HIV AIDS ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ သူတို႔ရဲ႕ မိသားစုေတြနဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအေပၚ တုန္႔ျပန္ၾကတဲ့ေနရာမွာ သေဘာထားအျမင္ေတြ အျပဳသေဘာေဆာင္ႏုိင္ဖို႔ အတြက္ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းအေနနဲ႔ အေရးႀကီးတဲ့ က႑ကေန ပါ၀င္သင့္တယ္ဆုိတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ လက္ရွိ ၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ က်င္းပေနတဲ့ AIDS ႏုိင္ငံတကာညီလာခံႀကီးမွာ ဇူလိုင္လ ၂၆ ရက္ေန႔က ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။
ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ဗြီဒီယိုသ၀ဏ္လႊာေပးပို႔ခဲ့သလို သမၼတေဟာင္းကေတာ္ ေလာ္ရာဘုရွ္ ကလည္း မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့တာမွာ HIV AIDS ေ၀ဒနာသည္ေတြအေပၚ နားလည္မႈနဲ႔ က႐ုဏာထား ဆက္ဆံၾကဖို႔ တိုက္တြန္း ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကို အခုသီတင္းပတ္ရဲ႕ အမ်ိဳးသမီးက႑ မွာ ေဒၚလွလွသန္း က စီစဥ္တင္ဆက္ထားပါတယ္။
အိတ္အိုက္ဗြီ ဟာ တကယ္ဆို ဘာလဲဆိုတာကို က်မတို႔ နိုင္ငံသားေတြ အေနနဲ႔ နားလည္သေဘာက္ေပါက္ သင့္ၾကပါတယ္။ က်မတို႔အေနနဲ႔ အိတ္အိုင္ဗြီဟာ ေၾကာက္စရာ မလိုဘူး ဆိုတာကုိ နားလည္သင့္ၾကသလို အိတ္အိုင္ဗြီ ေရာဂါပိုး ဝင္ေနၾက သူေတြကိုလည္း ခြဲျခားျပီး မဆက္ဆံ သင့္ပါဘူး။
သူတို႔တေတြဟာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ အႏၱရာယ္ မဟုတ္ဘူးဆိုတာကို ခြဲျခား သေဘာက္ေပါက္သင့္ၾကပါတယ္။ ဒီအျမင္ကို လက္ခံလာၾကျပီဆိုရင္ က်မတို႔ အေနနဲ႔ လူ႕ သဘာဝအရ ေမတၱာ ေစတနာထားျပီး ဆက္ဆံ လုပ္ကိုင္လာၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံ လူအမ်ားစုဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ အတြက္ ေမတၱာ ဂရုဏာနဲ႔ တန္းဖိုးကို နားလည္ျပီးသား ျဖစ္ၾကပါတယ္လို႔ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၁၉ ၾကိမ္ေျမာက္ ေအ့စ္ ညီလာခံ အထူးအစည္းအေဝးအတြက္ ေပးပို႔တဲ့ ဗြီဒီယို မိန္႔ခြန္းမွာ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အိတ္အိုင္ဗြီေအ့စ္ နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ သူတို႔ မိသားဝင္ေတြနဲ႔ သူတို႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြ ေပၚမွာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ကင္းစြာ တုန္႔ျပန္နိုင္ဖို႔ ေခါင္းေဆာင္ ပိုင္းရဲ့ နမူနာ ျပမူဟာလည္း အေရးၾကီးတဲ့ ညီလာခံ အစည္းအေဝးမွာ ပါဝင္ေဆြးေႏြးခဲ့သူ တဦးကေတာ့ သမၼတ ကေတာ္ေဟာင္း ေလာ္ရာ ဘုရွ္ ပါပဲ။ သူ႔ခင္ပြန္းရဲ့ ဖခင္ ျဖစ္သူ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ၁၉၉၃ ခုနွစ္က သမၼတ အျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ေဂ်ာ့အိပ္ ဘုရွ္ လက္ထက္က ထိုစဥ္ သမၼတ ကေတာ္ ဘာဗရာ ဘုရွ္ က အိတ္အိုင္ဗြီေအ့စ္ လူနာေတြ အေပၚမွာ ဘယ္လို ၾကင္နာမႈ ျပသျပီး စံျပ နမူနာ ျဖစ္ေစခဲ့တာကိုလည္း သူက ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသြားပါတယ္။
"က်မရဲ့ ေယာကၡမ ျဖစ္တဲ့ ဘာဗရာ ဘုရွ္ အေၾကာင္းကို သြားစဥ္းစား မိပါတယ္... က်မရဲ့ ခင္ပြန္း သမၼတဘုရွ္ အေစာပိုင္းက သမၼတ အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္စဥ္ အေစာပိုင္း နွစ္ေတြတံုးက လူေတြဟာ အိတ္အိုင္ဗြီေအ့စ္ ေရာဂါ သည္ေတြနဲ႔ ထိမိရင္ ေရာဂါ ကူးနိုင္တယ္လို႔ ယူဆခဲ့တဲ့ အခ်ိန္တံုးကေပါ့.... ဘာဗရာ ဘုရွ္ဟာ အိတ္အိုင္ဗြီေအ့စ္ ေရာဂါ ရေနတဲ့ ကေလးငယ္ေတြကို ေပြ႕ပိုက္ျပိး ခ်ီတယ္.. ေရာဂါ သည္ေတြကို ဖက္လည္း တခင္း နုတ္ဆက္တယ္...ေအ့စ္ ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ မိသားဝင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုတယ္... ဒီလို သူက က်က္သေရ ရွိရွိနဲ႔ ေရွ႕ေဆာင္လမ္းျပ စံျပအျဖစ္လုပ္ခဲ့တဲ့ ကစၥေတြေၾကာင့္ အေမရိကန္ နုိင္ငံသား အမ်ားစုဟာလည္း အိတ္အိုင္ဗြီေအ့စ္ ေဝဒနာသည္ေတြ အေပၚမွာ နားလည္ သေဘာေပါက္ လာခဲ့ၾကတယ္ေလ........"
လူနာေတြကို ေမတၱာ ဂရုဏာနဲ႔ ဆက္ဆံ ၾကရပါမယ္.. ေၾကာက္ဖို႔ နိမ့္ခ် ဆက္ဆံဖို႔လည္း မလိုဘူးဆိုတာကို လက္ခံလာၾကပါတယ္.... သကၠရာဇ္ ၂၀၁၀ ခု UNAIDS စာရင္း ဇယားအရ ကမၻာေပၚမွာ အိတ္အိုဗြီေအ့စ္ ေရာဂါသည္ေပါင္ ၃၄ သန္းရွိရာမွာ တဝက္ေက်ာ္ဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္.. ျမန္မာနိုင္ငံမွာေတာ့ ၂၀၁၁ ခုနွစ္အတြက္ တရားဝင္ ထုန္ျပန္တဲ့ စာရင္း ဇယားအရ အိတ္အိုင္ဗြီပိုး ရေနသူေပါင္း နွစ္သိန္းတစ္ေသာင္းေျခာက္ေထာင္ (၂၁၆၀၀၀) ရွိျပီး အထူးသျဖင့္ လိင္လုပ္ငန္းမွာ လုပ္ကိုင္ေနၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြၾကား ကူးစက္ႏႈန္းဟာ ျမင့္မားတာကိုလည္း ေထာက္ျပထားပါတယ္...
အိတ္အိုင္ဗြီပိုး ကူးစက္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ နားလည္ သေဘာေပါက္နုိင္ဖုိ႔ ကေနဒါ အေျခစိုက္ Alberta ေဆးတကၠသိုလ္မွ ကဓိက အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ အျပင္ ေအ့စ္ေရာဂါနဲ႔ လူ႔ အခြင့္အေရး ဆက္စပ္မႈ အေၾကာင္း အထူးျပဳ ေလ့လာေနတဲ့ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္းကုိ ေမးၾကည့္ခဲ့ပါတယ္....
"ေဆးပညာဘက္ ရွဴ႕ေထာင့္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒီလိုမ်ိဳး ေရာဂါ သည္ေတြကို မလိုအပ္ပဲ ခြဲျခားဆက္ဆံဖို႔ မလိုသလို တက္နိုင္သမွ် မိမိကိုယ္ကို ေရာဂါးပို႔ မကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္... တခ်ိန္တည္းမွာပဲ မိမိကုိယ္ ေရာဂါပိုး မကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္နိုင္ဖို႔ အတြက္ အဓိကကေတာ့ ဒီေရာဂါ တစ္ဦးကေန တစ္ဦး ဘယ္လို ကူးစက္တယ္ဆိုတာကို တိတိ က်က် သိၾကဖို႔ လိုတယ္... အမွန္ကိုလည္း သိၾကဖို႔လိုတယ္.. အဲဒီေတာ့ အဓိက အိတ္အိုင္ဗြီ ေရာဂါပိုး ကူးစက္တယ္ ဆိုတာ မသန္႔ရွင္းနဲ႔ေသြးနဲ႔ ေသြးသြင္ခံရတဲ့ အခါ၊ အေရျပားမွာ ကြဲရွေနတဲ့ ဒဏ္ရာနဲ႔ ထိမိတဲ့အခါတို႔မွာ ေရာဂါးပိုး ကူးစက္မယ္.."
" ေနာက္တခုက တခါသံုးအပ္ မဟုတ္ပဲ မသန္႔ရွင္းနဲ႔ အပ္ကို သံုးမိတဲ့ အခါမွာလည္း ကူးစက္နုိင္တယ္... အဓိက အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ အခါမွာ အကာအကြယ္ မပါပဲ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ အခါမွာလည္း ကူးစက္ပါတယ္... မိခင္ကေနျပီးေတာ့ ကေလးကို ကူးစက္နုိင္ပါတယ္.. မိခင္နို႔ စို႔ရာကေန႔ ေရာဂါပိုး ကူးစက္တာဟာ သံုးဆယ္ရာခိုင္နႈန္းေလာက္ပဲ ကူးစက္နိုင္တယ္လို႔ သုေတသနအရ ေတြ႔ရပါတယ္.. ဒါေပမယ့္ ဒါကလည္း လံုးဝ ကူးစက္တာမဟုတ္တဲ့ အတြက္ ေရာဂါးကူးစက္နိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္.."
အဲဒီေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳး ကူးစက္နိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ကို သိရွိထားျပီးဆိုေတာ့ မိမိကို ေရာဂါပိုး မကူးစက္ေအာင္ သတိထားျပီးေတာ့ ကာကြယ္လို႔ ရပါတယ္... တခ်ိဳ႕ဟာ လြဲမွားတဲ့ အယူအဆေတြ လြဲမွာတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ ရထားျပီးေတာ့ အတူတူစားရင္မ်ား ကူူစက္မလား အတူတူ ေရအိမ္သံုးရင္မ်ား ကူးစက္မလားဆိုျပီးေတာ့ သိပ္မလိုအပ္ပဲနဲ႔ အေၾကာက္လြန္ေနၾကတာေတြ ရွိတယ္ေလ..
အဲဒါမ်ိဳးေတြၾကေတာ့ က်မတို႔က ထိထိေရာက္ေရာက္ ပညာေပးျပီးေတာ့ မွန္ကန္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားသိေအာင္ ျဖန္႔ေဝေပးဖို႔ လိုပါတယ္.. ေရာဂါပိုးရွိသူနဲ႔ အတူတူေန၊ အတူတူစားမယ္၊ လက္ဆြဲနုတ္ဆက္မယ္၊ ပခံုးဖက္မယ္၊ လက္သုတ္ပဝါ အတူတူသံုးမယ္..အဲဒီလို ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ေနရုံနဲ႔ေတာ့ ေရာဂါပိုး မကူးစက္နိုင္ပါဘူး။ ဒီလိုမ်ိဳး အျပဳအမူေတြကို သံသယ ရွင္းရွင္းနဲ႔ လူလူခ်င္း ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ မရွိပဲ ဆက္ဆံလို႔ ရပါတယ္...မိမိတို႔ မိသားစု ဝင္ထဲက ဒီလိုမ်ိဳး ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အတူတူစားတာတို႔ ထမင္းစားပန္ကန္တို႔ ေသာက္ေရခြက္တို႔ ခြဲျခားဆက္ဆံစရာ မလိုအပ္ပါဘူး...
အမ်ိဳးသမီးေတြ အေနနဲ႔ အိတ္အိုင္ဗြီေအ့စ္ေရာဂါ ကူးစက္ရာမွာလည္း တခါတရံ မသိနားမလည္ပဲ ခင္ပြန္းသည္ေတြထံကေန ကူးစက္တာေတြ ရွိပါတယ္.. ၃၂ အရြယ္ အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးရဲ႕ ေျပာျပခ်က္ပါ...
"က်မ အမ်ိဳးသား ဆံုးေတာ့ က်မသိရတာပါ.. က်မ အမ်ိဳးသားဆီက ရတာပါ... အမ်ိဳးသားက ငါးဖမ္းသေဘၤာေတြ လိုက္တာပါ.. သေဘာၤဦးစီး စက္ဆရာ ႏွစ္ခုစလံုး လုပ္တယ္... သူတို႔ကေတာ့ အဲလိုေနရာေတြက ရမယ္ထင္တယ္.. က်မ တို႔ကေတာ့ မသိဘူးေပါ့ သူက်န္မာေရး မေကာင္းလို႔ ျပန္တက္လာမွ က်မတို႔က ေဆးေတြကုတယ္ .. ဘာေရာဂါ ျဖစ္လို႔ျဖစ္မွန္း မသိဘူး... ဒီေရာဂါ ျဖစ္ေနမွန္းလည္း မသိဘူးေပါ့ေနာ္.... ရန္ကုန္ ဂ်ပန္ေဆးရုံကုိ လာကုတာေပါ့ေနာ္.....ရန္ကုန္ ဂ်ပန္ေဆးရုံကို ၄ လပိုင္း ၂၈ ရက္ေန႔က တက္လာတာပါ.. ၅ လပိုင္း ၂၄ ထိ သူခံတယ္... ဆရာဝန္ကို ဘာေရာဂါ ျဖစ္တာလည္း ေမးတာလဲ မေျပာဘူးေပါ့ေနာ္.. အတင္းေမးေတာ့ သနားလို႔ မေျပာဘူးေပါ့ေနာ္..သူေသခါနီးမွ မရမက ဆရာဝန္ကို က်မ အတင္းေမးေတာ့မွ သူ အိတ္အိုင္ဗြီ ေရာဂါ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ သိရတယ္.."
ဒါအျပင္ သူမွာ အိတ္အိုင္ဗြီ ေရာဂါေၾကာင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံ ခံရတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္.... "က်မမွာ ညီအကို ေမာင္နွမေတြ အမ်ားၾကိးတယ္.. က်မဆီကို တေယာက္မွ မလာဘူး..က်မတေယက္တည္း တေကာင္ၾကြက္ ထြက္လာတာ ...ကိုယ္ကေတာ့ ဝမ္းနည္းတာေပါ့.. ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္စိတ္ကို ကိုယ္ေျဖရတာေပါ့..."
ေနာက္ထပ္ ကံဆိုးသူ အမ်ိဳးသမီး တဦးကေတာ့ တရုတ္ျပည္မွာ ေရာင္းစားခံရတဲ့ ေအ့စ္ ေရာဂါေဝဒနာရွင္ တဦးျဖစ္ပါတယ္..
" သမီး သိတာကေတာ့ တစ္နွစ္ေက်ာ္ နွစ္နွစ္ေလာက္ေတာ့ ရွိျပီ ေပါ့ေနာ္.. သမီးက တရုတ္ျပည္ကို ေရာင္းစားခံရလို႔ ေရာက္သြားတဲ့ အခ်ိန္မွာ ျဖစ္တာပါ... ဟုိေရာက္ေတာ့ သူတို႔က ဟို.. ေယက္်ားေပးစားတာေပါ့ေနာ္... ကိုယ့္ေယာက္်ားမွာ ဒီလို ေရာဂါပိုးရွိလား မရွိလားဆိုတာ ေသခ်ာမသိဘူးေပါ့... အဲဒီမွာ သားသမီး နွစ္ေယာက္ရခဲ့ပါတယ္.. သမီးျပန္လာပါတယ္.. သားသမီး နွစ္ေယာက္ကိုေတာ့ အဲဒီမွာ ထားခဲ့ပါတယ္... အိမ္က ညီကို ေမာင္နွမ ေဆြမ်ိဳးေတြကို သတိရလို႔ ဆိုျပီး ျပန္လာတယ္... ျပန္လာျပီး မျပန္ျဖစ္တာပါ.. ကားေပၚမွာ သတိလစ္ျပီး ေမ့ေျမာ သြားတယ္.. ဒါေပမယ့္...ကိုယ့္ဇာတိကို ေရာက္လို႔ ေရာက္မွန္း မသိလိုက္ဘူး... အိမ္က ကိုယ့္ ဇာတိက လူေတြက ကိုယ့္ကို ေျပာတယ္.. က်န္းမာေရးကုိ သိလားဆိုေတာ့ စစ္ေဆးခိုင္းလိုက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ သမီးမွာ ဒီ အိတ္အိုင္ဗြီ ေရာဂါပိုး ရွိတယ္ဆိုတာ သမီး သိလိုက္ရတယ္.. အခု ဒီေရာဂါပိုးၾကီး ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ သိလိုက္ရေတာ့ ရင္ထဲမွာ တမ်ိဳးၾကီး ျဖစ္သြားတာေပါ့ေနာ္...ငါေသရလိမ့္မယ္ေပါ့ေနာ္.. အဲလိုပဲ သတ္မွတ္ထားပါတယ္..."
သူလည္းပဲ ေဆြမ်ိဳး အရင္အျခာေတြရဲ့ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းကို ခံခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္....
"သမီးတို႔ ေဆြမ်ိဳးေတြ ဆိုလို႔ရွိရင္ အေဖ ဘက္ကေရာ အေမဘက္ကေရာ သမီးကို ေတာ္ရုံ တန္ရုံ စကားမေျပာၾကဘူး... ဘာလုိ႔လည္း ဆိုေတာ့ သမီးမွာ ဒီလိုေရာဂါမ်ိဳး ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ သိတဲ့ အတြက္ ေတာ္ရုံတန္ရုံ ဆက္ဆံတာ ခြဲျခားတယ္ေပါ့...."
ဒီနွစ္ ေအ့စ္ ညီလာခံၾကီးရဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ "Turning the Tide together" ဆိုတဲ့ ေအ့စ္ေရာဂါ ဒီေရလႈိင္ ရိုက္ခတ္မႈဒဏ္ကုိ စုေပါင္းညီညာ တိုက္ဖ်က္ၾကပါစို႔ ျဖစ္ျပီးေတာ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အိတ္အိုင္ဗြီေအ့စ္ ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ပေပ်ာက္နုိင္ဖို႔ အတြက္ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကလည္း နမူနာ ျပသရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း တုိက္တြန္းထားပါေၾကာင္း တင္ျပရင္း ဒီသတင္းပတ္ရဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားက႑ကို နိဂံုးခ်ဳပ္ အပ္ပါတယ္....
ဗြီအိုေအရဲ့ သုတအျဖာျဖာ အမ်ိဳးသမီးက႑မွ "AIDS ေရာဂါသည္ေတြကို က႐ုဏာထားဆက္ဆံဖို႔ တိုက္တြန္းခ်က္" ကို ျပန္လည္း ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္...
