အစိုးရထိပ္တန္း
ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ သိပၸံပညာရွင္အမ်ားစုဟာ ဒီကမၻာေျမအတြင္းမွာ လူသားေတြကို ၿခိိမ္းေျခာက္ အႏၲရာယ္ျပဳေနတဲ့
AIDS ေရာဂါကပ္ဆိုးကို ဘယ္လိုသ႑ာန္နဲ႔ ကာကြယ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ရမလဲဆိုတဲ့ စီမံေဆာင္ရြက ္ခ်က္ေတြနဲ႔
ထုိင္းႏိုင္ငံရဲ႕သုေသသန ကြင္းျပင္ၾကီးမွာ လူသားသံုးဦးကို ေလ့လာစမ္းသပ္ရင္း HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို
ကာကြယ္ဟန္႔တားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

သုေသသီေတြရဲ႕ ေျပာ ၾကားခ်က္အရေတာ့ လက္ငင္းအသံုးျပဳဖို႔ရာအတြက္
အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးဘူးလို႔ ဆိုထားေပမယ့္လို႔ ၂၆ ႏွစ္ဆိုတဲ့ ကာလရွည္ၾကာ သည့္တိုင္ေအာင္
AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကုိ တစိုက္စိုက္မတ္မတ္ ႀကိဳးစားရွာေဖြျခင္းရဲ႕ ရလဒ္လို႔ပဲ ေျပာရမယ္ထင္တယ္။
သိပ္မၾကာခင္ အခ်ိန္ကေတာင္ သိပၸံပညာရွင္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ဒီေရာဂါကို ကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္
မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး လို႔ေတာင္ ေတြးထင္ထား ခဲ့ၾကတာ။

ကမၻာ့က်န္းမာေရး
အဖဲြ႔ႀကီးနဲ႔ ကမၻာ့ကုလသမဂၢမွ UNAIDS ကိုယ္စားလွယ္ကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္မ်ားစြာထဲက ဒီေရာဂါကို
ထိထိ ေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ခ်င္ခဲ့ေပမယ့္ မျဖစ္ႏိုင္ခဲ့တာေၾကာင့္ အခုလိုမ်ဳိး ေတြ႔ရွိခ်က္အသစ္ဟာ
သုေသသနနယ္ပယ္အတြက္ လိုလားတဲ့ ပန္းတိုင္ေရာက္ဖို႔ရာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ တစတစ ပိုမိုနီးကပ္လာတယ္လို႔
ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

 ဒါဟာ ကမၻာ့ေဆးပညာ ေလာကအတြက္ေတာ့ တကယ့္ကို ႀကီးမားတဲ့
အေျပာင္းလဲျဖစ္ရပ္ႀကီးလု္ိ႔ အေမရိကန္ စစ္ေဆးသိပၸံခြဲစိတ္ေရးဌာနမွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အဲရစ္စကူးေမကာ
က ေျပာခဲ့သည့္အျပင္ ဒီေဆးသိပၸံမွ ကမၻာ့ကပ္ေဘး ေရာဂါႀကီးျဖစ္တဲ့ AIDS ေရာဂါကာကြယ္ေဆးအတြက္
သုေသသနျပဳဖို႔ရာ ေထာက္ပံံ့ ကူညီမႈျပဳမယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

HIV ေရာဂါကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္
သိပၸံပညာရွင္ေတြစုစည္းၿပီး နည္းလမ္းရွာေဖြခဲ့ၾကတဲ့ အထဲမွာ ဒါဟာပထမဆံုး အႀကိမ္ျဖစ္တယ္။
မဟာဗ်ဴဟာအရ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ကာကြယ္ေဆးအတြက္ သုေသသနျပဳလုပ္ၾကရာမွာ အသြင္မတူတဲ့
နည္းလမ္းေတြကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကသလို အေစာပိုင္း ကာလေတြတုန္းက တသီးပုဂၢလိကဆန္ဆန္ ေလ့လာစမ္းသပ္ခဲ့ၾက
တယ္လို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြက ဆိုထားပါတယ္။ အသြင္သ႑ာန္မတူတဲ့ HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူ
၃၁% ေက်ာ္ခန္႔ကို ဒီစမ္းသပ္ မႈအတြက္ စိတ္ပါ၀င္စားတက္ႂကြသူ ၁၆,၀၀၀ ေက်ာ္ ဦးေရကို သုေသသနျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း
ဗန္ေကာက္ၿမိဳ႕မွာအဂၤါေန႔က သုေသသီ ေတြက ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားသြားပါတယ္။ ဆံုးခန္းတိုုင္သည့္
ရလဒ္မဟုတ္ေသာ္ျငားလည္း ဒီေရာဂါကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္ ထိေရာက္ ၿပီးစိတ္ခ်ရသည့္ ပထမဦးဆံုး
အေထာက္အထားျဖစ္ေၾကာင္း သုေသသနအတြက္ ဦးေဆာင္ကူညီေနသူ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ ဆရာ၀န္ ျဖစ္သူ ဗိုလ္မွဴးႀကီး
ဂ်႐ုမ္းကင္ ကေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ဒီေတြ႔ရွိခ်က္အေပၚ
အေျခခံၿပီး AIDS ေရာဂါကာကြယ္ေဆးအတြက္ ပိုမို ထိေရာက္ၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့ သုေသသန ဆိုင္ရာအသစ္ေတြ
ထြက္ေပၚလာႏိုင္တယ္လို႔ ဒီေလ့လာမႈအတြက္ ပူးေပါင္းတာ၀န္ယူ ေထာက္ ပံ့ကူညီေပးေနတဲ့
National Institute of Allergy and Infectious Diseases မွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးျဖစ္သူ ေဒါက္တာ
အန္ေတာ္နီဖာအူစီ ကေတာ့အေကာင္းျမင္ ႐ွဳေထာင့္ကေန သံုးသပ္ေျပာဆုိသြားတယ္။

လားရာ ပြင့္သြားတဲ့အတြက္
ျမင္ကြင္းက်ယ္သြားၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ပန္းတုိင္ကိုပါ ခပ္ေရးေရးျမင္ေနရလို႔ အတူလက္တြဲၿပီး
သုေသသနဆိုင္ရာ အသစ္ေတြ႔ရွိခ်ုက္ကို ေဖာ္ထုတ္ၾကဖို႔ကိုပါ တိုက္တြန္း သြားတယ္။

လာမည့္ရက္သတၱပတ္အတြင္း
နယူးေရာက္ၿမိဳ႕မွာ သုေသသီေပါင္းမ်ားစြာအျပင္ ကာကြယ္ေဆး အတြက္ ၀ိုင္း၀န္းလုပ္ေဆာင္ေနသူ
ေတြနဲ႔ ဒီစီမံကိန္းအေပၚ ထဲထဲ၀င္၀င္ ေထာက္ပံ့ကူညီမယ့္ အလွဴရွင္ေတြ၊ AIDS ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး
သုေသသနလုပ္ေနတဲ့ သိပၸံ ပညာရွင္ေတြ၊ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႔အစည္း၊ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ ေထာက္ပံ့တဲ့
အဖြဲ႔အစည္းေတြ ပမာဆိုရေသာ္ ဘီလ္ နဲ႔ မလင္းဒါဂိတ္ ေဖာင္ေဒးရွင္းလိုမ်ဳိး၊ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္ေတြဟာ
ေရွ႕ဆက္လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အစီအစဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ရွိတယ္ လို႔ ကမၻာ့
HIV ကာကြယ္ေရးအဖဲြ႔မွ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာ အဲလန္ဘားန္စတိန္းက ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုပါတယ္။

ဒီေတြ႔ဆံု
ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ထုိင္းစစ္ဖက္ဆိုင္ရာ ေဆးသိပၸံနဲ႔ တသီးပုဂၢလိက သိပၸံပညာရွင္ေတြပါ တက္ေရာက္ၾက လိမ့္မယ္။
ကမၻာတ၀ွမ္းမွာရွိတဲ့ သိပၸံ ပညာရွင္ေတြက ပထမဆံုးအႀကိမ္ ဒီေအာင္ျမင္မႈအေပၚ ခ်ီးက်ဴးေထာပနာ
ျပဳၾကတယ္။

၁၉၈၀
ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြထဲက AIDS ေရာဂါကာကြယ္ေဆးအတြက္ ၁၀ ႏွစ္အခ်ိန္ယူ လုပ္ေဆာင္မယ္ ဆိုတဲ့
အသံေတြကို က်ေနာ္တို႔ ၾကားေနခဲ့ၾကရတယ္။ ဘ၀တေလွ်ာက္လံုးမွာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ခံစားမိတာကေတာ့
က်ေနာ္တုိ႔ဟာ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚကိုေရာက္ ေနၿပီလို႔ Access Project မွာတာ၀န္ယူ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့
ကုိလံဘီယာ တကၠသိုလ္မွ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူ အျဖစ္နဲ႔ေရာ ရ၀မ္ဒါႏိုင္ငံ
AIDS ေရာဂါ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး ဌာနမွာပါ ကူညီလုပ္ေဆာင္ေပးေနသူ ဂ်ဳိးစ္႐ူဇင္ ကေျပာပါတယ္။

ထိုုင္းျပည္သူ႔က်န္းမာေရး
၀န္ႀကီးဌာနက ဒီေလ့လာမႈအတြက္ လမ္းညႊန္မႈေတြေပးခဲ့သလိ္ု အေမရိကန္ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာကလည္း
ထိုင္းအစိုးရနဲ႔ ႏွစ္ရွည္လမ်ားပူးတြဲၿပီး ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ စမ္းသပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊
စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ၀န္ထမ္းမ်ားနဲ႔ အရပ္ဘက္ ဆိုင္ရာ ျပည္သူလူထုကို ကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္ အတူပူးတြဲၿပီး
ေဆးဖက္ဆိုင္ရာ ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ အတြက္ေတာ့
HIV ဟာအဓိကျပႆနာ တရပ္လိုျဖစ္ေနေတာ့ ေလ့လာဖို႔ရာအတြက္ ဖိအားတရပ္ေပးသလို ျဖစ္ေနတာေပါ့၊
ဒီလုိ ဆိုလိုက္လို႔ အေမရိကန္၊ အာဖရိက ဒါမွမဟုတ္ မသိမျမင္ႏိုင္ရတဲ့ ကမၻာႀကီးရဲ႕ ေထာင့္တေနရာမွာ
ရွိေနတဲ့ေရာဂါကို ကာကြယ္ဖို႔ရာ အတြက္ သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ အေတာ္ေလးကို စိတ္ဖိဆီးမႈေ၀ဒနာကို
ခံစားေနၾကရရွာတယ္။

ကာကြယ္ေဆးဆုိင္ရာ
အကူအညီေပးမႈဟာ အဆိုးအေကာင္းလို႔ဆိုရမဲ့ ပါးလႊာတဲ့ျခားနားမႈေၾကာင့္ အေတာ့္ကို အႏၲရာယ္နဲ႔နီးကပ္တယ္
လို႔ဆုိရမယ္။ UNAIDS ရဲ႕ခန္႔မွန္းတြက္ဆခ်က္အရ တကမၻာလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ဆိုရေသာ္ ေန႔စဥ္လူ
၇,၅၀၀ ခန္႔ဟာ HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံေနရၿပီး ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္း AIDS ေရာဂါေၾကာင့္ လူႏွစ္သန္းဟာ
အသက္ဆံုး႐ွဳံးခဲ့ၾကရတယ္။ Prime-boost ဆိုတဲ့ ခ်ဥ္း ကပ္မႈအတိုင္း နည္းလမ္းႏွစ္သြယ္နဲ႔
ေရာဂါကာကြယ္ေဆးကို စမ္းသပ္ေလ့လာရာ ပထမနည္းျဖစ္တဲ့ အစကနဦးထဲက ခုခံႏိုင္စြမ္းမရွိတဲ့
နည္းလမ္းသံုးၿပီး HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို တုိက္ခိုက္ျခင္းနဲ႔ ဒုတိယနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့
အင္အားအလံုအေလာက္ရွိၿပီးမွ တုန္႔ျပန္တိုက္ခိုက္ နည္းေတြနဲ႔ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ပါတယ္။

ALVAC
ကို ေရာဂါရွာေဖြေရးနဲ႔ ေဆး၀ါးထုတ္လုပ္ေရး ကုမၸဏီႀကီးျဖစ္တဲ့ ဆာႏိုဖီပါစတီအာ က ျပင္သစ္လူမ်ဳိး
ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္သူ ဆာႏိုဖီ အာဗင္တီစ္မွေဖာ္စပ္သလို AIDSVAX ကိုေတာ့ VaxGen ကုမၸဏီႀကီးမွ
အစျပဳၿပီး တုိးတက္ေအာင္ျပဳလုပ္ခဲ့သလို အခုေန အခါ မွာေတာ့ VaxGen က ၀န္ထမ္းတခ်ဳိ႕ဟာ
လူမႈေရးဆို္င္ရာ လုပ္ငန္းအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းၿပီး ကမၻာ့ေနရာအႏွံ႔အျပားက ကူးစက္ေရာဂါနဲ႔
ေသဆံုးမႈျပႆနာေတြကို ကူညီေျဖရွင္းေပးေနတယ္။

 ALVAC ကို ကေနရီငွက္ရဲ႕ ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမွ
အသြင္ေျပာင္းၿပီး အသံုးျပဳထားတာ ျဖစ္သလို လူ႔အသက္အႏၲရာယ္ကိုေတာ့ ထိခိုက္မႈတစံုတရာ မရွိႏိုင္ေပမယ့္လို႔
ခႏၶာကိုယ္ အတြင္းမွာရွိတဲ့ HIV ဗီဇမ်ဳိးေစ့ ေတြဆီကို သယ္ေဆာင္ကူးေျပာင္းၿပီး ေပါင္းစပ္ေစတယ္။
AIDSVAX က်ေတာ့ HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိတဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ တ၀ိုက္မွာ ဇီ၀ေဗဒ အင္ဂ်င္နီယာ
နည္းနဲ႔အသြင္ေျပာင္း လုပ္ေဆာင္တယ္။ ဒီေရာဂါကာကြယ္ေဆးဟာ ဗိုုင္းရပ္စ္ အကုန္လံုးကို မကာကြယ္ႏိုင္သလို
ေသဆံုး ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ရွင္သန္ျခင္းနဲ႔ HIV ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ရယ္လို႔ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီေလ့လာစမ္းသပ္မႈမွာ
ေရာဂါကူးစက္မႈေၾကာင့္ HIV အႏွဳတ္လကၡဏရွိသူ အသက္ ၁၈ မွ ၃၀ ႏွစ္အတြင္းရွိ ထုိုင္းအမ်ဳိးသားနဲ႔
အမ်ဳိး သမီးေတြကို ေရာေႏွာၿပီး စမ္းသပ္စစ္ေဆးပါတယ္။ တ၀က္ကိုေတာ့ အစကနဦးထဲက ခုခံႏိုုင္စြမ္းမရွိတဲ့
နည္းလမ္းအတိုင္း ALVAC ေဆး ေလးခြက္စာ ေသာက္သံုးေစၿပီး က်န္တ၀က္ကိုေတာ့ ဒုတိယနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့
အင္အား အလံုအေလာက္ရွိၿပီးမွ တိုက္ခိုက္တဲ့ AIDSVAX ေသာက္ေဆးႏွစ္ခြက္စာနဲ႔ ေျခာက္လေက်ာ္
ၾကာေအာင္စမ္းသပ္သလို တျခား က်န္ရစ္သူေတြကိုေတာ့ ဟန္ျပအေနျဖင့္သာ တုိက္ေကၽြး ေစတယ္။

ဒီေလ့လာစမ္းသပ္မႈ
ဘယ္အခ်ိန္မွာ ၿပီးဆံုးမယ္ဆိုတာကေတာ့ ဘယ္သူတဦးတေယာက္မွ မသိၾကပါဘူး။ ေစတနာ့၀န္ထမ္းအေနနဲ႔
၀င္ေရာက္ေလ့လာမႈျပဳ ေတြကိုေတာ့ သုေသသန မျပဳလုပ္ခင္ကတည္းက ကာကြယ္ေဆးအတြက္ စမ္းသပ္ျပဳလုပ္
မွာျဖစ္ေၾကာင္း ႀကိဳတင္အသိေပး ေျပာၾကားထားတာေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ ကိုယ္စီတိုင္းကို ကြန္ဒံုးေပးထားျခင္း၊
လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔ သက္ ဆိုင္ေသာ ပညာေပးလုပ္ေဆာင္ျခင္း မ်ားအျပင္ လိင္မွတဆင့္ ေရာဂါကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ႏိုင္ေၾကာင္းနဲ႔
HIV ေရာဂါအတြက္ ေျခာက္လၾကာ စမ္းသပ္လုပ္ေဆာင္မည့္ အေၾကာင္း သတိေပး ေျပာၾကားမႈေတြ ရွိပါတယ္။
မည္သူမဆို ေရာဂါကူးစက္မႈ တစံုတရာရွိခဲ့ပါက ေဆး၀ါး ကုသ ခံယူဖို႔ရာအတြက္ အခမဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈေပးမွာျဖစ္တယ္။
HIV ပိုးအတြက္စမ္းသပ္စစ္ေဆးသူ အားလံုးဟာ သံုးႏွစ္အတြင္း ေျခာက္လ တခါ လုပ္ေဆာင္မွာျဖစ္ၿပီး
ကာကြယ္ေဆး သက္တမ္းကာလဟာ ကုန္ဆံုးမွာျဖစ္တယ္။

ရလဒ္

ကူးစက္မႈအသစ္အရ
ထြက္ေပၚလာတဲ့ ရလဒ္ကေတာ့ ကာကြယ္ေဆး လက္ခံရရွိသူေတြဟာ ၅၁ မွာ ၈,၁၉၇ ထြက္ေပၚလာၿပီး ဟန္ျပ
ေဆးတိုက္ေကၽြးမႈကို လက္ခံရသူေတြရဲ႕ ရလဒ္ကေတာ့ ၇၄ မွာ ၈,၁၉၈ ပဲျဖစ္တယ္။ ကာကြယ္ေဆးသံုးစြဲတဲ့
အစုအဖြဲ႔ဟာ ကူးစက္မႈ ႏႈန္းထားေအာက္ ၃၁% ဆိုတဲ့ရလဒ္ ထြက္ေပၚလာသလိ္ု ပါ၀င္သူႏွစ္ဦးကေတာ့
ေရာဂါကူးစက္ခံရမႈေၾကာင့္ ေသဆံုး သြားရ ရွွာတယ္။

သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ
သ႑ာန္မတူတဲ့ ကာကြယ္ေဆးႏွစ္မ်ဳိး ဘာေၾကာင့္ ပူးတြဲတုိက္ဖ်က္ၾကသလဲ ဆိုတာကုိေတာ့ အေျဖရွာမရေသးဘူးလို႔
အစိုးရဌာနမွ သိပၸံပညာရွင္တဦးျဖစ္ၿပီး HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ AIDS ေရာဂါေ၀ဒနာ
ခံစားေနရသူေတြကို အကူအညီ ေပးျခင္း အျပင္ လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ AIDSVAX အဖြဲ႔ကုိဦးေဆာင္ေနသူ
ေဒါက္တာ ဒိုနယ္ရ္ဖရန္႔စစ္ ကေျပာပါတယ္။

AIDSVAX
ဟာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းမွာရွိေနတဲ့ HIV ေရာဂါပိုးကို ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ကာကြယ္ တုိက္ခိုက္ဖို႔ရာ အတြက္ကို
ရည္ရြယ္ထားျခင္းျဖစ္တယ္။ ဆာႏိုဖီ ေရာဂါကာကြယ္ေဆးဟာ ခႏၶာကိုယ္ အတြင္းမွာရွိတဲ့ ဆဲလ္ေတြကို
ဆြေပးၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို ဦးတည္တိုက္ခိုက္တာျဖစ္တယ္။

ဖရန္႔စစ္ရဲ႕
အဆိုအရေတာ့ ဆန္႔က်င္ဘက္အရာေတြကို ေပါင္းစပ္လိုက္တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ တရပ္လို႔ပဲဆိုရေတာ့မွာေပါ့။
ဘာေၾကာင့္ တခ်ဳိ႕ေတြၾကေတာ့ ေရာဂါကူးစက္ခံရၿပီး တခ်ဳိ႕လူေတြ ၾကေတာ့ မျဖစ္သလဲဆိုတာ ပူးေပါင္း ပါ၀င္လာသူေတြ
နားလည္သေဘာေပါက္ သိ ရွိလာဖို႔ရာအတြက္ သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ နမူနာေသြး စစ္ခ်က္ကို ရယူဖို႔လိုအပ္တယ္။
ကာကြယ္ေဆးပမာဏဟာ လက္ရွိအေနအထား အရေတာ့ အကန္႕အသတ္နဲ႔သာရွိၿပီး နယ္ပယ္ က်ဥ္းက်ဥ္းေလးကိုသာ
သုေသသန လုပ္ခဲ့ရေပမယ့္လို႔ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္ တို႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္လို႔ ဖရန္႔စစ္က
ေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ဆာႏိုဖီ က၀န္ထမ္းေတြကလည္း ဒီသေဘာထားအတိုင္းပါပဲ။

 ဒီကုမၸဏီရဲ႕ ေဒါက္တာ ဆန္ေဂ်းဂူရန္နာသန္ ရဲ႕ သေဘာကေတာ့
စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလ့လာဖို႔ရာ အတြက္ ႏွစ္ကာလတို စီမံကိန္းခ် လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္သလို ကာကြယ္ေဆးကို
ဒီ့ထက္ ေကာင္းမြန္ဖို႔ရာ အတြက္ တျခားေသာ ယွဥ္ၿပိဳင္ဘက္အသစ္ေတြကလည္း boost နည္းလမ္းကုိ
အေျချပဳ စဥ္းစားၿပီး လုပ္ေဆာင ္လာႏိုင္သည့္အတြက္ မူပိုင္ခြင့္လို္အပ္ေၾကာင္းကိုပါ ထည့္သြင္း
ေျပာဆုိသြားတယ္။ AIDS နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သုေသသနကို ဒီ့ထက္ပိုမို က်ယ္ျပန္႔စြာ လုပ္ေဆာင္မယ္
ဆိုရင္ေတာ့ ဥပေဒဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြဟာ အခရာက်လာၿပီ။

နယူးေယာက္
အေျခစုိက္ Community HIV/AIDS Mobilization Project မွ ဥပေဒေၾကာင္းဆိုင္ရာ အၾကံေပးေရးအဖြဲ႔မွ
ေျပာေရးဆို ခြင့္ရွိသူ ဂ်ဴလီယာေဒးဗစ္ ကေတာ့ ခုေနအခါ ဒီကာကြယ္ေဆး သံုးစြဲမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး
အျငင္းခံုျပဳေနၾကမယ့္အစား ေတြ႔ရွိခ်က္အေပၚ အေျချပဳၿပီး တစိုက္မတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ကို
အေလးထား ေျပာဆိုသြားတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ဒီ သုေသသနျပဳခ်က္ ဘာလို႔ ေအာင္ျမင္ၿပီး ဆံုးသြားရသလဲဆိုေတာ့
AIDS ေရာဂႏၲရကပ္ဆိုက္တဲ့ ဗဟိုခ်က္မဟာ ထိုင္းႏိုင္ငံျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အေမရိကန္
သိပၸံပညာရွင္ ေတြဟာ သုေသသနကုိ လာေရာက္ လုပ္ကိုင္တာျဖစ္သလို ကာကြယ္ေဆး တိုက္ေကၽြးဖို႔ရာအတြက္
မ်ဳိ႐ိုးဗီဇဆိုင္ရာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္း အခ်က္္အလက္ရရွိႏိုင္သလို ထိုင္းအစိုးရအေနနဲ႔
သုေသသနလုပ္ဖို႔ရာအတြက္ အၾကံဥာဏ္အျပင္ အေကာင္းဆံုးေထာက္ပ့ံမႈေတြ ေပးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္လည္းျဖစ္တယ္။

AIDS
နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပြဲဦးထြက္ သုေသသနျပဳလုပ္ထဲက ထိုင္းအစိုးရဟာ ေအာင္ျမင္မႈ ေတြရခဲ့တယ္။
ဒီေလ့လာမႈတခုလံုးအတြက္ ၁၆,၀၀၀ ထက္မကတဲ့ လူေပါင္းမ်ားစြာရဲ႕ ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္မႈေၾကာင့္
ကူးစက္ခံရသူေပါင္း ၁၂၅ ေယာက္ ထြက္ေပၚလာသလို မထင္မွတ္ထား ေလာက္ေအာင္ကို ေအာင္ျမင္မႈအေပါင္းက
ဆီးႀကိဳေနတာကေတာ့ ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္မႈရဲ႕ ရလဒ္လို႔ပဲ ဆိုရမွာေပါ့။

သိပၸံပညာရွင္ေတြကေတာ့
ဒီကာကြယ္ေဆးရဲ႕ သက္ေရာက္မႈ အခ်ိန္ပမာဏကို သိခ်င္ေနၾကသလို အင္အား အလံုအေလာက္ရွိၿပီးမွ
တိုက္ခိုက္တုံ႔ျပန္မႈ စြမ္းရည္ျမင့္မားလာျခင္း ဟုတ္မဟုတ္ သိဖို႔လိုအပ္လာတဲ့အျပင္ ဒီကာကြယ္ေဆးဟာ
လိင္တူဆက္ဆံလို႔ ကူးစက္ သူေတြအေပၚမွာေရာ အကာအကြယ္ ေပးႏိုင္သလားနဲ႔ ဒါမွမဟုတ္ မူးယစ္ေဆး
သံုးစြဲျခင္းေၾကာင့္ ကူးစက္သူေတြ အေပၚမွာေရာ ဘယ္ လို အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ရွိသလဲဆိုတာကို
အေတာ္ေလးသိခ်င္ေနၾကတယ္။

ဒီေရာဂါ
ကာကြယ္ေဆးဟာ HIV ပိုးကူးစက္ခံရၿပီးသား လူတေယာက္ရဲ႕ ေသြးအေပၚမွာေတာ့ ဘယ္လိုမွ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမရွိတဲ့
ဒီကာကြယ္ေဆးဟာ ခုခံအားနည္းပါးမႈအေပၚမွာ အကန္႔အသတ္နဲ႔ ေခ်ဖ်က္ ႏိုင္ရွိလားဆိုတာနဲ႔ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရၿပီးသား
သူေတြအေပၚမွာထပ္ၿပီးဆိုးက်ဳိးကုိ ျဖစ္သလားဆိုတာကိုေတာ့ ေနာက္ထပ္ေလ့လာမႈေတြ ျပဳလုပ္ရမွာျဖစ္တယ္။
သမ႐ိုးက်မဟုတ္တဲ့ အစပ်ဳိးေအာင္ျမင္မႈဟာ အလြန္တရာကို အေရးပါလွသလို သိပၸံ ပညာရွင္ေတြကေတာ့
ဒီေရာဂါအေပၚ ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာထိ ကာကြယ္ႏိုင္မလဲ ဆိုတာကေတာ့ မွန္းဆတြက္ခ်က္ေနတုန္းပဲ
ဆိုတာရယ္ အဆံုးသတ္ေကာက္ခ်က္ ဆြဲလို႔မရေသးသည့္အတြက္ ဆႏၵေစာၿပီးမထုတ္ေဖာ္ဖို႔အင္မတန္
အေရးႀကီးေၾကာင္း ဖူဆီ က ေကာက္ခ်က္ခ် သံုးသပ္သြားတယ္။

http://www.naytthit.com/articals/september09/article_sep27-2.html

http://news.yahoo.com/s/ap/20090924/ap_on_he_me/med_aids_vaccine