In the absence of a shadow report the [him] moderator would like to offer these observations on the only official report on HIV that will come from the Government of Myanmar this year.

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြဗိုင္းရပ္ပိုးေတြက လိင္အဂၤါကထြက္တဲ့ အရည္ၾကည္နဲ႔ သုတ္ရည္ေတြမွာ ပါ၀င္ေနတာေၾကာင့္ အဲဒီသုတ္ရည္ေတြ၊ လိင္အဂၤါကထြက္တဲ့ အရည္ၾကည္ေတြက ေနၿပီးေတာ့လည္း အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္တတ္ပါတယ္။ သုတ္ပိုးနဲ႔ အရည္ၾကည္ေတြမွာ ေရာဂါပါ၀င္မႈႏႈန္းပမာဏ မ်ားေလေလ ေရာဂါပိုးကူးစက္ႏိုင္မႈ အလားအလာကလည္း ပိုမ်ားႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

This is on a short deadline.

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီကူးစက္မႈ အသစ္ေတြဟာ လိင္ဆက္ဆံသူေတြ၊ မႈယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲသူေတြနဲ႔ ျပည့္တန္ဆာေတြၾကားမွာ တိုးလာေနတယ္လို႔ ကုလသမဂၢ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ တိုက္ဖ်က္ေရးဌာန အႀကီးအကဲက တနလၤာေန႔ကေျပာသည္။

အဲလို အရည္အခ်င္းေတြျပည့္သူ ေယာက္်ားနဲ႔ မိန္းမ ႏွစ္ေယာက္ လိင္ဆက္ဆံၾကမယ္။ အတိအက် ေျပာရရင္ လိင္အဂၤါ ႏွစ္ခု ထိစပ္မႈကို အခ်ိန္ အတိုင္းအတာတခုထိလုပ္မယ္။ ေယာက္်ား အၿပီးသတ္ခ်ိန္ (လိင္စိတ္ ျပည့္၀ခ်ိန္၊ ကလိုင္းမက္စ္ ေရာက္ခ်ိန္၊) မွာ က်ားလိင္အဂၤါက မေမြးလမ္းေၾကာင္း (ဗဂ်ိဳင္းနာ) ထဲမွာ ထားေနတံုး သုတ္လႊတ္ရမယ္။ မိန္းကေလးက ဆႏၵျပည့္၀ခ်င္မွ ျပည့္၀သြားပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ ကုိယ္၀န္ရသြားႏိုင္တယ္။

ေယာက္်ားေလးတိုင္းျဖစ္တယ္၊ မိန္းကေလးလဲ ျဖစ္တာဘဲ၊ လိင္စိတ္ကို ဆြေပးတာကို ၾကည့္တာျဖစ္ျဖစ္၊ စိတ္ကူးတာျဖစ္ျဖစ္ လိင္အဂၤါမွာ အရည္စိုလာတာ ပံုမွန္ပါ၊ ေဆးကုစရာ မလိုပါ၊ လိင္စိတ္ဆိုတာမ်ိဳးက စိတ္အျပင္ ေဟာ္မုန္းဓါတ္ ေၾကာင့္ပါ ျဖစ္ရတာပါ။ စိတ္မကစားလဲ ေဟာ္မုန္းသတၱိ ျပလာရင္ ဒီစိတ္က ႂကြလာတယ္။ ျဖစ္ဖန္မ်ားသူဆိုရင္ အက်င့္လိုရလာတတ္ေသးတယ္။

ေကာင္မေလးတစ္ေယာက္က ေျပာေနသည့္ စကားထဲတြင္ သူရည္းစားႏွင့္ ညဖက္အတူသြားအိပ္ရာ သူရည္းစားက ေတာင္းဆိုေသာေၾကာင့္ ဓမၼတာတိုင္း မဟုတ္ေသာ လိင္ဆက္ဆံမႈကို လိုက္ေလွ်ာခဲ့သည္ ဟုဆိုသည္။ အဲဒီ အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ အခု အညစ္အေၾကး စြန္႔ထုတ္ရာ လမ္းေၾကာင္းတြင္ နာေနသည္ဟုဆိုသည္။

ယီမင္ ႏိုင္ငံမွ ၁၂ အရြယ္ သတို႔သမီးေလးဟာ သူမထက္ အသက္သံုးဆ ႀကီးသူႏွင္႔ လက္ထပ္ၿပီး သံုးရက္အၾကာ အတူအိပ္ လိင္ဆက္ဆံ ၿပီးေနာက္၊ အတြင္းပိုင္း ေသြးထြက္လြန္ ေသဆံုး သြားခဲ့တယ္လို႔ ကုလ သမဂၢ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႔ ( the United Nations Children’s Funds) က ဆိုပါတယ္။

လိင္တူလိင္ကဲြခ်င္းခ်စ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုမိုအျဖစ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါေတြရွိတတ္ပါတယ္။ အက်င့္စရိုက္ပံုစံေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ေရာဂါေတြ ရွိတတ္သလို ပတ္၀န္းက်င္က အမ်ိဳးသမီးခ်င္း ခ်စ္သူေတြအေပၚထားတဲ့ သေဘာထား။ ဆက္ဆံမႈ ပံုစံေတြရဲ႕ ရိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ ေရာဂါေတြလဲ ရွိတတ္တာေတြ႑ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးခ်င္း ခ်စ္သူေတြမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါပံုစံေတြအေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း တင္ျပလိုက္ပါတယ္။

တီဘီေရာဂါကို သတိထားမိေစရန္ အတြက္ ကမၻာ့ က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီးမွ အဆုိပါ မတ္လ (၂၄)ရက္ေန႔ကို ကမၻာ့တီဘီေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး ေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး အခမ္းအနား မ်ားကို (၁၉၉၆)ခုႏွစ္မွ စ၍ က်င္းပေပးလွ်က္ ရွိရာ (၂ဝ၁ဝ)ျပည့္ႏွစ္ ကမၻာ့တီဘီေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕၊ ျပည္နယ္ ျပည္သူ႕ေဆး႐ံုႀကီး အစည္းအေဝး ခန္းမ၌ မတ္လ (၂၄)ရက္ေန႔ နံနက္ (၉)နာရီ အခ်ိန္က က်င္းပခဲ့ေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။

ကိုယ္လက္မသန္စြမ္းသူ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ မိန္းကေလးမ်ားသည္ လူကုန္ကူးခံရမႈ အႏၲရာယ္အလြယ္တကူ က်ေရာက္ႏုိင္ၿပီး ျပည့္တန္ဆာအျဖစ္ အဓမၼ ေစခိုင္းခံရမႈမ်ားလည္း အမ်ားဆံုးႀကံဳရႏုိင္ဖြယ္ရွိသည္။ UNICEF ၏ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္အရ ထုိင္းႏိုင္ငံရွိ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းပိုင္ရွင္မ်ားသည္ အထူးသျဖင့္နားထိုင္းသူ၊ နားမၾကားသူ၊ ထံုထုိင္းသူ ၿမီးေကာင္ေပါက္ မိန္းကေလးမ်ားႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို ပစ္မွတ္ထားစုေဆာင္းအလုပ္ ဆင္းခိုင္းေလ့ရွိသည္ဟု ဆုိသည္။

ေသာက္ရလြယ္ၿပီး ေစ်းသက္သာတဲ့ ေဆး၀ါးကုသမႈနဲ႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေ၀ဒနာရွင္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို ကယ္တင္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းဟာ လြဲေခ်ာ္ေနတယ္လို႔ သုေတသန ပညာရွင္ေတြက ေျပာတယ္။