အခုႏွစ္ အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ က်န္းမာေရး ေစာင္႔့ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းေတြ အတြက္ အားတက္ စရာ တခု ကေတာ့ အေမရိကန္ ေဒၚလာ သန္း (၁၀၀)
အကူညီ ေပးမ့ဲ (3-D) Fund ေခၚ ေရာဂါ သံုးမ်ဳိး တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္း ေပၚေပါက္ လာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ျဖစ္ေနတဲ့ HIV/AIDS ၊ ငွက္ဖ်ားနဲ႔ တီဘီ ေရာဂါ ကုသေရး အတြက္ (၅)
ႏွစ္ စီမံကိန္း ျဖစ္ၿပီး နအဖရဲ႔ တင္းၾကပ္တဲ့ ထိမ္းခ်ဳပ္ ကန႔္႔သတ္မႈ ေတြေၾကာင့္ ထြက္သြားတဲ့ ဂလိုဘယ္ဖန္း အစား ဝင္ေရာက္ လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

 

အလွဴရွင္ ႏိုင္ငံေတြ ကေတာ့ ၿဗိတိန္၊ ၾသစေတးလ်၊ ေနာ္ေဝ၊ ဆီြဒင္နဲ႔ အီးယူ ဥေရာပ သမဂၢၢတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလို ႏိုင္ငံတကာက က်န္းမာေရး အကူညီေတြ ေပးဖုိ႔ စီစဥ္ ေနခ်ိန္ မွာပဲ နအဖ အာဏာပိုင္ ေတြကေတာ့ လူသား ေတြရဲ႔ အသက္ အႏၱရယ္ကို အမ်ားဆံုး ဒုကၡ ေပးေနတဲ့ HIV/AIDS ေရာဂါ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္း ေတြကို ေႏွာက္ယွက္ ဟန္႔႔တား တာေတြ၊ ေဝဒနာ သည္ေတြကို နည္း အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ဒုကၡ ေပးတာေတြ ျပဳလုပ္ ခဲ့တာ ေတ႔ြ႔ရ ပါတယ္။ အဆိုးဆံုး ျဖစ္ရပ္ တခု ကေတာ့ ၾသဂုတ္လ အတြင္းက ျဖစ္ပ်က္ < /span>ခဲ့တဲ့ နယ္ကလာ ေဆးကု ေနတဲ့ ေရာဂါသည္ ေတြကို ေနစရာ အခက္ အခဲ ျဖစ္ေအာင္ ဖိအား ေပးခဲ့ တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

 

 

"(၁၀) လ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ထားတဲ့ အခ်ိန္မွာ သူက ဘယ္လို ျဖစ္လာ သလဲ ဆိုေတာ့ (၅)
လ ေလာက္မွာ၊ (၄) လေက်ာ္ ေလာက္မွာ သူက ဘာလုပ္ လာသလဲ ဆိုေတာ့ ရာအိမ္မွဴး ဦးျမေသာင္း ကေန ၿပီးေတာ့ ဒီလူနာ ေတြကို သူက ဧည့္စာရင္း မေပးေတာ့ဘူး။ မေပး ႏိုင္ဘူး၊ မေပး ေတာ့ဘူး၊ အိမ္ရွင္နဲ႔ ရွင္းပါလို႔ ေျပာတယ္။ အဲလို ဆုိေတာ့ အိမ္ရွင္က ေနတာက တျခား ဆိုေတာ့ သူတိ႔ု႔က ကိုယ္ ေဆးခန္း ျပရမဲ့ ကိုယ့္ က်န္းမာေရး ကိစၥ ကလဲ
ရွိေသးတာ ဆိုေတာ့ အဲလိုမ်ဳိး မရွင္း ႏိုင္ဘူးေပါ့။ မရွင္း ႏိုင္တဲ့ အခါ မွာပဲ သူက အဲလိုပဲ အိမ္ရွင္ကို သူကိုယ္တိုင္ ေခၚလာတယ္။ ဒီလူေတြ တင္ မထားဘိ႔ု႔၊
ေနာက္ၿပီးေတာ့ တရက္လဲ က်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေဝဒနာ သည္ေတြ ဘက္က ဧည့္စာရင္း သြားတိုင္တယ္။ ဧည့္စာရင္း စာရြက္ ျပန္မရတာ တခုပဲ။ ဧည့္စာရင္း သြားတိုင္တယ္။ ေျပာတယ္။ ဆိုတယ္။ တရက္လဲ က်ေတာ့ ဧည့္စာရင္း ဝင္စစ္ ၿပီးေတာ့ ဝင္ဖမ္း တယ္ေပါ့။ ဝင္ဖမ္းေတာ့ အဲဒီ အထဲက ေဝဒနာသည္ တေယာက္ ၿမိဳ႕သစ္က ကိုခင္ေမာင္ဦး ဆိုတဲ့ လူကို သူတို႔ ဖမ္းေခၚ သြားတယ္။ ေခၚသြား ၿပီးေတာ့ ရယက ႐ံုးမွာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ လဖက္ရည္ဆိုင္မွာ ကိုခင္ေမာင္ဦးကို မင္းက ဘာ ေရာဂါသည္လဲ၊ မင္းတို႔ အဲလိုမ်ဳိး ေနတာ ဘာျဖစ္တယ္၊ ညာျဖစ္တယ္ ဆိုၿပီး အတင္းေရာ အကာေရာ အရွက္ တကြဲ အက်ဳိးနည္း ျဖစ္ေအာင္ ၿခိမ္းေျခာက္ ၿပီးေတာ့ ဒီေရာဂါသည္ ပါဆိုတာကို မေပၚေပၚေအာင္ ေလွ်ာက္ေျပာ ၿပီးမွ၊ ေနာက္ဆံုးလဲ က်ေရာ အိမ္ရွင္ကို ဖိအားေပး အၾကပ္ကိုင္ ၿပီးေတာ့ သူတိ႔ု႔က ႏွင္ခ် လိုက္တယ္။"

 

 

AIDS ေရာဂါ သည္ေတြ အတြက္ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ ေပးေနတဲ့ လူငယ္ တဦး ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾသဂုတ္လ အတြင္း မွာပဲ ျဖစ္ပြား ခဲ့တဲ့ ေနာက္ျဖစ္ရပ္ တခု ကေတာ့ HIV/AIDS
ေဝဒနာ ရွင္ေတြ စုေပါင္း ျပဳလုပ္တဲ့ ဝါဆို သကၤန္း ကပ္လွဴပြဲကို အာဏာပိုင္ ေတြက ၿခိမ္းေျခာက္ တားျမစ္ ခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ အလွဴပြဲကို ကူညီ ေပးတဲ့သူ (၁၁)
ဦးကိုလဲ (၁) ညၾကာ ဖမ္းဆီး စစ္ေဆး ခဲ့ပါတယ္။

 

 

ကမာၻ တဝွမ္း HIV/AIDS ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး အတြက္ လူငယ္ ေတြဟာ သိပံၸ ပညာ ရွင္ေတြ၊ စီမံကိန္း မူေတြ၊ မူဝါဒ ခ်မွတ္ သူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး အဓိက အခန္းက႑ ကေန ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ ၾကဖုိ႔ ကုလ သမဂၢ AIDS ေရာဂါ ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔ႀကီးက ႏႈိးေဆာ္ တိုက္တြန္း ေနခ်ိန္ မွာပဲ နအဖ အာဏာပိုင္
ေတြကေတာ့ ဒီေရာဂါ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္း ေတြမွာ ကူညီ ေဆာင္ရြက္ ေပးေနတဲ့ သူေတြကို တားဆီး ေႏွာက္ယွက္ တာေတြ ျပဳလုပ္ ခဲ့တာလဲ ေတြ႔ရ ပါတယ္။

 

 

"ဦးဇင္းတို႔ မဟာစည္ ရိပ္သာကို ႀကံ့ဖြံ႔ အဖြဲ႔ဝင္ ျမင့္ေဆြ ဆိုတဲ့ လူတေယာက္က လာၿပီးေတာ့ ဦးဇင္း ဟာတဲ့ HIV ကိစၥ ေတြကို ေဆာင္ရြက္ ေနပါတယ္ တဲ့။ အဲဒီေတာ့ ရဟန္း တပါး အေနနဲ႔ ဒီလို မဖြယ္ မရာ ကိစၥ ေတြကို ေဆာင္ရြက္ဖို႔ မသင့္ ပါဘူးတဲ့။ ေက်ာင္းကုိလဲ သိကၡၡာ က်ပါတယ္။ ဆရာေတာ္ႀကီး ကိုလဲ သိကၡၡာ က်ပါတယ္ တဲ့။ ဒါေၾကာင့္မို႕လို႔ ဦးဇင္းကို ဒီေက်ာင္းမွာ မထားသင့္ ပါဘူး ဆိုၿပီးေတာ့ လာၿပီးေတာ့ ေလွ်ာက္တယ္။ ေနာက္ (၂၂)
ရက္ေန႔ က်ေတာ့ ၿမိဳ႔နယ္ သံဃာ့ မဟာ နာယက ကေန ၿပီးေတာ့ ဦးဇင္းကို ဆင့္ေခၚတဲ့ အတြက္ သြားရတယ္။ သြားေတာ့ အဲဒီ သာသနာေရး ဦးစီးမွဴးနဲ႔ မဝတက လာေလွ်ာက္လို႔ ပါတဲ့။ ဦးဇင္းက HIV ကိစၥ ေတြကို ေဆာင္ရြက္ ေနတယ္ ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီ ကိစၥ ေတြကို မေဆာင္ရြက္ ပါနဲ႔႔တဲ့။"

 

 

HIV/AIDS ေရာဂါ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္း ေတြကို ဆက္မလုပ္ဘုိ႔ အာဏာပိုင္ ေတြရ႔ဲ႔ ဖိအားေပး တားျမစ္ ခံခဲ့ရသူ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕ မဟာစည္ ရိပ္သာ ေက်ာင္းတိုက္က ဦးဇင္း ဦးအိႏၵရိယ ကိုယ္တိုင္ မိန္႔ၾကား ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာပိုင္ ေတြဟာ ဦးဇင္း ဦးအိႏၵရိယကို ေရာဂါရွင္ေတြ အတြက္ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြ ဆက္မလုပ္ဘုိ႔႔ တားျမစ္ ႐ံုမက သီတင္းသံုး ေနတဲ့ ေက်ာင္းတိုက္မွာ ဆက္မေန ႏိုင္ေအာင္ ေက်ာင္းထုိင္ ဆရာေတာ္ႀကီး ကေန တဆင့္ ဖိအားေပး ႏွင္ထုတ္ ခဲ့ပါတယ္။

 

 

အခုလို HIV/
AIDS ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းေတြ အေပၚ နအဖ အာဏာပိုင္ ေတြက ဟန္႔႔တား ေႏွာက္ယွက္ မႈေတြ လုပ္ေန တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ ဂြၽန္ေဟာ့ပ္ကင္း တကၠၠသုိလ္က ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ခရစ္စ္ဘိုင္ယာက အခုလို ေဝဖန္ ပါတယ္။

 

 

"ဒါကေတာ့ စက္ဆုပ္ဖြယ္ ကိစၥ ပါပဲ။ ဒါဟာ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးကို ခ်ဳိးေဖာက္ တာလဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ေဆးဝါး ကုသခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ သတင္း အခ်က္အလက္ ရယူခြင့္၊ လူ႔အဖြဲ႔ အစည္းမွာ လြတ္လပ္စြာ ပါဝင္ လႈပ္ရွားခြင့္ ေတြကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခ်ဳိးေဖာက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူတိုင္းဟာ အကူအညီ အမွန္တကယ္ လိုအပ္ ေနတဲ့ ေအာက္ေျခ လူထုကို လြတ္လပ္စြာ ကူညီခြင့္ ရွိရ ပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္အစိုးရ ကေတာ့ လြတ္လပ္စြာ စည္း႐ံုး လႈပ္ရွားခြင့္ကို အင္မတန္ ေၾကာက္ပါတယ္။ ဒါဟာ မွားယြင္းတဲ့ ကိစၥၥ လို႔႔လဲ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ ပါတယ္။"

 

 

ျမန္မာ ႏိုင္ငံရဲ႔ AIDS ေရာဂါ အေျခအေန အေၾကာင္း အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ ခဲ့ဖူးသူ ေဒါက္တာ ခရစ္ဘိုင္ယာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာ HIV/ AIDS
ေရာဂါ ကူးဆက္ ပ်ံ႕ပြားမႈ အေျခအေန ကေရာ ဘယ္လို ရွိပါလဲ။

 

 

"အရမ္းကို မ်ားလာတာ။ အရမ္းမ်ား လာတာ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ (၂)
ႏွစ္၊ (၃) ႏွစ္ေလာက္ တုန္းက ဝင္တဲ့ ေရာဂါသည္ ေတြက အခု အကုန္လံုးက ေရာဂါ လကၡၡဏာေတြ ျပကုန္ၿပီေလ။ အေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားကို ျဖစ္လာ ၾကတာ။ အခု ေလာေလာဆယ္ ေတ႔ြ႔ရ တာေလ။ ေနာက္ ေသဆံုးမႈ ႏႈန္းေတြလဲ တအား မ်ားလာတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒီမွာ ကေတာ့ ဘယ္လိုမွ ခန္႔မွန္းလို႔ မရ ေလာက္ဘူး။ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားက ဒီေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေဆး႐ံု ေဆးခန္း မသြားတာ ေတြလဲ အမ်ားႀကီးပဲ။ ေနာက္တခုက ေဆး႐ံု ေဆးခန္း ေတြကလဲ ဒီမွာ ဆိုရင္ ေဝဘာဂီ ေဆး႐ံုံု ရွိတယ္။ အထူးကု ေဆးရံုု ကလဲ တရားဝင္ တိတိက်က် ဘာမွ စာရင္း ထုတ္ျပန္တာ မရွိဘူးေလ။ သူတို႔ ဆီမွာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ကလဲ ေသဆံုး ေနၾက တာပဲေလ။ စာရင္း ထုတ္ျပန္မႈႈ မရွိဘူး။ ေနာက္ က်န္းမားေရး ဌာန ေတြကလဲ စာရင္းက ေသေသခ်ာခ်ာ ဘာမွ မလုပ္ထားတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒီမွာ ဘယ္ေလာက္ႏႈန္း တက္ေနတယ္ ဆိုတာ အေသအခ်ာ ေျပာလို႔ မရ ေပမဲ့ အကုန္လံုး ကေတာ့ သိေနတယ္။ ျဖစ္ေနတဲ့ ႏႈန္းေတြ တအား တိုးတက္ ေနတာကို လူတိုင္း သိတယ္။ တအားကို၊ အမ်ားႀကီးကို ျဖစ္ေနတာ ေပါ့ေနာ္။ ေနရာ တိုင္းမွာ။"

 

 

AIDS ေရာဂါ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ ေနတဲ့ မျဖဴျဖဴသင္း ေျပာျပ ခဲ့တာပါ။ (၂၀၀၆)
ခုႏွစ္ အတြင္း ေထာင္တြင္း က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈႈ အေျခအေနကို ျပန္ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္လဲ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ လာတာ မေတြ႔ရဘဲ ဆုတ္ယုတ္ က်ဆင္း သြားတာ ကိုသာ ေတ႔ြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

 

မႏွစ္က ႏိုဝင္ဘာလ ကတည္းက အက်ဥ္းေထာင္ ေတြထဲ ဝင္ေရာက္ခြင့္ ပိတ္ထားတ့ဲ ICRC ကုိလဲ အခုႏွစ္ ကုန္တဲ့ အထိ ျပန္လည္ ဝင္ေရာက္ခြင့္ မျပဳခဲ့ ပါဘူး။ အစ ကတည္းက က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ စနစ္တက် မရွိတဲ့ နအဖရဲ႔ အက်ဥ္းေထာင္ ေတြထဲက အက်ဥ္းသား ေတြအတြက္ စုိးရိမ္စရာ ျဖစ္လာ ခဲ့ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ တမင္ ႏွိပ္ကြပ္ ခံေနရတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ေတြအတြက္ ပိုၿပီး စုိးရိမ္စရာ ျဖစ္လာ ပါတယ္။ ေထာင္းတြင္း ေသဆံုးသူ အေရအတြက္ ကလဲ အရင္ကထက္ ပိုမ်ား လာပါတယ္။

 

 

ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ေတြျဖစ္တဲ့ ကိုခင္ေမာင္လြင္၊ ကိုသက္ဝင္းေအာင္နဲ႔ ဦးျမင့္သန္း တို႔႔ကို
ထိေရာက္တဲ့ ေဆးဝါး ကုသမႈ မရတဲ့ အတြက္ ေထာင္တြင္း မွာပဲ ေသဆံုး ခဲ့ရပါတယ္။ (၂၀၀၆) ခုႏွစ္ အတြင္း ေထာင္တြင္း က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ တိုးတက္ ဆုတ္ယုတ္မႈ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ ေရွာက္ေရး အသင္း (AAPP)
က အခုလို သံုးသပ္ ေျပာျပ ပါတယ္။

 

 

"(၂၀၀၆) ခုနစ္မွာေတာ့ ေထာင္က ေဆးဝါး ကုသမႈ ညံ့ဖ်င္း လ႔ို႔ပဲ ေရာဂါေတြ တိုးပြား လာတယ္ ေပါ့ေနာ္။ အဓိက ကေတာ့ အစား အေသာက္ေတြ မေကာင္းတာတိ႔ု႔ ေထာင္ထဲမွာ ေနရာ ခ်ထား တာေတြ မ်ားတာ၊ ေနာက္တခုက ေဆးဝါး ကုသမႈႈက ICRC မဝင္ေတာ့ဘူး ဆိုတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ပိုဆိုး လာတယ္။ အထူး သျဖင့္ေတာ့ က်န္းမာေရး မေကာင္းဘူး ဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္း သမားေတာ္နဲ႔ ျပရမဲ့ ဟာကို သူတု႔ိ႔က ေထာက္လွမ္းေရးန႔ဲ႔ အဆင့္ဆင့္ကို တင္ျပ ရတယ္။ ဒီမွာက ေရာဂါက ကြၽမ္းေနၿပီ။ သူတို႔ ကိုယ္၌က ဒါကို ႏိုင္ငံေရး သမားေတြ အေပၚမွာ ေစတနာ မထားတာလဲ ပါမွာ ေပါ့ေနာ္။"

 

 

AAPP ေျပာခြင့္ရ ပုဂၢဳိလ္ ကိုတင္လႈိင္ ျဖစ္ပါတယ္။

 

 

(၂၀၀၆) ခုႏွစ္ရဲ႔ ပညာေရး က႑ကို ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္လဲ ပညာေရး စနစ္ ျမင့္မား လာျခင္း မရွိဘဲ ပညာသင္ စရိတ္ေတြ ကသာ တႏွစ္ထက္ တႏွစ္ ပိုပိုတိုး လာတဲ့ အေၾကာင္း ျပည္သူေတြရဲ႔ ၿငီးျငဴ ေျပာျပ သံေတြပဲ ၾကားေန ခဲ့ရ ပါတယ္။ လက္ရွိ နအဖ ေခတ္ ပညာ သင္ၾကားေရး စနစ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတင္းစာ ဆရာႀကီး လူထု စိန္ဝင္းက အခုလို သံုးသပ္ ေျပာၾကား ထားပါတယ္။

 

 

"ဆရာတို႔ ဗမာျပည္ ပညာေရး သင္ၾကားေရးဟာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း ပညာေရး စနစ္မ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္။ အာဂံုေဆာင္၊ အလြတ္က်က္ တာပဲ။ ဆရာသင္တဲ့ အတိုင္း Text Book ထဲက ေရးထားတဲ့ အတုိင္း (၏/သည္)
မလြဲ ျပန္ေရး တတ္မွ စာေမးပဲြ ေအာင္တယ္။ ကိုယ့္စကားနဲ႔ကိုယ္ ျပန္ေရး ၿပီးေတာ့ (၏/သည္)
လြဲသြားရင္ အမွတ္ ေလွ်ာ့တယ္။ အဲဒီေတာ့ ေက်ာင္းသား ေတြဟာ ကိုယ္ပိုင္ ဉာဏ္နဲ႔ စဥ္းစားတယ္၊ ေတြးေခၚတယ္ ဆိုတာ မရွိေတာ့ဘူး။ ဆရာကို အားကိုးမယ္၊ Text Book ကို အားကိုးမယ္၊ က်ဴရွင္ကို အားကိုး ၿပီးေတာ့ အဲဒီ ဟာေတြကို အလြတ္က်က္ တာပဲ။ အလြတ္က်က္ တတ္ရင္ စာေမးပဲြ ေအာင္သြားတာပဲ။
အဲလိုနဲ႔ ဘြ႔ဲ႔ေတြ ရလာတယ္။ ဘာတတ္သလဲ။ ဘာမွ မတတ္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။"

 

 

သတင္းစာ ဆရာႀကီး လူထု စိန္ဝင္း ျဖစ္ပါတယ္။

 

 

အခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလက ထုတ္ျပန္ ခဲ့တဲ့ အာရွ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ဘဏ္ရဲ႔ အစီရင္ ခံစာမွာလဲ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ကုလ သမဂၢၢက ခ်မွတ္ ထားတဲ့ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံခ်က္ ေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ ရာမွာ အလြန္ ေနာက္က် က်န္ေန ခဲ့ၿပီး ကမာၻ႕ အနိမ့္ဆံုး (၁ဝ)
ႏိုင္ငံ စာရင္းဝင္ ႏိုင္ငံ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။

(၂၀၀၆) ခုႏွစ္ ႏွစ္ခ်ဳပ္ သုံးသပ္ခ်က္