Weekly Eleven Journals - No.46, Vol . 2
(29/8/2007)

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မေလးရွားႏိုင္ငံသို
့အလုပ္သြားလုပ္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားအခ်ိဳ ့ အလုပ္မ၀င္ခင္ ေသြးစစ္ရာမွ HIV
ဗိုင္းရပ္ပိုးႏွင့္ အျခားေရာဂါမ်ား ေတြ ့ရွိရာမွ အလုပ္မရရွိဘဲ ဒုကၡေရာက္ေနသည္ဟု
မေလးရွားေရာက္ျမန္မာမ်ားထံမွ စံုစမ္းသိရွိရၿပီး HIV ပိုးရွိသူႏွင့္ အလုပ္အတူလုပ္၍
ေရာဂါပိုးကူးရန္ အခြင့္အလမ္း မရွိေၾကာင္း လုပ္ငန္းခြင္တြင္ အလုပ္လုပ္ရင္း
ေရာဂါပိုးကူးစက္ေစသည့္ ေရာဂါပိုးပါသည့္ေသြး၊ လိင္အဂၤါထြက္ အရည္မ်ား ႏွင့္ထိေတြ
့ကူးစက္ရန္ အလြန္ခဲယဥ္းေၾကာင္း ေဆးပညာ ေလာကမွ ဆရာ၀န္တစ္ဦး၏ ေျပာျပခ်က္အရသိရသည္။

“အခုဒီေရာက္လာတဲ့ ျမန္မာေတြအလုပ္မ၀င္ခင္
ေဆးစစ္ေတာ့ တခ်ိဳ ့က HIV ဗိုင္းရပ္ပိုးနဲ ့ အျခားေရာဂါေတြ ေတြ ့လို ့အလုပ္မရဘဲ
ဒုကၡေရာက္ ေနၾကတယ္။ ဒီအထဲမွာ မိန္းကေလးေတြလဲပါတယ္”ဟု မေလးရွားႏိုင္ငံတြင္ အလုပ္လုပ္ေနသည့္ ကိုမ်ိဳးမ်ိဳးက ေျပာသည္။

“ HIV ပိုးရွိတဲ့သူနဲ ့ အလုပ္အတူလုပ္လို ့
ေရာဂါကူးဖို ့အခြင့္အလမ္းမရွိပါဘူး။ စက္ရံု တစ္ခုတည္း၊ ရံုးဌာန၊ စာသင္ေက်ာင္း
တစ္ခုတည္းမွာ အလုပ္လုပ္ရင္း ေရာဂါ မကူးႏိုင္ပါဘူး၊ လုပ္ငန္းခြင္မွာအလုပ္လုပ္ရင္း
ပိုးပါတဲ့ေသြး၊ လိအဂၤါထြက္အရည္ေတြနဲ ့ ထိေတြ ့ကူးစက္ဖို ့ဆိုတာအလြန္ ခဲယဥ္းပါတယ္”
ဟုလုပ္ငန္းခြင္ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးကေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ HIV ပိုးရွိသူကို ကိုယ့္အလုပ္မွာခန္ ့မယ္ မခန္
့ဘူးဆိုတာ ကိုယ့္အလုပ္ကုမၸဏီရဲ့ ေပၚလစီ ေပၚမွာမူတည္ပါတယ္၊ သိရသေလာက္ေျပာရရင္
လႈိင္သာယာ စက္မႈဇံုမွာရွိတဲ့ တခ်ိဳ ့စက္ရံုေတြဆိုရင္ HIV ပိုးရွိေပမဲ့
အလုပ္လုပ္ႏိုင္တဲ့သူေတြကို အလုပ္ဆက္ခန္ ့ထား တာေတြရွိပါတယ္”
ဟုယင္းကဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာ၀န္မ်ားအသင္း၏ HIV/AIDS
ပညာေပးေရးတာ၀န္ခံ ေဒါက္တာျမင့္ေဇာ္ က “ အဲဒီလို HIV ေတြ ့လို ့အလုပ္မခန္ ့တာဟာ
HIV/AIDS နဲ ့ပတ္သက္တဲ့ က်န္းမာေရးအသိပညာ သူတို ့မွာမရွိလို ့ပါ၊ အဲဒီလို ျဖစ္တာဟာ
အသိပညာေပးမႈ ပိုင္းမွာအားနည္းေနေသးလို ့ပါ။ အဓိက ကေတာ့ HIV ကူးစက္ေစတဲ့နည္းလမ္း
မကူးစက္ေစတဲ့နည္းလမ္း ေတြကိုသိရပါမယ္။ စက္ရံု၊ အလုပ္ရံုေတြမွာဆိုရင္၊
ဒီလို မကူးစက္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ ဌာနတစ္ခုတည္းမွာ အတူတူအလုပ္လုပ္ရံုနဲ ့ HIV
ဗိုင္းရပ္ မကူးစက္ႏိုင္ဘူး ဆိုတာကို စက္ရံုအလုပ္ရံုပိုင္ရွင္ ေတြနဲ ့
မန္ေနဂ်ာအစရွိတဲ့ တာ၀န္ရွိသူ ေတြသိဖို ့လိုအပ္ပါတယ္” ရွင္းလင္းေျပာျပသည္။

“မရွိဘဲရွိတယ္ဆိုတဲ့၊ ရွိရဲ့သားနဲ ့မရွိဘူးဆိုတဲ့(false – positive)အေျဖမွားေၾကာင့္လား ဆိုရင္ လူနဲ ့စစ္တဲ့ ေသြးကေရာ မွန္ရဲ့လား
ဒါမွမဟုတ္ရင္ ဟိုကိုမသြားခင္မွာ ဒီမွာ ေသြးစစ္ ေတာ့ ဒီကဓါတ္ခြဲခန္းရဲ့ သံုးတဲ့ပစၥည္း
စမ္းသပ္တဲ့လူေၾကာင့္လား၊ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္” ဟုအေထြေထြ ေရာဂါကု ဆရာ၀န္တစ္ဦးက ေျပာသည္။

“ ကိုယ္ထဲေရာဂါပိုး၀င္ခါစဆိုရင္
ေသြးစစ္ရင္ခ်က္ခ်င္း မေပၚပါဘူး သံုးလေလာက္ ေစာင့္ရပါတယ္ ေသြးအေျဖဟာ
လြန္ခဲ့တဲ့သံုးလေလာက္က အေျဖကိုပဲျပပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ ဇူလိုင္လ ၁ ရက္ေန
့မွာ ေသြးအေျဖက ေရာဂါပိုးမရွိဘူးလို ့ျပရင္ အဓိပၸါယ္က မတ္ခ်္လ ၃၁ ရက္ေန ့အထိ
ဒီလူမွာ ေရာဂါပိုးမရွိဘူးလို ့ ဆိုလိုပါတယ္။ ဧၿပီလ၊ေမ၊ဇြန္ လတစ္လ
လမွာေရာဂါပိုးရွိတဲ့လူနဲ ့ လိင္ဆက္ဆံရင္၊ ေရာဂါပိုးမသန္  ့စင္ထားတဲ့ေဆး
ထုိးအပ္ကိုသံုးခဲ့တာ၊ ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ေသြးကိုသြင္းမိခဲ့ရင္ ဇူလိုင္လ ၁ ရက္ေန ့မွာ ေသြးစစ္လို ့ မေပၚႏိုင္ေသးပါဘူး” ဟု ယင္းက ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့ပါ ေသးသည္။

အကယ္၍ အလုပ္သမားတစ္ေယာက္တြင္ HIV ပိုးရွိေနပါက
အလုပ္ဆက္လုပ္ခြင့္ ေပးသင့္မေပးသင့္ ဆိုသည့္အခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ “လုပ္ခြင့္
ေပးသင့္ပါတယ္၊ အလုပ္သမားတစ္ေယာက္မွာ HIV ပိုးရွိေနေပမဲ့ က်န္းမာသန္စြမ္းတယ္၊အလုပ္ လုပ္ ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ အလုပ္လုပ္ခြင့္ျပဳသင့္ ပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ နဲ
့ဆက္ႏြယ္တဲ့ ေရာဂါေတြျဖစ္လာခဲ့ရင္လည္းပဲ၊ တျခားေရာဂါျဖစ္တတ္တဲ့ အလုပ္သမားေတြလိုပဲ
ရသင့္ ရထိုက္တဲ့ တန္းတူအခြင့္အေရးေတြ ေပးသင့္ပါတယ္။ HIV ပိုးရွိေနလို ့
အလုပ္ထုတ္ပစ္တာ မျဖစ္သင့္ပါဘူး” ဟုအိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ တားဆီးေရး
လုပ္ငန္းမ်ားကိုေဆာင္ရြက္ေနသည့္ NGO တစ္ခုမွ ၀န္ထမ္းတစ္ဦးကဆိုပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အကိုးအကားဓါတ္ခြဲခန္း (Reference
lab) သို ့မဟုတ္ အရည္အေသြး ထိန္းခ်ဳပ္မႈဓါတ္ခြဲခန္း (Quality Control Lab)
ဟုဆိုႏိုင္သည့္ အမ်ိဳးသားက်န္းမာေရး ဓါတ္ခြဲခန္း (National Health Laboratory) သည္
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ပိုးရွိမရွိစမ္းသပ္ရာတြင္ ရလဒ္အေျဖအတြက္ေသခ်ာမႈအရွိဆံုး ဓါတ္ခြဲခန္းျဖစ္သည္ဟု
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ႏွင့္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကာကြယ္တားဆီးေရး လုပ္ငန္းမ်ားကိုေဆာင္ရြက္ေပးေနသည့္
NGO မ်ားထံမွသိရပါသည္။

သန္းေဇာ္ထြန္း ၊အငယ္ေထြး Weekly Eleven Journals -
No.46, Vol . 2 (29/8/2007)