တကယ့္ေလာကက အျဖစ္ကေလးတစ္ခုနဲ႔ ဥပမာ ျပရမယ္ဆိုရင္ လီဆာဆိုတဲ့ လူမည္းအမ်ိဳးသမီးငယ္ ကေလးတစ္ဦးဟာ မူးယစ္ေဆး စြဲေနတဲ့ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕သူမေလး ျဖစ္တယ္။ သူ႕မွာ AIDS ရွိေနတယ္၊ သူ႕ေယာက္်ားနဲ႔ ႏို႔စို႔ အရြယ္သာရွိေသးတဲ့ သားကေလးကေတာ့ AIDS ေရာဂါနဲ႔ ဆံုးသြားၿပီး က်န္ေနတဲ့ သမီးငယ္ကေလးမွာေတာ့ AIDS ေရာဂါ မေပၚေသးေပမယ့္ ေရာဂါပိုးကေတာ့ ေတြ႕ေနၿပီ။
ဒီကေလး AIDS ျဖစ္မလာပါေစနဲ႔လို႔ပဲ ဆုေတာင္းေနရတယ္လို႔ သူကေျပာတယ္။ သူ႕ရဲ႕အေဖတူ မေအကြဲ ေမာင္တစ္ေယာက္မွာလည္း AIDS ေရာ၊ ကာလသား ေရာဂါေရာ ရွိတယ္။ ဒါကေတာ့ ကမၻာ့ထိပ္တန္းၿမိဳ႕ႀကီးက ဆင္းရဲသား အလႊာမွာ တကယ္ျဖစ္ေနတဲ့ ဝမ္းနည္းစိတ္ပ်က္ဖြယ္ ဇာတ္လမ္းကေလး တစ္ခုပဲ။ ဒီဇာတ္လမ္မ်ိဳးေတြ အျခားအျပည္ျပည္ အရပ္ရပ္မွာလည္း ရွိလို႔ ေနေသးမွာ ေသခ်ာတယ္။ ၁၉၉၈ ခုမွာ AIDS ေရာ၈ါ ျဖစ္ေနၿပီလို႔ သတင္းပို႔ထားတဲ့ ႏုိင္ငံေတြကေတာ့ -
အာဖရကမွာ - ၂၆ ႏုိင္ငံ
ကရိဘီယန္ကြ်န္းစုေတြမွာ - ၁၁ ႏုိင္ငံ
လက္တင္အေမရိက (ေတာင္မေမရိက) မွာ - ၁၇ ႏိုင္ငံ
ေျမာက္အေမရိကတိုက္မွာ - ၂ ႏိုင္ငံ
အာရွမွာ - ၆ ႏိုင္ငံ (အဲဒီတုန္းက ျမန္မာ တရားဝင္ မပါေသးဘူး)
ဥေရာပမွာ - ၁၈ ႏိုင္ငံ
အိုရွန္နီးယား (နယူဇီလန္၊ ၾသစေၾတးလ်နဲ႔ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာမွာ ကြ်န္းငယ္ကေလးမ်ား) - ၂ ႏိုင္ငံ
ဒီလိုဆိုေတာ့ AIDS ေရာဂါ အျဖစ္မ်ားဆံုးဟာ အာဖရိက၊ ကရိဘီယန္၊ ဥေရာပနဲ႔ ေျမာက္အေမရိက တို႔ျဖစ္တယ္။
AIDS ေပၚစက AIDS ကို “ေဂး” ေရာဂါလို႔ ျမင္ၾကတဲ့ အခ်ိန္မွာ AIDS ျဖစ္တာဟာ ေယာက္်ားေတြ မ်ားတယ္။ ေနာက္က်ေတာ့ အထက္တစ္ေနရာမွာ ေဖာ္ျပၿပီးျဖစ္တဲ့အတိုင္း မူးယစ္ေဆးထိုးလို႔ ကူးစစက္မႈ၊ လိင္မတူ ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ကူးစက္မႈေတြ ျဖစ္လာေတာ့ မိန္းမ ေယာက္်ား ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္းဟာ သိသိသာသာ ေျပာင္းလာခဲ့တယ္။ အခုအခ်ိန္မွာဆိုရင္ မိန္းမေတြဟာ AIDS ေရာဂါေၾကာင့္ အထိနာေနတဲ့ အုပ္စု ျဖစ္မွန္းမသိ ျဖစ္လာၿပီ။ တစ္ကမၻာလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ ေျပာရရင္ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ ခန္႔မွန္းေျခကေတာ့ AIDS ပိုင္းရပ္စ္ပိုး ကိုယ္တြင္း ရွိေနၿပီးသူ ဦးေရဟာ ၆ သန္း ရွိတယ္။ အဲဒီ အထဲမွ သံုးပံု တစ္ပံုဟာ မိန္းမေတြ ျဖစ္တယ္ (ႏွစ္သန္း)။
အေမရိက၊ အေနာက္ဥေရာပ၊ ၾသစေၾတးလ်၊ နယူးဇီလန္နဲ႔ လက္တင္အေမရိက (ေတာင္အေမရိက) မွာ ေယာက္်ား မိန္းမ ျဖစ္ႏႈန္းအခ်ိဳးဟာ ၉း၁ ျဖစ္တယ္။ တကယ္ျဖစ္ေနသူ အေရအတြက္မွာေတာ့ မိန္းမေပါင္း သံုးသိန္း AIDS ရွိတယ္။ (ဒီအခ်ိဳးဟာလည္း ေနာက္ေျပာင္းမယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီႏိုင္ငံေတြမွာ ပထမပိုင္းမွာ ေယာက္်ားခ်င္း ဆက္ဆံျခင္းမွ ေရာဂါရတာမ်ားၿပီး ေနာက္မွာေတာ့ လိင္မတူ ဆက္ဆံျခင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါးေၾကာင့္ရျခင္း၊ ပံုစံကိုေျပာင္းမွာမို႔ ျဖစ္တယ္)။ ဒီႏုိင္ငံေတြမွာ ကူးစက္ပံုစံအရ ကူးစက္တဲ့ ႏုိင္ငံျဖစ္တယ္။
ကရိဘီယန္ အလယ္ပိုင္း အေမရကနဲ႔ ေတာင္အေမရိက ေယာက္်ားနဲ႔ မိန္းမဟာ အတူတူ အခ်ိဳးေလာက္ရွိမယ္။ ဒီႏိုင္ငံေတြက ပံုစံ I/II ေရာရာ ႏုိင္ငံေတြ ျဖစ္တယ္။
အာဖရိကရွိ ဆဟာရသဲကႏၱာရရဲ႕ ေတာင္ပိုင္းရွိ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အခ်ိဳးဟာ ဆတူရွိတယ္။ (ပံုစံ II) ေျမာက္အာဖရိက၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း၊ အေရွ႕ဥေရာပနဲ႔ အာရွနဲ႔ ပစိဖတ္ သမုဒၵရာေဒသမွာေတာ့ ေယာက္်ားမိန္းမ အခ်ိဳးဟာ ၁.၅း၁ ျဖစ္တယ္။ (ပံုစံ III) ဒီတိုင္းျပည္ေတြမွာ ကမၻာနဲ႔ ယွဥ္ျဖစ္သူဦးေရဟာ နည္းေသးေသာ္လည္း ဒီေနရာေတြမွာ ပြားမႈဟာ ျမန္ေနတာေၾကာင့္ မၾကာခင္ တက္လာမွာ ျဖစ္တယ္။
HIV (အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ) (AIDS ေရာဂါ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး) ဝင္ၿပီးသူမ်ား ၁၉၈၈ ႏွင့္ ၁၉၉၀ ႏႈိင္းယွဥ္ျပဇယား (၁၉၉၀ အတြက္ ခန္႔မွန္းကိန္းဂဏန္း)
| ပံုစံ | ပိုးဝင္ၿပီးသူ ဦးေရ | ေယာက္်ား/မိန္းမ အခ်ိဳး | ပိုးဝင္ၿပီးသူ အမ်ိဳးသီး အေရအတြက္ | |||
| ၁၉၈၈ | ၁၉၉၀ | ၁၉၈၈ | ၁၉၉၀ | ၁၉၈၈ | ၁၉၉၀ | |
| I | ၂၅ သိန္း | ၁၅ သိန္း | ၉း၁ | ၈-၉း၁ | ၂.၅ သိန္း | ၁.၅ သိန္း |
| I/II | - | ၁၀ သိန္း | - | ၄-၅း၁ | - | ၂ သိန္း |
| II | ၂၅ သိန္း | ၅၀ သိန္း | ၁း၁ | ၁း၁ | ၁၂.၅ သိန္း | ၂၅ သိန္း |
| III | ၁ သိန္း | ၅ သိန္း | ၁း၁ | ၂.၅း၁ | ၁ သိန္း | ၂ သိန္း |
| ေပါင္း | ၅၁ သိန္း | ၈၀ သိန္း | ၁၆ သိန္း | ၃၀.၅ သိန္း | ||
ဒီေတာ့ ၁၉၉၈ ခုနဲ႔ ယွဥ္လိုက္ရင္ ၁၉၉၀ မွာ AIDS ပိုးဝင္ၿပီးသူ အမ်ိဳးသမီး ဦးေရဟာ ၁.၅၅ သန္းကေန ၃.၀၅ သန္းအထိ တက္သြားမယ္ (ႏွစ္ဆ)။ အဲဒီစုစုေပါင္း ဦးေရထဲမွာလည္း ၅၀% ဟာ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီအမ်ိဳးသမီးေတြထဲက ၈၀% ဟာ လူငယ္လူရြယ္ သားသမီးရွိႏုိင္တဲ့ သက္ပိုင္းမ်ာ ျဖစ္ၾကတယ္။ ဒီေတာ့ ဆက္ၿပီး ဘာေတြျဖစ္သြားႏုိင္သလဲဆိုတာ ေတြးၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။
ဒါျပင္လည္း AIDS ဟာ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဘဝကုိ အဘက္ဘက္က ထိႏုိင္တဲ့ ေရာဂါပါ။ (နာတာရွည္ ကူးစက္ေရာဂါလည္း ျဖစ္ၿပီး လူမႈေရးကုိလည္း ထိခိုင္တယ္။) လူအဖြဲ႕အစည္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ဘယ္လိုဘက္စံု ပါေနရသလဲဆိုတာ ေတြးၾကည့္ရင္ သိသာမွာပါ။ မိသားစုအတြက္ ေငြေၾကး မရွာရသည့္တိုင္ (အခုေခတ္မွာေတာ့ အမ်ားစုဟာ ရွာၾကရပါတယ္) အိမ္မွာ ေယာက္်ားကအစ သားသမီး မိဘ အတူေနေဆြမ်ိဳး စသည္တို႔ကုိ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးျခင္း၊ အိမ္မႈကိစၥအဝဝကုိ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ႏွစ္သိမ့္မႈ ပညာေပးမႈကုိ ျပဳရျခင္း စသည္တို႔ကုိ မအားအလပ္ လုပ္ေနရတဲ့ ေစာင့္ေရွာက္မႈ မ်ိဳးစံုကုိ ေပးသူပါ။
ဒီေတာ့ သူတစ္ေယာက္ နာေကာင္တံုးလံုး ျဖစ္သြားျပီဆိုရင္ တစ္အိမ္ေထာင္လံုး ဘယ္ေလာက္ ဒုကၡေရာက္ၾကမလဲ။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အမ်ားအျပား ဒီလို ျဖစ္ၾကရတယ္။ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္လံုးနဲ႔ ကမၻာဆိုရင္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အတြက္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈကုိပါ တစ္နည္းတစ္ဖံု ဆိုးေစလာမွာပါ။
ေဒါက္တာ ေဒၚျမင့္ျမင့္ခင္ ေရးသားေသာ “လူတိုင္းအတြက္ ထုိးတဲ့ ေခါင္းေလာင္း” စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေရးသား ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
