ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ HIV/AIDS ေရာဂါရွင္ေတြအတြက္
ေပးေ၀ေနတဲ့ ARV ေဆးဟာ တကယ္ ရသင့္ရထုိက္တဲ့ သူေတြရဲ႕ ၂၀% ပဲ ရေနတဲ့အျပင္ AIDS ေရာဂါ
တုိက္ဖ်က္ေရး ရန္ပုံေငြ ရရွိမႈဟာလည္း လုိအပ္ခ်က္ရဲ႕ ထက္၀က္ေလာက္ေတာင္ မရဘူးလုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ
က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ၂၀၀၈ ခုႏွစ္အတြက္ AIDS ေရာဂါဆုိင္ရာ ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ
ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္
ကုသမႈအတြက္ အစိုးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈစရိတ္က သိပ္နည္းေနၿပီး ေစတနာရွင္လူထုက AIDS ေ၀ဒနာရွင္ေတြအတြက္
ကိုယ္ထူကုိယ္ထ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္ ကုသမႈ ေပးေနတာေတြကိုလည္း ဖိႏွိပ္ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔
ႀကိဳးစားေနတာ ေတြ႕ရတယ္လို႔ ေစာင့္ၾကည့္သူေတြက ေ၀ဖန္ေနၾကပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလး၊ လူႀကီး အပါအ၀င္
HIV ပုိး ကူးစက္ခံရသူနဲ႔ AIDS ေရာဂါ ျဖစ္ပြားသူ ၂၄၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ
က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက HIV/AIDS ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထုတ္ျပန္တဲ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာအရ
လက္ရွိ ARV ေဆး တကယ္ရေနသူ အေရအတြက္ဟာ တကယ္လိုအပ္သူ ဦးေရရဲ႕ ငါးပုံတပုံပဲ ရွိတယ္လို႔
ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ HIV/AIDS ေရာဂါ၊ တီဘီနဲ႔ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ၊ ေရာဂါသုံးမ်ဳိးအတြက္
အကူအညီ ေပးေနတဲ့ Global Fund အဖြဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲက ႏႈတ္ထြက္သြားၿပီး ကတည္းက ARV နဲ႔
တျခား လုိအပ္တဲ့ေဆးေတြ မေ၀ႏုိင္ခဲ့ဘူးလို႔ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္က အမ်ဳိးသား
AIDS စီမံကိန္းရဲ႕ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
အခု Global Fund အဖြဲ႕ႀကီးက ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ
အကူအညီေတြ ျပန္ၿပီးေပးေတာ့မွာမုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲက AIDS ေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္ေတြအတြက္ ၀မ္းသာစရာ
ျဖစ္ေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ AIDS ေရာဂါ အေျခအေနဟာ သိပ္ကုိ ဆုိး၀ါးေနတုန္းပဲလုိ႔ ဂၽြန္
ေဟာ့ပ္ကင္းစ္ တကၠသုိလ္က ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ခရစ္စ္ ေဘယာက ေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ
HIV/AIDS ေရာဂါ အေျခအေနဟာ သိပ္ၿပီးေတာ့ ဆုိးရြားေနတယ္လို႔ ေျပာရမွာပါ။ ျမန္မာစစ္အစိုးရက
ထုတ္ျပန္တဲ့ ARV ေဆးရသူ အေရအတြက္ဟာ မွန္ပါတယ္။ HIV ေ၀ဒနာရွင္ေတြရဲ႕ ငါးပုံတပုံျဖစ္တဲ့
၂၀% ေလာက္ပဲ လိုအပ္တဲ့ေဆးေတြကုိ ရေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီအခ်က္အလက္ေတြက ျမန္မာ က်န္းမာေရး
၀န္ႀကီးဌာနကေရာ၊ NAP အမ်ဳိးသား AIDS ေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႕ေတြက ရတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ
မဟုတ္ပါဘူး။ တျခား NGO အဖြဲ႕အစည္းေတြဆီက ရတယ္ဆုိတာကို အားလုံး သိသင့္ပါတယ္။”
ဒါ့အျပင္ အခု ARV ေဆး ရေနသူေတြအတြက္
ေဆးတကယ္ ျဖန္႔ျဖဴးေပးေနသူေတြဟာ Doctors without border တုိ႔၊ Medecins Sans
Frontiers တုိ႔လို နယ္ျခားမဲ့ ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ NGO အဖြဲ႕ေတြကေန ေပးေ၀ေနရတာ
ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြဘက္က ေ၀ဒနာရွင္ေတြအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးမႈဟာ သိပ္ကုိ နည္းပါးေသးတယ္လို႔လည္း
ေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ
HIV/AIDS ေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ျမန္မာစစ္အစိုးရက သုံးစြဲတဲ့ ပမာဏဟာ သိပ္ကုိနည္းပါတယ္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္အတြက္ ခန္႔မွန္းသုံးစြဲေငြဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၀၀,၀၀၀ ေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ လူထုအတြက္
သုံးစြဲမႈကို ၾကည့္မယ္ဆုိရင္လည္း ဒါဟာ သိပ္ၿပီးေတာ့ နည္းေနတာပါ။ စစ္အစိုးရ ေတာင္းဆုိသလို
အလႉေငြေတြ ထည့္ၾကဖုိ႔ လုိတယ္ဆိုတာကေတာ့ မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ကုိယ္တုိင္ကလည္း ပါ၀င္ဖို႔
လိုတာပါ။”
ဖြံ႕ၿဖဳိးမႈ အနည္းဆုံး ႏုိင္ငံေတြမွာ
လူထုအတြက္ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရးက႑မွာ ၅% ကေန ၈% အထိ သုံးစြဲဖုိ႔အတြက္ ကုလသမဂၢက အႀကံေပးထားေပမဲ့
ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ သုံးစြဲမႈဟာ သိပ္ကုိနည္းပါးေနတာ ေတြ႕ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာျပည္သူလူထုအတြက္
စစ္အစိုးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈ စရိတ္ေတြဟာ သိပ္ကို နည္းေနပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရက ၿမိဳ႕ေတာ္သစ္
ေနျပည္ေတာ္ တည္ေဆာက္ေရးမွာ အႀကီးအက်ယ္ သုံးစြဲၿပီးေတာ့ စစ္အစိုးရ အဖြဲ႕တခုလုံး ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့တာေတြ၊
စစ္ေရးမွာ စရိတ္အေျမာက္အျမား သုံးစြဲေနတာေတြကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ကမ္းလြန္ေရနံက ရတဲ့ေငြေတြ
အေျမာက္အျမား ရွိေနေပမဲ့လည္း လူထုအတြက္ ေသေသခ်ာခ်ာ သုံးစြဲတာကို မေတြ႕ရပါဘူး။”
HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္ေတြ အပါအ၀င္ လူထု
က်န္းမာေရးအတြက္ ျမန္မာစစ္အစိုးရ ကုိယ္တုိင္က ေငြေၾကးစုိက္ထုတ္မႈ နည္းပါးေနေသးတာမုိ႔
ဆုိး၀ါးတဲ့ လူထုရဲ႕ က်န္းမာေရး အေျခအေနကို လက္ပိုက္ၾကည့္မေနႏုိင္ၾကတဲ့ ျပည္တြင္းက ေစတနာရွင္ေတြ၊
အဖြဲ႕အစည္းေတြက က်န္းမာေရး ျပဳစုကုသ ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ တႏုိင္ လုပ္လာၾကပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္လာမႈကိုလည္း
ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြဘက္က အားမေပးတဲ့အျပင္ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာ ေတြ႕ရတယ္လို႔လည္း
ေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာစစ္အစိုးရက
လူထုရဲ႕ ကိုယ္ထူကုိယ္ထ ေဆာင္ရြက္မႈေတြနဲ႔ အကူအညီ ေပးသူေတြကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔
ႀကိဳးစားမႈေတြ ရွိေနတဲ့ၾကားကပဲ ျမန္မာလူထုရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတြဟာ က်ေနာ္တုိ႔ကုိ သိပ္ၿပီးေတာ့
အံ့ၾသေစပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ျဖဴျဖဴသင္းလုိ လူေတြတင္ မကဘဲ ဒုကၡအမ်ဳိးမ်ဳိးၾကားက လုပ္ေဆာင္ေနၾကတဲ့
ျမန္မာဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြနဲ႔ တျခား ဘာသာေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ အခက္အခဲ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ခါးစည္းခံေနၾကရတဲ့ၾကားက
ေ၀ဒနာရွင္ေတြအတြက္ တုိးၿပီးလုပ္ဖို႔ ေျပာေနတဲ့ NLD ပါတီနဲ႔ တျခား လူမႈအဖြဲ႕အစည္းက လူေတြကုိ
က်ေနာ္တို႔က သိပ္ၿပီး ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။”
နာဂစ္ ဆုိင္ကလုန္းဒဏ္ ခံခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္
ကယ္ဆယ္ကူညီေရး လုိအပ္ခ်က္ေတြတင္ မကဘဲ HIV/AIDS ေရာဂါ အပါအ၀င္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္
ကုသမႈ နည္းပါးတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက လူထုရဲ႕ က်န္းမာေရးအတြက္ မ်က္ျခည္မျပတ္ ေလ့လာ ေထာက္ျပေနတဲ့
ဂၽြန္ ေဟာ့ပ္ကင္းစ္ တကၠသိုလ္က ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ခရစ္စ္ ေဘယာ ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
