ဗက္စင္း ရၿပီးသည့္တိုင္ေအာင္ လူသားေတြအတြက္ AIDS ျပႆနာဟာ လံုးလံုးေျပလည္သြားမယ္လို႔ မဆိုႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဗက္စင္းဟာ HIV မဝင္ေသးသူကုိသာ AIDS ေရာဂါမွ ကာကြယ္ႏိုင္မွာပါ။ ဗက္စင္းေတြ ရွိလာခ်ိန္မွာ ဆိုရင္ ဒီဗက္စင္း မေပၚခင္က HIV ဝင္ထားျပီးသူေတြ ကမၻာမွာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနေတာ့မွာ။ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကုန္ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ကမၻာမွာ AIDS ေရာဂါပိုး ရွိသူ ၁၃ သန္းရွိတယ္။ ဒါက ရထားတဲ့ ကိန္းကဏန္းေပၚမူတည္ၿပီး ေျပာတာ။ ပိုၿပီး မွန္ကုန္မယ့္ ဂဏန္းကေတာ့ သန္း ၅၀ ေလာက္ ရွိမွာတဲ့။

ဒီလူေတြဟာ ႏွစ္ေတာ္ေတာ္ကေလးရွိမွ AIDS ျဖစ္မွာ။ AIDS ဗက္စင္းကို ေနာက္ ၅-၁၀ အတြင္း ရၿပီးဆိုပါစို႔ (၁၉၉၅-၂၀၀၀) ယခုအခါမွာ HIV ဝင္ၿပီးျဖစ္မယ့္ လဦးေရဟာ ဘယ္ေလာက္ ျဖစ္သြားမလဲ။ ဒီလူေတြဟာ ေနာက္ထပ္ ၁၀ ႏွစ္မွာ (၂၀၀၅-၂၀၁၀) မွာ အားလံုးေလာက္ AIDS ျဖစ္ၾကမွာပဲ။ ဒီလိုဆိုရင္ ဗက္စင္းေပၚၿပီး အနွစ္ (၂၅-၃၀) ေလာက္အထထိ ကမၻာဟာ AIDS ဖိစီးမႈကုိ ခံေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ထူေျပာတဲ့ ေနရာေလာက္ႀကီး အျဖစ္ တည္ေနအံုးမွာပဲ။

တနည္းေျပာရမယ္ဆိုရင္ ဒီဗန႔ဗက္စင္းေတြ မနက္ျဖန္ ကမၻာအတြင္းရွိ ရွိရွိသမွ်လူေတြ အားလံုးကုိ ဒီကာကြယ္ ဗက္စင္းေပးႏိုင္ခဲ့မယ္ (ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ကိစၥ) ဆိုရင္ေတာင္ AIDS ေရာဂါဟာ အဲဒီေနာက္ပိုင္း အနည္းဆံုးငါးႏွစ္ေလာက္ေတာ့ တိုးပြားေနအံုးမွာပဲ။ ဒီေတာ့ အခ်က္အလက္ေတြ စံုစံုလင္လင္သိၿပီး ေတြးေလေလ ေၾကာက္စရာေကာင္းေလေလ ျဖစ္တဲ့ AIDS ေရာဂါပဲ။

AIDS ေရာဂါဟာ ကုလို႔လည္း မရဘူး။ ကာကြယ္ဖို႔ေဆး ဗက္စင္းလည္း မရွိေသးဘူး။ ဒီေတာ့ ေျပာႏုိင္တာကေတာ့ AIDS ျဖစ္လာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ေသတာပဲ။ ခ်က္ခ်င္းသာ မေသတာ။ ဒီေတာ့ အခုအထိ သိထားသေလာက္မွာ AIDS ျဖစ္တဲ့ လူေတြဟာ ဘယ္လိုျဖစ္ၿပီး ဘယ္လိုေသၾကသလဲ။ ဘယ္လိုခံစားရၿပီး ပ်မ္းမွ်အားလံုးျဖင့္ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ေနၾကသလဲ။ ခန္႔မွန္း ပ်မ္းမွ် သက္တမ္းထက္ပိုၿပီး ေနရတဲ့သူေတြ ရွိသလား။ ဘယ္လိုေတြ ပိုၾကာၾကာေနဖို႔ အလားအလာရွိသလဲ။ AIDS ေရာဂါ မျဖစ္ခင္ AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ လူထဲဝင္ၿပီး ခိုေအာင္းေနေသးတယ္။ ဒီလို ပိုးဝင္ၿပီးသူေတြရဲ႕ ေရွ႕ေရးဟာ ဘယ္လိုရွိသလဲ။ ဒီေမးခြန္းေတြဟာ ၾကိဳးစားေျဖၾကည့္ထိုက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြပါ။

AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ အေႏွးဗိုင္းရပ္စ္ (slow virus) အုပ္စုမွာ ပါဝင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဗိုင္းရပ္စ္ ကိုယ္ထဲေရာက္ၿပီး ၅ ႏွစ္ေက်ာ္ ၁၀ ႏွစ္မွ AIDS ေရာဂါ အတိအလင္း ျဖစ္ေပၚလာေစတာ။ ဒီကမၻာေပၚကုိ AIDS ေရာက္လာတာလည္း ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ပဲ ရွိေသးေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ဝင္ၿပီးသား ျဖစ္ေနသူတိုင္းဟာ AIDS ေရာဂါေလာက္ ေသႏႈန္းရွိမလဲဆိုတာ အတိအက် ေျပာလို႔ မရေသးတဲ့အခ်ိန္ပါ။ ဒါေပမယ့္ ေျပာႏိုင္တဲ့အခ်က္ကေတာ့ အရင္ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြထက္ ပိုဆိုးလိမ့္မယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပဲ။

အရင္ ပိုးဝင္ၿပီးးသားသူေတြထဲက ၂၀ - ၃၀% ဟာ AIDS ျဖစ္မယ္လို႔ ဆိုခဲ့ၾကတယ္။ အခုေတာ့ ပိုးဝင္ၿပီး ၆ ႏွစ္ၾကာမွာ ၅၀% ဟာ AIDS အစစ္ဘဝကုိ ေရာက္ၿပီးျဖစ္ၿပီး ၂၅% ကေတာ့ ARC ေခၚတဲ့ AIDS ႏွီးႏြယ္လကၡဏာေတြ ျဖစ္ေနၿပီ ျဖစ္မယ္။ ဒီေတာ့ ေရွ႕ဆက္ေတြးရတာကေတာ့ AIDS ပိုးဝင္ၿပီးသူ တစ္ေယာက္ဟာ AIDS ေတာ့ မလြဲမေသြ ျဖစ္ေတာ့မွာပဲလို႔ ေျပာႏိုင္လိမ့္မယ္။ ဘယ္ေတာ့ ျဖစ္မလဲဆိုတာသာ မသိတာ။

၁၉၈၂ ခုႏွစ္ထဲက AIDS ပုိးဝင္ၿပီး ျဖစ္ေနသူတစ္စုကုိ ေလ့လာၾကည့္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ၃ ႏွစ္အတြင္းမွာ ၉၀.၂% ဟာ က်န္းမာပကတိ ရွိေနၾကသူေတြ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ေရာဂါ စေနၿပီဆိုတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါကုိ အေျခခံၿပီး တြက္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ AIDS ေရာဂါပုိးဝင္ၿပီး ၅ ႏွစ္ၾကာရင္ AIDS ေရာဂါ စျဖစ္ၾကမယ္။ ၇ ႏွစ္ၾကာရင္ေတာ့ ၇၅% ဟာ ေရာဂါျဖစ္ေနၿပီ ဆိုတာ ေတြ႕ရတယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ အားလံုးဟာ AIDS ျဖစ္မွာပဲလို႔ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဆိုရမွာ ျဖစ္တယ္။

အထက္က ေျပာခဲ့သလို “အေႏွး ဗိုင္းရပ္စ္” ျဖစ္လို႔ ေရာဂါျဖစ္ဖို႔ ႏွစ္ဘယ္ေလာက္ၾကမယ္မသိေတာ့ တစ္ခါတေလ ေရာဂါလကၡဏာေတြ မေပၚလာခင္ လူနာဟာ အျခား အေၾကာင္း တစ္ခုခုေၾကာင့္ ေသသြားႏိုင္တာလည္း ရွိႏိုင္မယ္။ အဲဒီ အခါမွာေတာ့ သူတို႔ကုိ AIDS ေၾကာင့္ ေသတယ္လို႔ သတ္မွတ္လုိ႔ မရဘူးေပါ့။ သူရဲ႕မူလ သက္တမ္းအထိေနၿပီးမွ ေသၿပီး AIDS မျဖစ္လိုက္တာေတြလည္း ရွိမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရာႏႈန္းျပည့္ AIDS ျဖစ္ၿပီး ရာႏႈန္းျပည့္ ေသမယ္လို႔ ယတိျပတ္ မေျပာႏုိင္ေသးတာ။

ေဒါက္တာ ေဒၚျမင့္ျမင့္ခင္ ေရးသားေသာ “လူတိုင္းအတြက္ ထုိးတဲ့ ေခါင္းေလာင္း” စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေရးသား ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။