အခုအေျခအေနမွာေတာ့ တိုင္းျပည္အခ်ိဳ႕ေတြမွာ AIDS နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ကန္႔သတ္မႈ ဥပေဒေတြ ရွိပါတယ္။ ဥပမာေတြ ျပရရင္ ၾသစေၾတးလ်၊ ဂြာတီမာလာ၊ အစၥေရး၊ ေတာင္ကိုရီးယားမွာ ျပည့္တန္ဆာေတြဟာ AIDS ပိုး ရွိ၊ မရွိ မစစ္မေနရလို႔ ျပဌာန္း ထားတယ္။ ၾသစေၾတးလ်မွာဆိုရင္ ၆ ပတ္တစ္ခါ စစ္ၾကည့္တယ္။ ရွိတာေတြ႕ရင္ လိုင္စင္သိမ္းပစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုလိုင္စင္ သိမ္းသူေတြက အစုိးရဆီက ပင္စင္ေလွ်ာက္လို႔ ရတယ္။ ဂ်ာမဏီမွာ ေသးစစ္လုိ႔ ပိုးရွိေၾကာင္းေတြ႕သူကုိ ခြဲထားလို႔ ရတယ္ဆိုတဲ့ ဥပေဒ ရွိတယ္။

အီရတ္မွာ ႏုိင္ငံျခားက ျပန္လာသူ အားလံုးကို စစ္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ေတာင္အာဖရိကကေတာ့ ႏိုင္ငံျခားသားေတြထဲမွာ လိုအပ္မယ္ထင္တဲ့ လူေတြကုိ စစ္မယ္တဲ့။ ေတြ႕ရင္ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ ေပးႏိုင္တယ္။ ဆီးရီးယား ကေတာ့ ႏိုင္ငံျခားက ျပန္လာတဲ့ ေက်ာင္သားအားလံုးကို စစ္တယ္။ ဒီလိုပဲ ႏုိင္ငံအမ်ဳိးမ်ဳိးမွာ အမ်ိဳးမ်ဳိးရွိ ၾကတယ္။ “ခြဲထားတယ္” ဆိုတာ quarantine (ကြာရန္တိုင္း) လို႔ ေခၚတယ္။ ဒီစကားကို ၾကားဖူးၾကမွာေပါ့။ လူေတြတြင္ မကဘူး သစ္ပင္ တိရစာၦန္ေတြကိုလည္း လုပ္ေလ့ လုပ္ထ ရွိတယ္။

ေရာဂါကို ျပည္ထဲ မဝင္လာေအာင္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ပါ။ လူေတြမွာ ဒီကြာရန္တိုင္း လုပ္ရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ အထူးကူးစက္ျမန္ ေရာဂါေတြဟာ သိပ္ၿပီး လြယ္လြယ္ကူးႏုိင္တယ္။ လူနာက ေခ်ာင္းဆိုး နွာေခ်လိုက္ရင္ လူနာကို ထိမိရင္၊ သူသံုးေနတဲ့ ပစၥည္း အဝတ္အစားေတြကို ကိုင္မိရင္ ကူးစက္ႏုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုေရာဂါရွင္ေတြကုိ ျပင္ပေလာကနဲ႔ မဆက္သြယ္ဘဲ ခြဲထားရမယ္ဆိုတဲ့ ဥပေဒေတြ သတ္သတ္ ထုတ္ၾကတယ္။ ဒီလိုခြဲထားရမယ့္ အခ်ိန္ကာလအပိုင္းအျခား ဘယ္ေလာက္ရွိရမယ္ ဆိုတာကေတာ့ ေရာဂါ မကူးစက္ႏိုင္တဲ့ အခ်ိန္အထိ ျဖစ္တယ္။ ဒါကုိ ကြာရန္တိုင္းလို႔ ေခၚတာ။

AIDS ေရာဂါဟာ အထူးကူးစက္ျမန္ ေရာဂါလို႔ မသတ္မွတ္ႏိုင္ပါဘူး။ လူနာကို ထိရံု သူ႕ပစၥည္းကိုင္ရံုနဲ႔လည္း မကူးစက္ႏုိင္ဘူး။ လူလူခ်င္း ဆက္သြယ္ေရးမွာ ဆိုရင္လည္း လိင္စပ္ယွက္ျခင္း ေၾကာင့္သာလွ်င္ AIDS ကူးစက္ႏိုင္တာ။ ဒါေပမယ့္ အထက္က တင္ျပခဲ့တဲ့ အတိုင္း ကြာရန္တိုင္းကို က်င့္သံုးေနတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြ ရွိေနေသးပါတယ္။ က်ဴးဘူးမွာဆိုရင္ ဗိုင္ရပ္စ္စစ္လို႔ ပိုးေတြ႕ေနသူတိုင္းကို “ကြာရန္တိုင္း” လုပ္ထားတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အိႏိၵယျပည္ “တာမဲ(လ)နာဒူး” (Tamil Nadu) ျပည္နယ္မွာ ျပည့္တန္ဆာတစ္စုကုိ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ထားခဲ့တယ္။

သူတို႔ရဲ႕ ျဖစ္အင္ကုိ မရႈသာတဲ့ လူမႈအခြင့္အေရး အုပ္စုတစ္စုကေန ျပည္နယ္အစိုးရကို ဖြဲ႕စည္းပံုဥပေဒအရ ဒီလုိလုပ္ႏုိင္ခြင့္ မရွိဘူးဆိုၿပီး ရံုးတင္ တရားစြဲတယ္။ တရားရံုးက ျပည္နယ္အစိုးရဟာ ဒီအမ်ိဳးသမီးေတြကို ခြဲထားတာဟာ တရားမဝင္ဘူလုိ႔ အဆံုးအျဖတ္ ေပးလုိက္မွ သူတို႔ လြတ္သြားတယ္။ သမိုင္းက ကြာရန္တိုင္း အေတြ႕အႀကံဳ တစ္ခုကေတာ့ ပထမ ကမၻာစစ္ႀကီးတုန္းက အေမရိကန္မွာ ဆစ္ဖလစ္ မပြားဖို႔အတြက္ ရည္သန္ၿပီး ဒီေရာဂါပြားသူ ဒီေရာဂါကိုယ္စလွယ္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ျပည့္တန္ဆာ အမ်ိဳးသမီးေတြကုိ ကြာရန္တိုင္း လုပ္ခဲ့တယ္။

ေပါင္း ၂၀၀၀၀ ေက်ာ္ကုိ စခန္းေတြဖြဲ႕ၿပီး ခြဲထားခဲ့တယ္။ ေနာက္ေတြ႕ရတာကေတာ့ ဒီလို လုပ္တဲ့အတြက္ ေရာဂါပြားႏႈန္းမွာေတာ့ မထူးျခားပါဘူးတဲ့။ ဒီလို ဥပေဒေတြနဲ႔ အတင္းအၾကပ္လုပ္ေပမယ့္ လုပ္တိုင္းလည္း မေအာင္ျမင္ပါဘူးဆိုတာ သက္ေသထူစရာ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ျပင္သစ္ျပည္ ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါ စေပၚတဲ့ အခ်ိန္မွာ ျပင္သစ္ပါလီမန္ကေန ၁၄၉၇ ခုႏွစ္မွာ ထုတ္လိုက္တဲ့ ဥပေဒကေတာ့ ဆစ္ဖလစ္ ရွိသူအားလံုးဟာ ျပင္ပကမၻာနဲ႔ ဆက္ဆံမႈ အလံုးစံုကို ျဖတ္ေတာက္ပစ္ရမယ္၊ ဒီဥပေဒကို ခ်ဳိးေဖာက္ရင္ ေသဒဏ္လို႔ ဆိုတယ္။

ဒီသူေတြကုိ စိန္႔ဂ်ာမိန္ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ ခြဲထားတာ မၾကာခင္ ျပည့္လွ်ံသြားလို႔ ထားစရာမရွိေတာ့ဘူး။ ေနာက္ ဥပေဒတစ္ခုက ဒီေရာဂါရွိၿပီး သိရက္နဲ႔ ထိန္ခ်န္ ဖံုးကြယ္ထားသူေတြကို ပဲရစ္ၿမိဳ႕ရွိ “စိန္ၚ” ျမစ္ထဲမွာ ေရနစ္ၿပီး ေသေစမယ္တဲ့။ ဒီေလာက္ ၾကပ္တည္းလွတဲ့ ဥပေဒကေတာ့ ဘယ္အေကာင္အထည္ေဖာ္လို႔ ရမွာလဲ။ စာရြက္ေပၚက ဥပေဒအျဖစ္ပဲ တည္ရွိေနခဲ့တယ္။ ဥပေဒဆိုတာဟာ လူတစ္ဦး တစ္ေယာက္ရဲ႕ အခြင့္အေရးကို အလြန္တရာ ဆံုးရႈံးေစတဲ့ မတရားမႈမ်ဳိး မျဖစ္ထိုက္ပါဘူး။

ဒါျပင္လည္း ဘယ္ဥပေဒျဖစ္ျဖစ္ ဘာပညတ္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ လိုက္နာဖို႔ လြယ္ေလေလ ပီျပင္စြာ လိုက္နာေလပဲ။ လိုက္နာဖို႔ ခက္ေလေလ ခ်ိဳးေဖာက္သူ ဦးေရမ်ားေလ ျဖစ္မွာပဲ။ ဒါကေတာ့ ဆန္႔က်င္လို႔ မရတဲ့ သဘာဝပါ။ ဥပေဒတစ္ခု ထုတ္ရင္ ဘယ္လို ဒီဥပေဒကို လုိက္နာေအာင္ လုပ္ရမလဲ ဆိုတာကုိလည္း ထည့္စဥ္းစားရမွာပါ။ ဥပေဒထုတ္လုိက္ရတဲ့ ပထမဆံုး ဦးတည္ခ်က္ ရည္မွန္းခ်က္ကို ေမ့မပစ္ထုိက္ဘူး။ ဥပေဒနည္း ျဖစ္ျဖစ္ အျခားနည္းျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္နည္းကိုပဲ က်င့္သံုးပါေစ ထိေရာက္ဖို႔က အဓိက အက်ဆံုးပါ။

ဒီလို ဥပေဒေတြထုတ္ရံုနဲ႔ ၿပီးေရာတဲ့လား၊ ထိေရာက္မွာလား၊ လိုက္နာႏိုင္မွာလား၊ လိုက္ေကာက္ လုိက္နာၾကပါ့မလား။ ဒီေလာက္ လူ႕အနာဂတ္ တစ္ခုလံုးကို ထိခိုက္မယ့္ ကပ္ႀကီးနဲ႔ ႀကံဳေနတဲ့အခါမွာ ကာကြယ္မႈ အလုပ္လုပ္ျဖစ္ဖို႔က နံပါတ္တစ္ အေရးႀကီးဆံုးပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဥပေဒေတြ လုပ္ရင္လည္း ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားၿပီး ျပႆနာကုိ အရင္းအျမစ္က်က် ေျဖရွင္းတဲ့ ဥပေဒမ်ဳိးသာ ျဖစ္ထုိက္တယ္။ အျမင္က်ယ္ရမယ္။ ေရရွည္ကို ၾကည့္ထိုက္တယ္။

ေဒါက္တာ ေဒၚျမင့္ျမင့္ခင္ ေရးသားေသာ “လူတိုင္းအတြက္ ထုိးတဲ့ ေခါင္းေလာင္း” စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေရးသား ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။