နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ရွိ အိမ္ေထာင္စုတစ္ခုမွာ အေဖရယ္ သမီးငယ္ရယ္ သားငယ္ရယ္ ၃ ေယာက္မွာ AIDS ေရာဂါ ရွိတယ္။ ပထမ အေဖဆံုးတယ္၊ ေနာက္ သားဆံုးျပန္တယ္၊ အခုဆို သမီးေလးလည္း ရွိမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဒီမိသားစုရဲ႕ ဒုကၡ ေသာက ဗ်ာပါဒ ဘယ္ေလာက္ရွိလိုက္မလဲ။ ဒါေတြဟာ ေနာက္ပိုင္းမွာ အျခားေသာ တိုင္းျပည္ေတြမွာလည္း ျဖစ္လာစရာ ရွိပါတယ္။ ဒီဥပမာေတြကုိ အေမရိကနဲ႔ အာဖရိက က ယူေနရတာကေတာ့ သူတို႔ဆီမွာ ေရာဂါ စျဖစ္ေနတာ ႏွစ္နည္းနည္း ရသြားၿပီမို႔ပါ။

ေနာက္ ႏွစ္မ်ား မၾကာမီမွာ အျခားျပည္ေတြမွာလည္း ဒီလိုပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္မွာပါပဲ။ အာဖရိကက တကယ့္အျဖစ္အပ်က္ကေလးတစ္ကုိ တင္ျပရမယ္ဆိုရင္ “ဒန္္ဆန္ကီလာမာ” ဟာ အသက္ ၁၅ ႏွစ္အရြယ္ရွိ မိဘမဲ့ ေယာက္်ားကေလး ျဖစ္တယ္။ အေဖေရာ အေမပါ AIDS နဲ႔ ေသသြားခဲ့ၿပီ။ သူနဲ႔ သီအစ္ကုိ ေမာင္ႏွစ္မေပါင္း ၉ ေယာက္ဟာ သူတို႔အဖိုး “အီမယ္ႏူရယ္ ကီးလာမား” နဲ႔ သြားေနၾကရတယ္။

၆၈ ႏွစ္အရြယ္ ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ဒီအဘိုးႀကီးမွာ အျခားသားတစ္ေယာက္ရဲ႕ မိဘမဲ့ ေျမး ၅ ေယာာက္ကိုလည္း ၾကည့္ရေသးတယ္။ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္ အစားေကာင္းတဲ့အရြယ္ ေျမးေပါင္း ၁၄ ေယာက္ကုိ သူဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ေကြ်းေမြးရပါမလဲ။ အရင္သားေတြ အသက္ထင္ရွား ရွိတုန္းကေတာ့ ေကာ္ဖီစိုက္ခင္းကေလး လုပ္ႏုိင္လို႔ ဝင္ေငြအနည္းအက်ဥ္းနဲ႔ အဘိုးႀကီး ျဖစ္သလို ေနခဲ့တယ္။ မိသားစုက တုိးလာတဲ့အခ်ိန္မွာ သားေတြကလည္း မရွိေတာ့လို႔ ဝင္ေငြကလည္း တစ္အားက်သြားတယ္။ ေျမးႀကီး၊ ဒန္ဆန္က အလုပ္ကေလးရွိတဲ့အခါ ရွိသလိုေတာ့ လုပ္ပါရဲ႕ ဘယ္ႏွယ္လုပ္ ေလာက္ပါ့မလဲ။

ဒန္ဆန္ေက်ာင္းလည္း မေနႏိုင္ဘူး။ အလုပ္ရွာလို႔လည္း မလြယ္ဘူး။ “ရြားသားေတြက ကြ်န္ေတာ့ မိဘေတြ ဒီ AIDS ေရာဂါနဲ႔ ေသလို႔ ရွက္ဖို႔ ေကာင္းတဲ့ မိသားစုဆိုၿပီး ေဆးေဖာ္ေၾကာဖက္ မလုပ္ခ်င္ၾကဘူး၊ သနားၾကင္နာတဲ့စိတ္ မထားၾကဘူး” လို႔ ဒန္ဆန္က ေျပာတယ္။ “ဒီလို ဒုကၡကို အတူခံေနရေတာ့လည္း ညီအစ္ကုိ ေမာင္ႏွစ္မေတြဟာ တစ္နည္းေတာ့လည္း ပိုၿပီး စည္းလံးၿပီး တစ္ဦးကုိတစ္ဦးပဲ အားေပးေနရတယ္၊ ပိုၿပီး ခင္မယ္တြယ္တာလာၾကတယ္။ ရွိလည္း ေဝစား၊ မရွိလည္း ညီတူညီမွ် ဒီတစ္ခန္းထဲမွာပဲ အားလံုး အိပ္ရတယ္” တဲ့။ ဒီျဖစ္ရပ္ကေလးဟာ AIDS ကေပးလုိက္တဲ့ ဆိုးက်ိဳးအေမြဆက္ႀကီးေၾကာင့္ ကေလးေတြ ဘ္လိုခံေနရတယ္ဆိုတာကုိ ျပတဲ့ AIDS အျဖစ္မ်ားတဲ့ အာဖရိကတိုက္ရဲ႕ တစ္ေနရာက ျမင္ကြင္းပါ။

တုိင္းျပည္တစ္ျပည္ဟာ တိုးတက္တယ္ မတိုးတက္ဘူး ဆိုတာကုိ တုိင္းတဲ့ ကုိက္တံ ေပတံလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အတုိင္းအတာေတြထဲမွာ အထူး အေလးေပးျခင္း ခံရတာကေတာ့ ေမြးစကေလး ေသႏႈန္းျဖစ္တယ္။ ေမြးစေသႏႈန္း က်လာတဲ့တုိင္းျပည္ကုိ ဖြ႔ံၿဖိဳးလာၿပီလို႔ သတ္မွတ္ေပးတယ္။ တစ္နည္းဆိုရင္လည္း ေမြးစေသႏႈန္းဟာ တုိင္းျပည္တစ္ျပည္ရဲ႕ လူမႈေရးနဲ႔ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ တိုးတက္မႈကုိ ၿခံဳ႕ၿပီး ေဖာ္ထုတ္ျပတဲ့ မွတ္ေက်ာက္လို႔ တင္စားထားၾကတယ္။

အခုေခတ္မွာဆိုရင္ ကမၻာရွိ အတုိင္းတိုင္း အျပည္ျပည္မွာ ေမြးစေသႏႈန္းဟာ က်လာတယ္၊ အရင္က ေသႏႈန္းျမင့္တဲ့ တုိင္းျပည္ေတြမွာေတာင္ က်ဆင္းေနတာ ေတြ႕ရတယ္။ ဒါကေတာ့ တစ္ကမၻာလံုးမွာ က်န္းမာေရး ႀကိဳးပမ္းခ်က္ရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈလို႔ ဆိုၿပိး ခ်ီးက်ဴး၇မွာပါ။ ဒိလို တုိးတက္မႈဟာ ျမန္မာပါဝင္တဲ့ အေရွ႕ေတာင္ အာရွမွာ သိသာထင္ရွားေနပါတယ္။ ၁၉၅၀ ကေန ၁၉၈၀ အတြင္းမွာ တစ္ကမၻာလံုးမွာ ေမြးစ ေသႏႈန္း ၅၀% ေလာက္ က်ဆင္းခဲ့တယ္။

ဒါေပမယ့္ ကမၻာမွာ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ေသတဲ့ကေလးေတြကုိ စစ္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ၉၈% ဟာ တတိယကမၻာက ကေလးေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ အာဖရိကမွာ အဆိုးဆံုးပဲ။ ဒီေတာ့ အာဖရိကရွိ AIDS ေရာဂါစၿပီး အျဖစ္မ်ားတဲ့ တုိငး္ျပည္ေတြမွာဆိုရင္ ကေလးေတြရဲ႕ ေသႏႈန္း အေျခအေန ဘယ္လိုေျပာင္းလြဲသြားမလဲဆိုေတာ့ ခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္ပါတယ္။ ပိုလို႔သာဆိုးမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ တိုးတက္တယ္္ဆိုတဲ့ သူေဌးႏုိင္ငံေတြမွာေတာင္ ေမြးစ ေသႏႈန္းဟာ တစ္တုိင္းျပည္လံုးအတြက္ ႀကိတ္ႏႈန္းမွာသာ ေကာင္းေနတာ။

လူတန္းစား စီးပြားေရး အေျခအေနအလိုက္ ခြဲၿပီးၾကည့္ရင္ ရာႏႈန္းဟာ တစ္မ်ိဳးေျပာင္းသြားတယ္။ ဥပမာ အေဌးဆံုးဆိုတဲ့ အေမရိကန္မွာ ၾကည့္ပါ၊ သူတို႔ဆီက လူနည္းအုပ္စုလည္းျဖစ္၊ မ်ိဳးကြဲတုိင္းရင္းသားအုပ္စုလည္းျဖစ္တဲ့ အမည္းအုပ္စု၊ ဟစ္(စ)ပဲနစ္ လို႔ေခၚတဲ့ စပိန္အႏြယ္အုပ္စုေတြမွာ ေမြးစ ေသႏႈန္းဟာ မ်ားတာပဲ။ တစ္ကမၻာလံုးရွိ ႏိုင္ငံေပါင္းစံုကို ယွဥ္ျပတဲ့ ဇယားမွာဆိုရင္ ဒီအုပ္စုက ေမြးစ ေသႏႈန္းဟာ နံပါတ္စဥ္ ၁၉ မွာ ခ်ိတ္တယ္။

စကၤာပူတို႔ စပိန္တို႔ေနာက္မွာ လိုေနတယ္။ ဒါဘာကုိ ျပသလဲ၊ အခ်မ္းသာဆံုး အေမရိကန္ရဲ႕ လူနည္းစုေတြဟာ တတိယ ကမၻာလို႔ေခၚတဲ့ မဖြံ႕ၿဖိဳးေသးတဲ့ အေျခအေန လူေနမႈ အဆင့္မွာပဲ ရွိေနေသးတယ္ ဆိုတာကုိ ျပေနတာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးစ တုိင္းျပည္ေတြ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာလို ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကုိ ျဖဳန္းခနဲ ဒိုင္းခနဲ အရွိန္ခပ္ျပင္းျပင္းနဲ႔ လုပ္ၾကမယ့္ ေနရာေတြမွာ ခ်မ္းသာတဲ့ လူေတြဟာ သိသိသာသာ ပိုၿပီး ခ်မ္းသာၾကၿပီး ဆင္းရဲတဲ့ သူေတြဟာ ပိုၿပီး ဆင္းရဲလာလို႔ ကြာဟခ်က္ဟာ ႀကီးသထက္ ႀကီးလာမွာပဲ။

ဒါဟာလည္း ေဟာကိန္းထုတ္ၿပီး ေျပာေနတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ မ်က္ေမွာက္ကာလနဲ႔ မၾကာေသးတဲ့ အတိတ္ကာလက ျဖစ္ရပ္ေတြကုိ ၾကည့္ရင္ ေတြ႕ေနတဲ့ လက္ေတြ႕ ျဖစ္ရပ္ေတြပါ။ အေမရိကန္မွာ AIDS ျဖစ္ပြားမႈ တက္လာလို႔ ေမြးစ ကေလး ေသရတဲ့ အေၾကာင္းေတြထဲမွာ AIDS ဟာ ထိပ္က ပါလာေတာ့မယ္လို႔ ဆိုေနၾကတယ္။ ဒီေတာ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ တတိယ ကမၻာမွာလည္း AIDS ကာကြယ္မႈကုိ ပိုင္ႏုိင္ေအာင္ျမင္စြာ မလုပ္ႏုိင္ရင္ ဒီအတိုင္း ျဖစ္လာမွာလို႔ တြက္ရမွာပဲ။

ေဒါက္တာ ေဒၚျမင့္ျမင့္ခင္ ေရးသားေသာ “လူတိုင္းအတြက္ ထုိးတဲ့ ေခါင္းေလာင္း” စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေရးသား ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။