ကံေကာင္းခ်င္ၿပီ ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္မိန္းမ ပထမ ကိုယ္၀န္လည္း ရေရာ ကၽြန္ေတာ္လည္း ရာထူးတိုးတာပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း အလုပ္ကို တအား ႀကိဳးစားတာ။ တစ္ခါတေလ မွာ ကၽြန္ေတာ္ဟာ အခ်ိန္ပိုေတြလုပ္ပါတယ္။ မိသားစုအတြက္ ေငြပိုေငြလွ်ံရေအာင္ေပါ့။ ၂ ႏွစ္ေလာက္ေနေတာ့ ေငြေတာ္ေတာ္စုမိပါၿပီ။ အိမ္ကေလး တစ္လံုးလည္း ၀ယ္ႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။ ဒီေတာ့လည္း ကၽြန္ေတာ့္ဘ၀ အတြက္ ကၽြန္ေတာ္ ဂုဏ္ယူတာေပါ့။ ဘ၀င္ကေလးလည္း ျမင့္သြားတာေပါ့။

ကြန္ဒံုးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မေၾကာက္ပါနဲ႔ ကြန္ဒံုးဟာ အပင္ကရလာတဲ့ ရာဘာေလးပါပဲ။ ကြန္ဒံုးအတြက္ ရွက္ေန မယ္ဆိုရင္ တင္းနစ္ ေဘာလံုးအတြက္ ပိုၿပီး မ်က္ႏွာပူစရာ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ သူ႔မွာ ရာဘာ ပိုမ်ားတာကိုး လို႔ ေျပာတတ္တဲ့ ခြန္မီခ်ိဳင္း ဟာ ကြန္ဒံုးသံုးစြဲေရးနဲ႔ သားဆက္ျခားေရး နည္းလမ္း အသြယ္သြယ္နဲ႔ စည္းရံုး ေဆာင္ရြက္ေနသူ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေက်ာင္းတိုက္မွာ လူနာေတြအတြက္ လစဥ္ ဘတ္ေငြ သံုးသန္းေက်ာ္ သံုးစြဲေနရၿပီး ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို အလွဴရွင္ေတြဆီက ရရွိၿပီး အစိုးရဆီက ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ထည့္ဝင္ပါတယ္။ အစိုးရက ထည့္ဝင္ လွဴဒါန္း မႈမွာ လူနာ ၆၄ ေယာက္အတြက္ ARV ေဆးပါဝင္ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ေအအာဗီြေဆးဟာ ခႏၶာကိုယ္တြင္း HIV ျပန္႔ပြားႏႈန္းကို ေလ်ာ့ခ်တဲ့ ေဆးပါ။ ေခတ္မီေဆးဝါးေတြအျပင္ လူနာေတြ လက္ခံမယ္ဆိုရင္ တိုင္းရင္းေဆးနဲ႔ပါ ကုသေပးပါတယ္။

၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အာရွ စီးပြားေရး အၾကပ္အတည္းကလည္း HIV ျပႆနာကို မီးကူလို႔ထိုး ေပးခဲ့တယ္။ စီးပြားေရး အခက္အခဲကေန လြတ္ရာ လြတ္ေၾကာင္း မူးယစ္ေဆးဝါး ေရာင္းဝယ္တဲ့ ဘက္ကိုဦးလွည့္လာၾကသလို ေဆးစြဲသူလည္း ပိုမ်ားလာတယ္။ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲဖို႔ ေငြရွာေနတဲ့ ခႏၶာကိုယ္ ေရာင္းခ်သူေတြရွိတယ္။ ခႏၶာကို ေရာင္းခ် အသက္မေမြးသူေတြထဲကလည္း မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသူေတြရွိတယ္ ဒီလို မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေဆးထိုးအပ္ အကာအကြယ္မရွိတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈေတြကေန ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈ ပ်ံ႕ႏွ႔ံလာၿပီး HIV ကူးစက္မႈ စက္ဝိုင္းႀကီးဟာ က်ယ္ျပန္႔လာတယ္။

အာရွမွာ HIV ကူးစက္မႈအတြက္ လက္ဦးမႈ ရယူဖို႔အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ ေဆာင္ရြက္မႈ ျပဳလုပ္ဖို႔ရာ အမွန္စင္စစ္အာျဖင့္ေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ ဆာရာ ဟာဆီက ေျပာပါတယ္။ HIV ကိုထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ခက္တဲ့ အာရွမွာ ကေမၻာဒီးယား၊ ျမန္မာနဲ႔၊ ထိုင္းတို႔ဟာ အာဖရိက တိုက္ကလြဲရင္ ကူးစက္မႈႏႈန္း အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။

က်မကေတာ့ ကြန္ဒံုးသံုးဖို႔ အယံုအၾကည္ မရွိဘူးလို႔ မံု အမ်ိဳးသမီးႀကီးက ေျပာတယ္။ သူက ကြန္ဒံုးဟာ မိုးရြာထဲမွာ ေဆာင္းရတဲ့ ထီးနဲ႔တူတယ္လို႔ဆိုတယ္။ ထီးေဆာင္းထားလိုက္ရင္ ေခါင္းသာ မိုးလံုၿပီး ေျခေထာက္ ကေတာ့ မိုးရႊဲမွာျဖစ္သလို ကြန္ဒံုးသံုးေပမဲ့လည္း အခ်ိဳ႕ အစိတ္အပိုင္း ေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္ကထြက္တဲ့ အရည္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ႏိုင္ေသးတာျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပိုလံုၿခံဳရေအာင္ ေဘာင္းဘီလို ဝတ္လို႔ရတဲ့ ကြန္ဒံုးကို တီထြင္ေပးပါလို႔ ေတာင္းဆိုတဲ့အတြက္ က်န္းမာေရး ပညာေပး သူေတြဟာ ငိုရခက္ရယ္ရခက္ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။