ား ေရာက္ေနသလား ဆိုတာကို သတိထားသင့္တယ္လို႔ ႔မေဒ၀ီရဲ႕ ဖခင္က ဆိုပါ တယ္။
“သမီးေလးပညာ တပိုင္းတစနဲ႔ ဒီလိုျဖစ္သြားတဲ့အတြက္ က်ေနာ္ ရင္နာရတယ္၊ ၿပီးေတာ့ သႀကၤၤန္ မွာ လူငယ္ေတြ ေပ်ာ္ပါေစလို႔ စိတ္ခ်လက္ခ် လႊႊတ္ထားလို႔႔မရေတာ့ဘူး ဆိုတာကို သိေစခ်င္ပါတယ္”လို႔ ၂ လသားအရြယ္ သမီးငယ္ကို ႏို႔ို႔တိုက္ေနတဲ့ သမီးျဖစ္သူကို ေငးၾကည့္ရင္း စိတ္ထိခုိက္ဟန္နဲ႔ ေျပာျပပါတယ္။
