ေအအာရ္ဗီ ေဆးႏွင့္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ စစ္ေဆးနည္း ေၾကာင့္ ေတာင္အာဖရိက ေဒသမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ျပန္႔ပြားမႈကို ငါးႏွစ္အတြင္း တားဆီးႏိုင္ေတာ့မယ္လို႔ ထိပ္တန္းသိပၸံပညာရွင္ ေတြက ေျပာၾကားပါတယ္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔က လစာရဖို႔ အဓိကပဲေလ ရြာမွာ ပုံမွန္ လယ္ထဲလိုက္ရင္ ၃၊ ၄ ေသာင္း ေလာက္ပဲရတာ ဒီမွာလုပ္ေတာ့ ၈ေသာင္း ၁ သိန္းရတယ္ ” တဲ့ ကဲ ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲ။ သူတို႔လုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ထိေရာက္သလား ဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ ဒီစကားေလး တစ္ခြန္းနဲ႔ သံသယေတြ ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။ ဒါကေတာ့ ဒီလိုနယ္ေလးေတြမွာ လုပ္ေနတဲ့ HIV/AIDS နဲ႔ ပတ္သက္ေသာ NGO ေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြ အက်ိဳးရွိ ထိေရာက္သလား။ ဘယ္လိုမ်ား ႀကီးၾကပ္ေဆာင္ရြက္ၾကသလဲ။

အ႐ိုး-အဆစ္ တီဘီ၊ ဗဟို အာ႐ံုေၾကာစနစ္၊ (လင့္ဖ္)ေၾကာစနစ္၊ ဆီး-ေမြးလမ္းေၾကာင္း၊ အေရျပားတို႕တြင္လည္း တီဘီေရာဂါ ရေစသည္။ အဆုပ္အားဖံုးေနသည့္အလႊာ (Pleura) ႏွစ္လႊာအၾကား အရည္-ျပည္တို႔ စုေ၀းေနျခင္းျဖစ္ေစတတ္သည္။ တီဘီေဆးမ်ားအျပင္ ၄င္းအရည္-ျပည္တို႔အား စုပ္ထုတ္ကုသေပးရန္လိုသည္။

ေရာဂါပိုးရွိလာၿပီဆိုရင္ေရာ ဘာလုပ္ၾကမလဲ၊ ဘာလုပ္သင့္သလဲဆိုတာ အင္မတန္မွ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ပဲ ပညာေတြတတ္တတ္ Control လုပ္ႏိုင္ဖို႔ အင္မတန္ရွားပါတယ္။ Counselling လုပ္တာ အပိုအလုပ္လို႔ အခ်ိဳ႕က ထင္ေနၾကတယ္။

The antipathy of the Rakhaing press towards these 'model settlers' from Burma / Myanmar is predictable.

ခုခံအား က်ဆင္းေရာဂါရွိတဲ့သူဟာ တီဘီေရာဂါပိုးကို မခုခံႏိုင္တဲ့အတြက္ ေဆးေတြကို အျပင္းစား သုံးရပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး ဒီေဆးအျပင္းစားေတြကလဲ AIDS ေရာဂါရွင္ကို မကယ္ႏိုင္တဲ့အျပင္သူ႔ထံမွ HIV သာမက ေဆးမတိုးတဲ့ တီဘီပါ နီးစပ္သူမ်ားကို ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

ရန္ကုန္တုိင္းရဲမွဴး အေျပာင္းအလဲကာလတြင္ ရန္ကုန္ရွိအႏွိပ္ခန္းအမ်ားစု လုပ္ငန္း ေခတၱရပ္နား ထားရန္ ခရိုင္ရဲမ်ား၊ ၿမိဳ႕နယ္ ရဲစခန္းမ်ားက ညႊန္ၾကားထားေၾကာင္း အႏွိပ္ခန္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားထံမွ သိရသည္။

Here is a year-old annual review report on UNDP HIV prevention and care activities in Myanmar. The Executive Summary and Recommendations are presented below. You will have to download the entire report to read it if the summary interests you.

၂၀၀၈ ခုနွစ္အတြင္း AIDS ေရာဂါျဖင့္ လူ နွစ္သန္းခန္႔ ေသဆံုးခဲ့သည္။ ယင္းအနက္ ၇၀% သည္ အာဖရိကဆာဟာရ၀န္းက်င္ေဒသမွ ျဖစ္သည္ဟု UNAIDS ႏွင့္ WHO မွ ထုတ္ျပန္ေသာ အစီအရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံသည္ ၂၂ ႏွစ္ၾကာ ခ်မွတ္ထားခဲ့ေသာ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး တားျမစ္ခ်က္တစ္ခုအား ပယ္ဖ်က္လိုက္ၿပီျဖစ္သည္။

ကမာၻ႕ႏိုင္ငံမ်ားသည္ က်န္းမာေရး သံုးစရိတ္ကို လက္ရွိအတုိင္း သံုးစြဲ၍ တုိးတက္မႈကို ထိန္းသိမ္း ထားမည္ဆိုလွ်င္ လာမည့္ငါးႏွစ္အတြင္း HIV ေရာဂါျဖင့္ ေမြးဖြားလာမည့္ ကေလးငယ္မ်ား ရွိႏိုင္မည္ မဟုတ္ဟု Global Fund အဖြဲ႕က ၎၏ ႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

Just look at how a Global Fund Principal Recipient misbehaved. The Tropical Diseases Foundation follies in the Philippines were featured in Global Fund Observer 116.