၀ါရွင္တန္ဟာ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္၊
သမတနဲ႔သူ႔မိသားစုရဲ႕အိမ္၊ ကမၻာလွည့္ ခရီးသည္ေတြရဲ႕နိဗၼာန္ဘုံ။ ဒါေပမဲ့
တတုိင္းျပည္လုံးမွာ HIV -AIDS
ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း အျမင့္မားဆုံးေနရာ။ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာရွိတဲ့လူဦးေရရဲ႕ ၃% ဟာ HIV ဗုိင္းရပ္စ္ပုိး ကူးစက္ခံေနရတယ္၊ ဒါနဲ႔ပတ္သက္တဲ့
အစီရင္ခံစာတေစာင္ ၁၆ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ျပန္ႏုိင္ဖုိ႔ ၿမိဳ႕ေတာ္အာဏာပုိင္ေတြက
ေမွ်ာ္လင့္ထားတယ္။ ခ႐ုိင္အတြင္းမွာျပည့္စုံတဲ့ ကူးစက္ႏႈန္း ခဲြျခမ္းစိတ္ျဖာခ်က္တခု
လုပ္ႏုိင္တာ ဒါပထမဆုံးပဲ။

ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ တားဆီးကာကြယ္ေရး ဗဟုိဌာနအဆုိအရ
ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈဟာ လူဦးေရရဲ႕၁% ရွိၿပီဆုိရင္ ေရာဂါကူးစက္ ျပန္႔ပြားတယ္လုိ႔
အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆုိပါတယ္။ ၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕မွာ HIV/AIDS ကူးစက္ႏႈန္းက ၃ ဆ ရွိပါတယ္။ DC HIV/AIDS အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အစီရင္ခံစာအရ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာေနသူ အသက္ ၄၀ နဲ႔ ၄၉
ႏွစ္အၾကား ၁၀ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ ေလာက္မွာ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိး ရွိေနတာ ေတြ႔ရတယ္။
ဒီဗုိင္းရပ္စ္ပုိးက လိင္မတူဆက္ဆံတာ၊ လိင္တူဆက္ဆံတာနဲ႔ အေၾကာထဲကုိ ေဆးထုိးသြင္းၿပီး
မူးယစ္ေဆး၀ါး သုံးစြဲတာစတဲ့ လမ္း ၃ သြယ္နဲ႔ ျပန္႔ႏွံ႔တာျဖစ္တယ္။

“ဒီ-စီ မွာ တမူထူးတာကေတာ့ ဒီ ၃ လမ္းစလုံးနဲ႔ကုိ
ျပန္႔ႏွံ႔မႈျမင့္တာ” လုိ႔
၀ါရွင္တန္မွာ AIDSန႔ဲ ပတ္သက္တဲ့
မွတ္တမ္းဌာနမွာ လုပ္ေနတဲ့ ၀ါရွင္တန္ပုိ႔စ္ သတင္းဌာနက သတင္းေထာက္တဦးျဖစ္တဲ့
ဂ်ဳိ႕စ္ဗားဂပ္စ္ က ေျပာျပပါတယ္။ ဒီ-စီ မွာက အႏၱရာယ္အမ်ားဆုံး အုပ္စုေတြ ျဖစ္တဲ့
အာဖရိက-အေမရိကန္အုပ္စုနဲ႔ အေျခာက္အုပ္စုေတြ စုစည္းေနထုိင္မႈ အမ်ားဆုံးလည္းျဖစ္တယ္။
ဒါေပမဲ့ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးဟာ အသက္ အ႐ြယ္။ လူမ်ဳိး စတဲ့နယ္ပယ္ အကုန္လုံးမွာ
သက္ေရာက္ေနတာျဖစ္တယ္၊ ၂၀၀၆ ကစၿပီး ၂၂% တုိးလာေနတယ္ဆုိတဲ့အခ်က္ကုိ ေရာဂါ
ျပန္႔ပြားမႈအခ်ဳိးအစားေတြနဲ႔ အစီရင္ခံစာ က ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဖာ္ျပထားတယ္။

တဦးခ်င္း စ႐ုိက္လကၡဏာေၾကာင့္ ျပန္႔ပြားမႈႏႈန္း ျမင့္မားတာကုိ
က်န္းမာေရး အရာရွိေတြက အျပစ္တင္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း
ၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕ ဒီကပ္အေပၚတုန္႔ျပန္မႈမွာ စီမံကိန္းမရွိတာကုိလည္း အျပင္ တင္ၾကပါတယ္။
ရွန္ႏြန္ဟတ္ဒါ ဟာ ဒီၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕ ၁၂ ေယာက္ေျမာက္ HIV/AIDS အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးျဖစ္ၿပီး ၅ ႏွစ္အတြင္း
တတိယေျမာက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ထုတ္ ၀ါရွင္တန္ပုိ႔စ္သတင္းစာရဲ႕
မ်က္ႏွာဖုံးေဆာင္းပါးမွာ သူမက ဆက္စပ္ေနတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ေၾကာင့္
ဒီလုိႏႈန္းျမင့္မားရတယ္ဆုိတာကုိ ႀကိဳးပမ္းတင္ျပထားတယ္။ “ က်မတုိ႔ဆီက ႏႈန္းက အေနာက္အာဖရိက ႏုိင္ငံထက္ ျမင့္တယ္
ယူဂန္ဒါနဲ႔ကင္ညာရဲ႕ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြနဲ႔ တန္းတူေလာက္ ရွိတယ္။” လုိ႔ ဟတ္ဒါ ကေျပာပါတယ္။ ဗားဂပ္စ္ က လြန္ခဲ့တဲ့ ၆ ႏွစ္
ေလာက္ကတည္းက ဒီၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕ HIV/AIDS ျပန္႔ပြားႏႈန္းကုိ ေလ့လာေနတာျဖစ္တယ္။

၀ါရွင္တန္ေလာက္နီးပါပဲ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တျခားၿမိဳ႕ကေတာ့
ဆန္ဖရန္စစၥကုိ ၿမိဳ႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ-စီ ရဲ႕ လက္ရွိကူးစက္မႈႏႈန္းက ၁၉၉၀ စုႏွစ္
ေတြတုန္းက ဆန္ဖရန္စစၥကုိမွာ အျမင့္ဆုံးကာလ ျဖစ္ပြားတဲ့ႏႈန္းပါ။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက
ဆန္ဖရန္စစၥကုိမွာ ကူးစက္မႈႏႈန္းက ၄% ရွိပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ
ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ပြားၿပီးကတည္းက ႏွစ္ ၃၀ နီးပါးအၾကာ ဒီကေန႔မွာေတာ့ ဒီေရာဂါနဲ႔
ဆက္စပ္ေနတဲ့ တကယ့္ အမဲစက္ႀကီးက ရွိေနတုန္းပါပဲ။ ဒီအမဲစက္ကုိ
စမ္းသပ္ဖုိ႔တားဆီးထားတယ္။ တကယ္ဆုိ ဒီႏုိင္ငံရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ HIV/AIDS ျဖစ္ပြားႏႈန္းက အေတာ့္ကုိျမင့္ဖုိ႔မ်ားတယ္လုိ႔
၀ါရွင္တန္မွာရွိတဲ့ က်န္းမာေရးအရာရွိေတြက ေျပာပါတယ္။

http://www.naytthit.com