အလွဖန္တီးရွင္မ်ားရဲ႕ Miss Red Ribbon Beauty Contest ၿပိဳင္ပြဲကုိ ပထမအႀကိမ္အျဖစ္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ က်င္းပခဲ့တာပါ။ ဒီ ၿပိဳင္ပြဲကို ႐ုိက္ကူးထားတဲ့ အလြန္နာမည္ႀကီး လူႀကိဳက္မ်ားခဲ့တဲ့ အေခြေတြ လည္း ခုိးကူးေလာကမွာ အေရာင္းရဆုံးစာရင္း ၀င္သြားခ့ဲပါ ေသး တယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီၿပိဳင္ပြဲကေန ရရွိလာတဲ့ ရန္ပုံေငြေတြ ကုိလည္း HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို သြားေရာက္လႉဒါန္းခဲ့ပါတယ္။

HIV ပိုးရွိတဲ့သူနဲ႔ ကြန္ဒြမ္သံုးၿပီးလိင္ဆက္ဆံပါက ကြန္ဒြမ္ေပါက္ၿပဲၿခင္းမရွိရင္ ေရာဂါကို ၁ဝဝ% ကာကြယ္ႏိုင္ပါသလား။ လိင္ဆက္ဆံၿပီးပါက မ်က္ႏွာနဲ႔ရင္ဘက္တြင္ ဝက္ၿခံကဲ့သို႔ အပူမ်ား ထြက္လာတာ ဘာေၾကာင့္ ပါသလဲ။ အဲ့လိုမိ်ဳး ဆက္ဆံတိုင္းဆက္ထြက္ႏုိင္ပါသလား။ HIV ပိုးကို လိင္ဆက္ဆံၿပီး ဘယ္ေလာက္ၾကာရင္ စစ္ႏိုင္ပါသလဲ။ အၿမန္ဆံုး သိခ်င္ရင္ ဘယ္လုိစစ္ရပါသလဲ။

ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ျဖစ္ရင္ ပိုးေသသြားပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ၅ဝဝ အားဆို တေန႔မွာ ၂ ခါသာေသာက္သင့္တယ္။ အခုလိုျဖစ္တာ ခဏခဏသေဘာလား။ ေနာက္ဆံုး အၾကိမ္ျဖစ္တာ ဘယ္ေလာက္ၾကာသလဲ။ ပိုးေသျပီးေနာက္ အမာရါတ္ျဖစ္စဥ္ဆင္ျဖစ္ေနတာျဖစ္မယ္။ ေစာင့္ႏိုင္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ စီ ကိုလဲ ေသာက္ရင္ အက်ိဳးရွိပါတယ္။ ဘာေဆးမွ မလိမ္းစရာမလိုပါ။ ထူးျခားလာရင္ ထပ္ေျပာပါ။ အနာ အေရအတြက္လဲ သိခ်င္ပါတယ္။ အနာအရြယ္အစားလဲသိခ်င္တယ္။

ပံုမွန္လာရက္မဟုတ္ရင္ နည္းနည္းနဲ႔ေန႔တိုင္းဆငး္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ သူငယ္ခ်င္းဆရာဝန္ကို ေမးၾကည့္ေတာ့သူက ေသြးထိန္းေဆးနဲ႔ ျပန္စားၾကည့္ပါလို႔ ေျပာလာပါတယ္။ Primolut N ကိုျပန္ေသာက္ၾကည့္ပါတယ္ ဒီေတာ့ ေသြးေန႔တိုင္း ဆင္းတာေတာ့ ရပ္သြားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္တစ္ပတ္ျခားေတာ့ ရာသီေသြးေတြဆင္းပါတယ္။ (မ်ားပါတယ္)။ အဲဒီေဆးမေသာက္ရင္ နည္းနည္းစီ ေန႔တုိင္း ဆင္းေနဆဲပါ။ ေဆးပဲ အျမဲ ဆက္ေသာက္ ရမလားေသခ်ာမသိလို႔ပါ။

ဒီအေရးအရာမွာ သိပၸံနည္းက် သုေတသနလုပ္ထားတာ သိပ္မမ်ားလို႔ ဘယ္ေဒါင့္ကေန ဘာေျပာေျပာ မေရရာ မေသျခာပါ။ အထူး သတိထားဘို႔က ေမးတဲ့သူ စိုးရိမ္သလို ဝန္ေထာက္မင္းကယ္မွ ေထာင္က်တာ မျဖစ္ဘူး မေျပာႏိုင္ပါ။ Tearing of skin အေရျပား စုတ္ျပဲတာ၊ Scarring အမာရြတ္ျဖစ္တာ၊ Permanent loss of sexual function လိင္ဆက္ဆံလို႔ မရေတာ့တာေတြ ထည့္စဥ္းစားရပါမယ္။

ပထမအႀကိမ္ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ငါးႀကိမ္ေျမာက္ အီရန္အမ်ဳိးသား HIV/AIDS ညီလာခံကို အီရန္ႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္တီဟီရန္မွာ ေအာက္တိုဘာလ ၂၂ရက္ေန႔မွ ၂၅ရက္ေန႔အထိ ျပဳလုပ္ က်င္းပခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဆုိပါ HIV/AIDS ညီလာခံသို႔ UNAIDS ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႔နဲ႔ အီရန္ HIV/AIDS သုေတသန စင္တာမွ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္ ခဲ့ၾကပါတယ္။

ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး ဌာနမွ ဒုၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္ တာေစာလြင္က ” HIVပိုးကူးစက္ခံ ရတ့ဲကေလးငယ္ေတြရဲ႕ ၉ဝ ရာခိုင္ ႏႈန္းက မိခင္ဝမ္းထဲကေနတစ္ဆင့္ ကူးစက္ခံရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ မီးဖြားစဥ္မွာ မိခင္ကေန ကေလးငယ္ေတြကို ေရာဂါပိုးမကူးစက္ရေအာင္ ေဆး႐ုံေတြမွာ ကိုယ္ဝန္လာအပ္တာနဲ႔ စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ေန တာ။ အဓိကကေတာ့ ႐ိုး႐ိုးေမြးတာက ေရာဂါကူးစက္ဖို႔ ပိုလြယ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေက်း လက္ေဒသေတြမွာက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေတြကို HIVပိုးရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆးေပးႏိုင္မႈ ကေတာ့ နည္းေနေသးတယ္”ဟု ဆိုသည္။

အခု လက္ရွိ ျပည္တြင္း HIV/AIDS လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ ရာမွာ လိုအပ္တဲ့ ေငြရဲ႕ ၉၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ခန္႔ဟာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အလွဴရွင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားရဲ႕ လွဴဒါန္းမႈ မ်ားမွ တစ္ဆင့္ ရရွိေနတာ ျဖစ္တယ္ လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ဆုိင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း အရ သိရပါတယ္။ အဲ့ဒီလို ေဆာင္ရြက္ ရာမွာ ကမၻာ့ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႔ The Global Fund ဟာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က စတင္ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အထိ ငါးႏွစ္တာ ကာလ စီမံကိန္း အတြက္ ရန္ပံုေငြ ေထာက္ပံ့ ေပးဖို႔ သေဘာ တူခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ဆုိင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း အရ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ မိခင္မွ ကေလးငယ္ မ်ားသို႔ HIV ပိုး ကူးစက္မႈ အႏၲရာယ္ ေလ်ာ့နည္း သြားေစဖုိ႔နဲ႔ HIV ပုိးရွိတဲ့ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ အတြက္ ARV ေဆး၀ါး ကုသမႈမ်ား ရရွိေစဖုိ႔ အတြက္ ရည္မွန္း အေကာင္ အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ HIV ပိုးရွိ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္ေတြမွာ ကေလးငယ္ကို ပိုးကူးစက္မႈ ေလ်ာ့နည္း ပေပ်ာက္ေစေရး အတြက္ ARV ေဆးကို ကိုယ္၀န္ ၁၄ ပတ္ ကစၿပီး ေသာက္သံုး ႏုိင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

စီမံကိန္းမွာ ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အေနနဲ႔ အႏၲရာယ္ ရွိတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔ မူးယစ္ေဆး၀ါး ထိုးသြင္းမႈ တို႔ေၾကာင့္ HIV ပိုးကူးစက္ျခင္းကို ကာကြယ္ေရးနဲ႔ HIV ပိုးကူးစက္ ခံရသူမ်ား၊ AIDS လူနာမ်ား အတြက္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ၿပီးျပည့္စံုတဲ့ ျပဳစု ကုသ ေစာင့္ေရွာက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ HIV ပိုးကူးစက္ ခံရသူမ်ား AIDS လူနာမ်ားနဲ႔ ၎တုိ႔ရဲ႕ မိသားစုမ်ား အေပၚ ဆိုးက်ဳိး သက္ေရာက္မႈမ်ား ေလ်ာ့နည္း ေစေရးနဲ႔ HIV ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာေပး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိတာ ျဖစ္ပါတယ္။

The [him] moderator has recently received several emails from people who are part of civil society groups. These commenters do not want their emails posted but have asked for a summary of their points to be posted. Here is an edited summary: There are two mail points. 1) One is UN system organisations and their […]

Here is big funding for civil society organisations. Apply! [him] moderator ++++++++++++++++++ The United Nations Democracy Fund invites civil society organizations to apply for funding for projects to advance and support democracy. Project proposals may be submitted on-line between 15 November 2012 and 31 December 2012 at www.un.org/democracyfund. You can find guidelines, FAQs and lessons […]