HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈမွာ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၄၅ ႏွစ္ၾကား အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး မူးယစ္ေဆးဝါးအေၾကာထဲ သြင္းျခင္းႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းမွ ကူးစက္မႈမ်ားေၾကာင္း ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ ေဆး႐ံုႀကီး ခုခံအား က်ဆင္းေရးႏွင့္ ကာလသား ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးဌာနမွ အထူးကု ဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ မ်ဳိးသန္႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
၉ ႀကိမ္ေျမာက္ AIDS ဗဟုသုတပြဲေတာ္ ျပဳလုပ္ခဲ့
၉ ႀကိမ္ေျမာက္ AIDS ဗဟုသုတ ပြဲေတာ္ကို ဒီဇင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔က ေမွ်ာ္စင္ကၽြန္းမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ ပါတယ္။ အဲ့ဒီ ဗဟုသုတ ပြဲေတာ္ကိုေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔က က်ေရာက္ခဲ့တဲ့ World AIDS Day အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ ျပဳလုပ္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ယခုျပဳလုပ္တဲ့ ပြဲကိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆရာ၀န္ အသင္း၊ လူငယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အစီအစဥ္မွ ကုလသမဂၢ လူဦးေရ ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕၊ Twin Center, Maxmate နဲ႔ Calsome က ပူးေပါင္းၿပီး ျပခန္းမ်ား၊ ေဟာေျပာပြဲမ်ားနဲ႔ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲ အခမ္းအနား မ်ားကို ပါ၀င္ျပဳလုပ္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
HIV ကူးစက္ခံရသူမ်ား စကားဝုိင္းကုိ နယ္လွည့္ ျပဳလုပ္ေနသည့္ ဦးစရကိုႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း
PLHIV ဆိုတာ သိလိုက္ရင္ လူေတြ စိတ္ထဲမွာ ဒီေကာင္ မဟုတ္တာ လုပ္တဲ့သူ၊ အေပ်ာ္အပါး လုိက္စားတယ္၊ မူးယစ္ေဆးသံုးတယ္လို႔ ထင္ၾကတယ္။ ကူးစက္တာ ဒီႏွစ္ခုထဲတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ ေသြးကကူးတာ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္က ကူးတာ၊ ခြ်န္ထက္တဲ့ အရာကကူးတာ၊ လိင္ဆက္ဆံတာက ကူးတာ၊ အဲဒီလုိ မစဥ္းစားၾကဘူး။ က်န္တဲ့ နယ္ပယ္ေတြမွာလည္း လူမသိ သူမသိ ကူးတာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒါေတြကို သိေအာင္ တစ္ျမိဳ႕ တစ္ရက္ႏႈန္း စက္ဘီးစီးျပီး ျပည္သူေတြ ရင္ထဲ စြဲစြဲျမဲျမဲ လက္ခံေအာင္ လုပ္မယ္လုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ျဖစ္တာ။
HIV ကူးစက္ႏႈန္း ၃ ပံု ၁ ပံုထိ ေလ်ာ့က်လာၿပီ
ကုလသမဂၢ အစီရင္ခံစာအရ HIV ကူးစက္မႈ မ်ားျပားေသာ ဝင္ေငြအလယ္အလတ္ႏွင့္ ဝင္ေငြနိမ့္ပါးသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားမွ HIV ပုိး သယ္ေဆာင္ထားသူ ၉.၇ သန္းမွာ ယမန္ႏွစ္အတြင္းက ART ေဆးမ်ား ရ႐ွိခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ၇ ႏွစ္ကမူ အဆုိပါႏုိင္ငံမ်ားမွ HIV ပုိး သယ္ေဆာင္ထားသူ ၁.၃ သန္းကုိသာ ART ေဆး ျဖန္႕ျဖဴးေပးႏုိင္ခဲ့သည္။ ကုလသမဂၢသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ HIV ပုိး သယ္ေဆာင္ထားသူ ၁၅ သန္းကုိ ART ေဆးမ်ား ျဖန္႕ျဖဴးေပးႏုိင္ရန္ ရည္႐ြယ္ထားသည္။ လက္႐ွိစာရင္းဇယားမ်ားအရ ART ေဆး လုိအပ္သူ ၂၈.၃ သန္း၏ ၃၄ ရာခုိႏႈန္းကုိ အဆုိပါေဆးမ်ား ေပးေဝႏုိင္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္ သိရသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ HIV/AIDS အေၾကာင္း အသိပညာေပး ေဟာေျပာ
ရခုိင္ျပည္နယ္ အမ်ဳိးသမီးေရးရာအဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ေဒၚညိဳညိဳေဝလြင္က အဖြင့္အမွာစကား ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ၿမဳိ႕နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီဌာနမွဴး ေဒါက္တာ ေက်ာ့သာစိန္က (HIV) ေရာဂါပုိး ျဖစ္ပြားရျခင္း အေၾကာင္းအရာမ်ား၊ (HIV) မျဖစ္ေအာင္ ေနထုိင္ရမယ္႔ အေၾကာင္းအရာမ်ား၊ (AIDS) ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနသူေတြကို ကူညီ ေစာင္႔ေရွာက္ဖို႔ အတြက္ သိေကာင္းစရာေတြကို ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားအား အသိပညာေပး ေဟာေျပာခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
ကမာၻ႔ေအအုိင္ဒီအက္စ္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္ လမ္းေလွ်က္ပြဲ က်င္းပ
ျမန္မာနိုင္ငံမွာ HIV ေရာဂါေ၀ဒနာ႐ွင္ေပါင္း ၂ သိန္းခြဲ၀န္းက်င္ ႐ွိေနတယ္လုိ႔ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနက ခန္႔မွန္းပါတယ္။ ကမၻာေပၚက အသက္ ၁၀ နွစ္နဲ႔ ၁၉ နွစ္အ႐ြယ္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္အေယာက္ ၂ သန္းဟာ HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံေနရျပီး အမ်ားအားျဖင့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈေတြ မရဘူးလို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ၂၀၁၂ ခုနွစ္ အတြင္းမွာ ကေလးသူငယ္ ၂ သိန္း ၁ ေသာင္းဟာ AIDS ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးေၾကာင္း WHO က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
ကမာၻ႕ AIDS ေန႔ အခမ္းအနား NLD ရံုးခ်ဳပ္မွာက်င္းပ
ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ေရာဂါတုိက္ဖ်က္ေရးကို အမ်ဳိးသားေရး အဆင့္အထိျမွင့္ တင္ၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ တိက်ေသခ်ာစြာ လုပ္ေဆာင္ေပးမယ္လို႔ သမၼတ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆုိပဲြမွာ ကတိေပးခဲ့ေပမယ့္ အခုခ်ိန္ထိ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက စီမံခ်က္ ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္တာ မရွိေၾကာင္းလည္း ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖၚျပ ထားပါတယ္။
AIDS တိုက္ဖ်က္ေရး ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ေဖ်ာက္ဖို႔လို
ကမၻာ့ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ Getting to Zeroျဖစ္ၿပီး HIV ပိုးကူးစက္မွဳ သံုည ခြဲျခားႏွိမ္ခ်ဆက္ဆံမႈ သံုည၊ AIDS နဲ႔ ဆက္စပ္ေသဆံုးမႈ သံုည အထိက်ဆင္းဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္ပါတယ္။ AIDS ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ ပန္းခ်ီ ကာတြန္း၊ စာစီစာကံုးနဲ႔ ကဗ်ာၿပိဳင္ပြဲေတြလည္း မယ္ေတာ္ေဆးခန္းက ကမကထျပဳၿပီး ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြကို စာမူဖိတ္ေခၚ ၿပိဳင္ပြဲျပဳလုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။
ကမၻာ့ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနား က်င္းပ
၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔ နံနက္ ၈ နာရီ မိနစ္ ၂ဝ တြင္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီး မံုရြာၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ၌ ”ခြဲျခားႏွိမ့္ခ် ကင္းစင္ေဝး ကူးစက္ေသဆံုး မရွိေရး ART (ေအအာတီ) ျဖင့္ ကုသေပး” ေဆာင္ပုဒ္ႏွင့္အညီ က်င္းပရာ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္၊ တိုင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္၊ ဥပေဒခ်ဳပ္၊ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္၊ တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္ ဝန္ႀကီးမ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာမ်ား၊ လူမႈေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖမ်ား၊ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူ မ်ားႏွင့္ မိဘမ်ား တက္ေရာက္ၾကေၾကာင္း သိရသည္။
အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ကူးစက္ပ်ံ႕ႏႇံ႔မႈမႇာ စိုးရိမ္ဖြယ္ အေနအထားတြင္ ရႇိေန
ျမန္မာႏုိင္ငံရႇိ အသက္ ၂၅ ႏႇစ္ေအာက္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္မ်ားအၾကား အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ကူးစက္ပ်ံ႕ႏႇံ႔မႈ ျမင့္တက္လ်က္ ရႇိၿပီး စိုးရိမ္ဖြယ္ အေနအထားတြင္ ရႇိေနေၾကာင္း WHO၊ UNAIDS ႏႇင့္ UNICEF တို႔ ပူးေပါင္း စစ္တမ္း ေကာက္ယူထားၿပီး သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ တစ္ရပ္ကို ႏုိ၀င္ဘာ ၂၉ ရက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
HIV ေ၀ဒနာ ရွင္မ်ားအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ေနမႈမ်ားကို ရပ္ဆုိင္းရန္ NLD မွ ေတာင္းဆို
လုပ္ငန္းခြင္မွ ၀န္ထမ္းမ်ားကို အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ေတြ႕ရွိ႐ံုျဖင့္ အလုပ္မွ ထုတ္ပယ္ျခင္း အပါအ၀င္ ေ၀ဒနာရွင္ မ်ားအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ေနမႈမ်ားကို ရပ္ဆုိင္းရန္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ HIV/AIDS Section မွ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္က NLD ႐ံုးခ်ဳပ္၌ က်င္းပခဲ့သည့္ World AIDS Day ၂၀၁၃ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားတြင္ ေၾကညာခ်က္တစ္ခု ထုတ္ျပန္ကာ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။
ၾသစီက HIV/ AIDS အခမ္းအနားမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဘာေျပာလဲ
“က်မတုိ႔မွာ မတူကြဲျပားမႈဆုိတာ ရွိေနၾကမွာပဲ။ ဒါေတြကို အသိအမွတ္ျပဳရပါ့မယ္။ ဘာလုိ႔လည္းဆုိေတာ့ ဒီမတူကြဲျပားမႈ ဆုိတာက ပုိၿပီး လူသား ပီသလာေစဖုိ႔ က်မတုိ႔ အတြက္ အခြင့္အေရး တခုပဲ ျဖစ္သင့္တယ္ေလ” လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ဆုိပါတယ္။

Follow me on: