ျမန္မာႏုိင္ငံက ငွက္ဖ်ား၊ တီဘီနဲ႔ HIV/AIDS ေရာဂါသံုးမ်ိဳး ကာကြယ္ကုသေပးေရး ရန္ပံုေငြအတြက္
အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၃၂ဝ ကူညီဖို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေလွ်ာက္လႊာတင္ထားတာကို Global
Fund အဖြဲ႔ႀကီးက လက္ခံစဥ္းစားေနတယ္လို႔
သိရပါတယ္။Global Fund ဟာ
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူမႈေရးကိစၥ အကူအညီေပးေနရာကေန ျမန္မာအစိုးရရဲ႔ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ
မ်ားလာတဲ့အတြက္ ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ထြက္ခြာသြားတဲ့ ကုလသမဂၢ
ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ က်န္းမာေရးရန္ပံုေငြ အဖြဲ႔ႀကီးျဖစ္ပါတယ္။

တရားဝင္ စာရင္းေတြအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ HIV/AIDS ေရာဂါ အကူးစက္ခံထားရသူ ႏွစ္သိန္းေလးေသာင္းေက်ာ္ ရွိရာမွာ
သံုးပံုတပံုေလာက္ဟာ အသက္ကယ္ ARV ေဆးဝါး အထူးလိုအပ္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအထဲက
တေသာင္းရွစ္ေထာင္ပဲ ေဆးဝါးအကူညီ ရရွိတယ္လို႔ ကုလသမဂၢ စာရင္းေတြက ဆိုပါတယ္။

ဒီလိုေဆးဝါးအကူညီရေနတဲ့ လူနာစုစုေပါင္းထဲမွာ MSF နယ္စည္းမျခားဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔က လူနာ တေသာင္းႏွစ္ေထာင္၊ တျခား
NGOs အနည္းငယ္က
ေလးေထာင္ခန္႔နဲ႔ စစ္အစိုးရ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက တေထာင့္ရွစ္ရာသာ အခမဲ့
ကူညီေနတာလို႔ သိရပါတယ္။

MSF အဖြဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာအႀကီးအကဲ Mr.
Luke Arend က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ
ေရာဂါကုသဖို႔ ေငြလိုအပ္ခ်က္က ႀကီးမားလြန္းၿပီး ကူညီႏိုင္တာက နည္းတဲ့အတြက္ MSF အေနနဲ႔ အခုလို အမ်ားဆံုး ကူညီႏုိင္တဲ့အဖြဲ႔ ျဖစ္ေနတာပါလို႔
ေျပာၾကားၿပီး အစိုးရရန္ပံုေငြ ေပးႏိုင္မႈနည္းတဲ့အတြက္ ကမၻာေပၚမွာ ဒီေရာဂါေဆးဝါး
ကူညီေရးမွာ အေအာင္ျမင္ဆံုး အထိေရာက္ဆံုး ကူညီႏုိင္တဲ့ အဖြဲ႔ျဖစ္ေနတယ္လို႔
ေျပာပါတယ္။

အခုအခါမွာ ေရာဂါသံုးမ်ိဳးအတြက္ ဥေရာပသမဂၢ ဦးေဆာင္တဲ့
အလွဴရွင္ႏုိင္ငံေတြက ဂလိုဘယ္ဖန္းရဲ႔ အကူညီကို အစားထားျဖည့္ႏုိင္ဖို႔ 3 D
Fund ကို ထူေထာင္
ကူညီေနပါတယ္။ေရာဂါသည္ေတြကို အကူညီေပးေနသူတဦးျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔က
မျဖဴျဖဴသင္းကေတာ့ Global Fund က လက္ခံ
စဥ္းစားေပးေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကူညီေပးႏုိင္ဖို႔လည္း
ထည့္သြင္းသတိထားဖို႔လိုတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

မျဖဴျဖဴသင္း။    ။“ျမန္မာျပည္မွာ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လက္ရွိအေျခအေနအထိ
ထိန္းခ်ဳပ္လုိ႔ သိပ္မရေသးဘူး။ ပညာေပးမႈအပိုင္းေရာ၊ ေဆးဝါးကုသမႈအပိုင္းေရာ
အမ်ားႀကီး အားနည္းေနေသးတယ္။ ျမန္မာျပည္ကေတာ့ အမွန္တကယ္လုိအပ္မယ္ဆုိရင္
အကူအညီအမ်ားႀကီး လုိအပ္တယ္။ အခု ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းေရာ ေသဆံုးမႈႏႈန္းပါ အရမ္း
ျမင့္တက္ေနတယ္။ အဓိကကေတာ့ ေဆးဝါးမလံုေလာက္မႈေပါ့။ ARV ေဆးဝါးေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္မရတဲ့အခါက်ေတာ့ ေသဆံုးႏႈန္းျမင့္တက္ေနတယ္။
အဲဒါေၾကာင့္ အကူအညီကေတာ့ အမ်ားႀကီး လုိအပ္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္လုိ႔
ကူညီမယ္ဆုိတဲ့အကူအညီေတြက တကယ္လုိအပ္ေနတဲ့ ျပည္သူေတြလက္ထဲကိုေရာက္ဖုိ႔ အဓိက
လုိအပ္ေနပါတယ္”

ျမန္မာႏုိင္ငံက တီဘီ၊ ငွက္ဖ်ား၊ HIV/AIDS ေရာဂါ ၃ မ်ိဳး ကာကြယ္ကုသေရးဆိုင္ရာ ျပည္တြင္းျပည္ပ
အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႔စည္းေတြကို ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ကူညီဖုိ႔ အေမရိ္ကန္ ေဒၚလာ ၁၄ သန္းကို
အသစ္ထုတ္ေပးမယ့္ အေၾကာင္း 3 D Fund က ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင္လ ၁၃ ရက္ေန႔က ေၾကညာခ်က္
ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႔ ကူညီႏုိင္တဲ့ေငြေၾကးအေရအတြက္ကေတာ့
ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ အမ်ားႀကီးျခားနားေနတဲ့အတြက္ Global Fund အေနနဲ႔ အျမန္ဆံုးျပန္ဝင္ဖို႔ စဥ္းစားလိမ့္မယ္လို႔
ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း 3 D Fund ဥကၠ႒က
အာအက္ဖ္ေအကို ေျပာပါတယ္။Global Fund အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေလွ်ာက္လႊာကို လာမယ့္ ႏိုဝင္ဘာလထဲမွာ
အဆံုးျဖတ္ေပးမယ္လို႔ သိရပါတယ္။

လက္ရွိ HIV/AIDS ေရာဂါအေျခအေနနဲ႔ အကူအညီကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး
ေရာဂါသည္ေတြကို အကူညီေပးေနသူ တဦးျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔က မျဖဴျဖဴသင္းကို
ကိုေက်ာ္မင္းထြန္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

မျဖဴျဖဴသင္း ခု HIV/AIDS နဲ႔ ေနထိုင္သူေတြကို ကူညီေပးေနတဲ့
လူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ 3DFund ကေနၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္အတြက္ ရန္ပံုေငြ ထပ္တိုးေပးတယ္၊
ေနာ္တစ္ခုက ဂလိုဘယ္ဖန္းကိုလည္း ျပန္ၿပီးေတာ့ ေလ်ာက္လႊာ တင္ထားတယ္ေပါ့။ သန္း ၃၂၀
ရွိတယ္လို႔ က်ေတာ္တို႔ ၾကားရတယ္။ ဒီ သတင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မျဖဴျဖဴသင္းတို႔
အေနနဲ႔ ဘယ္လိုျမင္လဲဗ်။

ခုလက္ရွိ
အေျခအေနအရေတာ့ 3DFund ေပါ့၊ 3DFund  ကစၿပီးေတာ့
ျမန္မာျပည္မွာ NGO ရွစ္ခုကိုစၿပီးေတာ့ ေပးတယ္။ ေပးၿပီး အလုပ္လုပ္ေနတာေတြ ရွိပါတယ္။
တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ က်မတို႔ မသိေတာင္ မသိလိုက္ရဘူး။ ေငြေတြက ၀င္သာ၀င္သြားတယ္ ျပည္သူလူထု
မသိလိုက္ၾကဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက ထိေရာက္မႈ မရွိတာေတြလည္း က်မတို႔ ေစာေစာပိုင္းက
ေတြ႔ေနရပါတယ္။ အဓိက ကေတာ့ ေငြေတြ၀င္လာမယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း
ရွိဖို႔ရယ္ ေနာက္တစ္ခုကက်ေတာ့ အာဏာပိုင္ေတြ အေနနဲ႔ကလည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပါ့။ NGO
ေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလိုအဟုတ္ပဲ
အာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ လက္ရွိအေျခအေန အတိုင္းပဲ ထိန္းခ်ဳပ္ထားမယ္။ ဒီအတိုင္းပဲ
ေငြေတြကို လက္ခံေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်မအေနနဲ႔ သိပ္ထိေရာက္မယ္လို႔ မထင္ဘူးရွင့္။
ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖစ္ေစခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က HIV နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး
တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္မွပဲ ေအာင္ျမင္မွာပါ။ အလွဴရွင္ေတြ
အေနနဲ႔ကလည္း ျမန္မာျပည္ကို ၀င္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ တကယ့္ကို လိုအပ္ေနတဲ့ ျပည္သူလူထု
လက္ထဲကို ေရာက္ဖို႔ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးစားၿပီး ေရာက္ေအာင္ လုပ္မွပဲ
ထိေရာက္လိမ့္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

မျဖဴျဖဴသင္းတို႔ လုပ္ေနတာမ်ိဳးက အဖြဲ႔အစည္း ေနာက္ခံလည္းပါတယ္ေပါ့။
ေနာက္တစ္ခုက လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းေပါ့ တရား၀င္ အစိုးရဆီမွာ မွတ္ပံုတင္မထားပဲနဲ႔
ကိုယ့္လူမႈေရး အသိနဲ႔ လုပ္ေနတဲ့ဟာေတြ၊ အရပ္ထဲမွာ ကိုိယ့္အခ်င္းခ်င္း
ကူညီေနတာေတြရွိတယ္။ အဲဒီလို အဖြဲ႔အစည္းေတြက ပိုၿပီးေတာ့ ေရာဂါရွင္ေတြနဲ႔
ထိေတြ႔မႈရွိတယ္။ သို႔ေသာ္ ရန္ပံုေငြေတြကို ေပးတဲ့အခါမွာ ႏိုင္ငံတြင္း ဥပေဒေတြအရ
ေပးလို႔မရဘူးလို႔ 3DFund  ဥကၠဠကို
ေမးတဲ့အခါမွာ သူကေျပာပါတယ္။ တိုက္ရိုက္ေတာ့ ခ်ေပးဖို႔ မရွိဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။
အဲဒါကို မျဖဴျဖဴသင္းတို႔ ဘယ္လိုျမင္လဲဗ်။

အမွန္တကယ္ဆိုရင္
သူတို႔အေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္ကို ၀င္ၿပီဆိုကတည္းက အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔
လက္မွတ္ထိုး ရတာရွိတယ္။ အဲဒီအခါမွာ လူမႈလုပ္ငန္းျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔
ပတ္သက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို ကူညီလို႔မရဘူး။ ေနာက္ အစိုးရနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အဖြဲ႔
အစည္းကိုလည္း ကူညီလို႔မရဘူး။ အခုလက္ရွိ အေျခအေနမွာ ေတြ႔ေနရတာကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔
ပတ္သက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ျငင္းဆန္ေနတာ ေတြ႔ရၿပီးေတာ့ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ အာဏာပိုင္နဲ႔
ပတ္သက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြေပါ့။ ၾကံ့ဖြ႔ံတို႔ ၊ မိခင္နဲ႔ ကေလး ေစာင့္ေရွာက္ေရး
အသင္းတို႔ သူတို႔က အေရာင္ေျပာင္းၿပီး NGO ေတြ ဖြဲ႔ေနတာကို ေတြ႔ေနရတယ္။ အဲဒီလို
ဟာမ်ိဳးကိုေတာ့ သူတို႔ ေပးေနတာေတြ ေတြ႔ေနရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ျမန္မာျပည္မွာ
HIV/AIDS ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္လုိ အကူအညီ မ်ိဳးပဲျဖစ္ျဖစ္ ကူညီေတာ့မယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္၊
တကယ္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေနတဲ့သူေတြနဲ႔ လက္တြဲၿပီးလုပ္မွပဲ
ေအာင္ျမင္လိမ့္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ တကယ္ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ သူေတြက အရမ္းကို ဒုကၡ
ေရာက္ေနၿပီးေတာ့၊ အကူအညီေတြ အမ်ားႀကီး လိုအပ္ေနတယ္။ အမွန္တကယ္ လုပ္ကိုင္
ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ သူေတြက အကူအညီ မရပဲနဲ႔ တျခား အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့
က်မအေနနဲ႔ မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ျမင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အစိုးရကပဲ တားျမစ္ထားသည္ျဖစ္ေစ၊
ဘယ္လုိပဲလုပ္သည္ျဖစ္ေစ အမွန္ေတာ့ ျမန္မာျပည္ထဲကို ၀င္ေတာ့မယ္ဆိုရင္
ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ ရွိေနတဲ့ အမွန္တကယ္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ပူးေပါင္း
ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

ခုေျပာလို႔ရတာေပါ့ေနာ္ လူနာတစ္ေယာက္ကို ဥပမာ ေပးၿပီး ေျပာမယ္ဆိုရင္
ေရဘံုယ် သူတို႔ရဲ့ အေနအထား၊ ေဆး၀ါးရွိမႈနဲ႔ မိသားစုအေပၚမွာ ဒီ HIV နဲ႔ေနတဲ့အတြက္
ဘယ္ေလာက္နစ္နာမႈ၊ ဘယ္ေလာက္ထိခိုက္မႈ၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး ဘယ္ေလာက္ ထိခိုက္မႈ ရွိလဲဗ်။

က်မတို႔
ဆီမွာကေတာ့ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ေဆးမရလို႔၊ ေသဆံုးေနၾကတာ၊ ဒုကၡေရာက္ေနၾကတာ
ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ရွိပါတယ္။ နယ္က လူနာတစ္ေယာက္ဆိုရင္ ဒီကို ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္
တႀကီးနဲ႔ လာၿပီးေတာ့ ေဆးကုတယ္ေပါ့ေနာ္၊ အဲဒီအခ်ိန္မွာ က်မတို႔ဘက္ကလည္း
ေဆးမေပးႏိုင္ဘူး ေနာက္ၿပီးေတာ့ NGO ေတြမွာကလည္း အဓိက ေပးေနတာကေတာ့ သဇင္ေပါ့ အဲဒီ
ေဆးခန္းမွာဆိုရင္ လူနာေတြက အမ်ားႀကီး တန္းစီၿပီး ေစာင့္ရတာ။ ေစာင့္ရတဲ့ အခါက်ေတာ့
သူ႔အလွည့္က်ဖို႔အတြက္ကို ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႔ ေစာင့္ရတယ္။
ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးတာေတြ ခဏခဏ ႀကံဳရတယ္။ တခါတစ္ေလက်ရင္ သူတို႔ေတြက ေရာဂါ အရမ္း
ဖိစီးလာလို႔ရွိရင္ သူတို႔ စိတ္ေတြက မမွန္ခ်င္ေတာ့ဘူး။ ေရာဂါ တအားျပင္းထန္လာရင္
မွတ္ၪာဏ္ေကာ၊ သူတို႔ စိတ္အေျခအေန အရေကာ မမွတ္မိေတာ့ဘူး။ မၾကာခဏ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး
တဲ့အခါက်ေတာ့ သူက မမွတ္မိေတာ့ဘူး။ သူကမမွတ္မိေလ ေနာက္တစ္ပတ္ ေနာက္တစ္ပတ္ ခ်ိန္ေတာ့
ကေလးမေလး တစ္ေယာက္ဆို ေတာင္တြင္းႀကီးၿမိဳ႕ေပၚကေပါ့။ သူက အသက္ငယ္ငယ္ပဲ ရွိပါေသးတယ္
၂၀ ေက်ာ္ပဲ ရွိေသးတယ္။ အဲတုန္းက ဆိုရင္ ေဆး၀ါးေတြက အျပင္မွာ ရေနေသးတယ္။
က်မကေျပာတယ္ ဒီလို ေဆးေစာင့္ေနလို႔ရွိရင္ အေျခအေန မေကာင္းႏိုင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ အစ္မက
၀ယ္ၿပီး တိုက္ထားမယ္ေပါ့။ သူ႔အေနနဲ႔ ျငင္းတယ္ ဘာေၾကာင့္ ျငင္းလဲ ဆိုေတာ့ က်မ
အရမ္းဒုကၡ ေရာက္ေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ လူနာေတြကလည္း အရမ္းမ်ားတယ္ ေနာက္ ေဆးေစ်းကလည္း ႀကီးတဲ့အခါက်ေတာ့
မလုပ္ေပးပါနဲ႔ ဆိုၿပီး ေစာင့္ရင္း ေစာင့္ရင္းနဲ႔ပဲ ေဆးရတဲ့ အခ်ိန္က်ေတာ့ သူ
အသက္ဆံုးပါးသြားရပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္ကို စိတ္မေကာင္းစရာပါ။ အခု ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့
က်မနဲ႔ ေတြ႔တဲလူေတြ က်မတို႔ ေဆးမတိုက္ႏိုင္ခင္တုန္းကဆိုရင္
ဒီလူနာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေဆးေစာင့္ရင္းနဲ႔ပဲ ေဆးကိုေမွ်ာ္လင့္ရင္းနဲ႔ပဲ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက
ေသဆံုးကုန္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မိသားစုအတြက္ ဘယ္ေလာက္အေရးႀကီးလဲဆိုရင္ ဒီ
HIV နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္ေနတာက လူငယ္ေတြ အမ်ားႀကီးပါ အသက္ ၂၀နဲ႔ ၄၀ၾကားဆိုရင္
တကယ့္တကယ္ အလုပ္လုပ္ႏိုင္တဲ့ အရြယ္ၾကား မသားစုကို ဦးေဆာင္ၿပီး လုပ္ကိုင္
ေကၽြးေမြးေနတဲ့ သူေတြျဖစ္တယ္ေလ။ အဲဒီခါက်ေတာ့ ဒီမိသားစုကို
လုပ္ကိုုင္ေကၽြးေမြးေနတဲ့အတြက္ မိသားစုအတြက္လည္း အမ်ားႀကီး ထိခိုက္မႈရွိတယ္၊
ဒီသူ႔ကို မီွခိုေနတဲ့ မိသားစုေတြဆိုရင္ မိသားစု အားလံုး အေျခအေနပ်က္သြားတာ
ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီအသက္အရြယ္က ဒီလူငယ္လူရြယ္ ပိုင္းေတြက တိုင္းျပည္အတြက္လည္း
အမ်ားႀကီး နစ္နာ ဆံုးရွံဳးမႈရွိတယ္။

(RFA)