AIDS ေပၚတဲ့ အခ်ိန္မွာ ကမၻာေပၚရွိ တိုင္းျပည္ေတြက AIDS အေပၚ ဘယ္လို ခံယူခ်က္ရွိသလဲဆိုတာ ေလ့လာၾကည့္ရင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ၂ မ်ိဳး ရွိတာ ေတြ႕ရတယ္။

၁။ AIDS ဟာ ဒီေလာက္အေရးၾကီးတဲ့ ကိစၥ မဟုတ္ပါဘူး။ တို႔နဲ႔လည္း မဆိုင္ပါဘူး။ အေနာက္ႏိုင္ငံ အခ်ိဳ႕က အက်ယ္ခ်ဲ႕ျပီး ထံုးစံအတိုင္း သူတို႔ စာနယ္ဇင္းေတြကလည္း ေအာ္ဟစ္ျပီး ေနၾကတဲ့ ကိစၥပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဘာမွလုပ္စရာမလိုဘူး။ လ်စ္လ်ဴ႐ႈျပီး ေနလို႔ရတဲ့ အေျခမ်ိဳးလို႔ ယူဆၾကတယ္။ ဒီလုိယူဆရံု မကေသးဘူး၊ သူတို႔ တုိင္းျပည္မွာ အေနာက္ႏိုင္ငံနဲ႔ အျခားျပည္ေတြလို စိုးရိမ္စရာ မရွိလို႔ ကုိယ့္အေျခအေန အေပၚမွာ ကိုယ္ေက်နပ္ႏ်စ္သိမ့္ေနပံုရတယ္။ တကယ္ေတာ့ သူတို႔က ျဖစ္ရပ္မွန္ကိုမွ မသိေပပဲကိုး။ ဒီအႏၱရာယ္ၾကီးရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးအာနိသင္ဟာ ဘယ္ေလာက္အထိ ၾကီးမားျပီး က်ယ္ဝန္းတယ္ဆိုတာ မသိလုိ႔ ဒီလို အေတြးမ်ိဳးနဲ႔ ေက်နပ္ေနတာ။

၂။ ေနာက္တစ္အုပ္စုကေတာ့ AIDS ဆိုတာ ကုလို႔လည္း မရဘူး၊ အျဖစ္မရွိတဲ့ ပုစၦာလို ျဖစ္ေနတာ။ ေနာက္ အနီးကာလ အတြင္းလည္း အေျဖေပၚဦးမွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ဆိုေနၾကတယ္။ ဒီေလာက္ ခက္ခဲျပီး ဆိုးလွတဲ့ ကိစၥကို ရင္ဆိုရတဲ့အခါ ဘာတတ္ႏုိင္လို႔လဲ။ ကမၼသကာပဲ၊ ျဖစ္လိုရာျဖစ္သြားမွာပဲေပါ့။ ကပ္ဆိုက္တာေတာ့ အမွန္ပဲ။ ဘာမွမလုပ္ႏုိင္ေတာ့လည္း ခံလိုက္ရံုေပါ့ဆိုျပီး ကံကို လံုးဝပံုခ်ျပီး ေနၾကတယ္။

ဒီခံယူခ်က္ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးဟာ ေအာင္ျမင္ခ်က္နဲ႔ ေဝးသထက္ ေဝးေစတဲ့ ခံယူခ်က္ေတြ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္ေတြကေတာ့ ဒီေရာဂါဟာ “သူတို႔” ဆီမွာသာျဖစ္တာ “တို႔ဆီ” မွာ မျဖစ္ဘူး၊ တို႔နဲ႔ ဘာမွ မဆိုင္ဘူးဆိုျပီး ဘူးကြယ္ပစ္လုိက္တယ္။ ၁၉၈၃ ခု ဆြစ္ဇာလန္ျပည္၊ ဂ်နီဗာမွာ လုပ္တဲ့ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ AIDS ကြန္ဖရင့္မွာ အေရွ႕ ဥေရာပ ႏုိင္ငံေတြအနက္က ခ်က္ကိုစလို ဗားကီးယားႏုိင္ငံ တစ္ဦးတည္းကသာ အေရွ႕ဥေရာပ ဆိုရွယ္လစ္ ႏုိင္ငံေတြထဲကို AIDS ေရာက္ေနျပီလို႔ ဝန္ခံတယ္။

ကြန္ဖရင့္ ေလးရက္စလံုးမွာ ဆိုဗီယက္ကိုယ္စားလွယ္က “ဆိုဗီယက္ႏုိင္ငံမွာ AIDS ေရာဂါ လူနာမ်ိဳး၊ တစ္ေယာက္မွရွိမွာ မဟုတ္ဘူး”လို႔ ထပ္ခါတလဲ အျပတ္ေျပာ ပစ္ခဲ့တယ္။ အလားတူပဲ ရုိေပးနီးယား ကိုယ္စားလွယ္ကလည္း ဒီေရာဂါဟာ အရင္းရွင္ေရာဂါ။ တို႔ဆိုရွယ္လစ္/ ကြန္ျမဴနစ္ႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္မွာ မဟုတ္လုိ႔ “ခါးခါးသီးသီး” ျငင္းခဲ့တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ကေတာ့ ဒီလိုႏိုင္ငံေရးကို ဦးတည္းျပီး မိန္႔ဆိုခဲ့တဲ့ ေၾကညာခ်က္ေတြကို ဘယ္လက္ခံလိုက္မွာလဲ။

အဲဒီ အခ်ိန္ေလာက္မွာပဲ “ေသြးမတိတ္ေရာဂါ” ေၾကာင့္ ေသြးသြင္းခဲ့လုိ႔ AIDS ရလာတဲ့ လူနာဟာ ဥေရာပမွာ ၉ ဦး ရွိေနျပီ။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ သိၾကတဲ့ အတိုင္း ရိုေမးနီးယားမွာ ေမြးစေသြးသြင္းခဲ့ရတဲ့ ကေလးေပါင္း မ်ားစြာဟာ AIDS ရခဲ့တယ္။ ဒါကိုဆရာဝန္ေတြက တပ္အပ္ေသခ်ာစြာ ေရာဂါရွာျပီး တပ္ျပခဲ့ေပမယ့္ အစိုးရက ဖံုးကြယ္ထားခဲ့တယ္။ ဒီကေလးေတြမွာ AIDS ျဖစ္တဲ့ ကိစၥကို ဆက္လက္စံုစမ္း စစ္ေဆးမႈ မလုပ္ရလို႔ အာဏာပိုင္ေတြက အမိန္႔ေပးျပီး တားျမစ္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကာကြယ္ ႏိုင္တဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ မကာကြယ္လိုက္ရလို႔ ေရာဂါျပန္႔ျပီး အေျခအေန ပိုဆိုးခဲ့တယ္။

ကမၻာ့ အေရွ႕ပိုင္းမွာလဲ ဒီနည္းနွင္ႏွင္ပါပဲ “တို႔ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ဖီလာတဲ့ အျပဳအမႈမ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္ရတဲ့ ေရာဂါပါ။ တို႔ဆီမွာ ဒါမ်ိဳးေတြမွ မရွိၾကတာ။ တို႔ဆီမွာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး” လို႔ ထင္ခဲ့ၾကလုိ႔ တရားဝင္ အစည္းအေဝးေတြမွာ ဒီလိုပဲ ေျပာခဲ့ၾကတယ္။ အမ်ားျပည္သူလူထုကလည္း ဒီလိုပဲ ခံယူေနၾကတာပဲ။ အထက္က တင္ျပသလိုပဲ အဲဒီ အခ်ိန္မွာ AIDS ဟာ အေမရိကန္ျပည္ တစ္ျပည္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ေရာဂါ မဟုတ္ပါဘူး။ ကိန္းဂဏန္းအရေတာ့ အေမရိကမွာ မ်ားေနတယ္ဆိုတာ မွန္ပါတယ္။

၁၉၈၄ ခုႏွစ္မွာ ဆိုရင္ ကယ္လီဖိုးနီးယားမွာ AIDS ေရာဂါအတြက္ သတ္သတ္ေဆးရံု ဖြင့္ေသးရတဲ့ အေျခအေန ဆိုက္ေနျပီ။ ဒီ AIDS ျဖစ္တဲ့ သူေတြဟာ တစ္စုထဲ တစ္ျပံဳထဲ ဆိုသလို နယူးေယာက္နဲ႔ ဆန္ဖရန္ စစၥကိုျမိဳ႕ေတြမွာ ရွိၾကတယ္။ ဒီျပင္ျဖစ္တဲ့ လူေတြဟာလည္း “ေဂး” ေတြဆိုေတာ့ ကမၻာျမင္ကြက္မွာ ဒီေနရာေတြဟာ သိပ္ျပီး ေပၚေပၚထင္ထင္ ျဖစ္ေနတာေပါ့။ ဒီေတာ့ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္ ဝန္းက်င္မွာ သိေနၾကတာေတာ့ AIDS ဟာ “ေဂး” ေရာဂါပဲ။ အထက္ဆိုခဲ့သလို ဒီ “ေဂး” ေတြဟာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ပံုမွန္ဓေလ့ထံုးစံကုိ ဆန္႔က်င္ၾကသူေတြမို႔ “ဘုရားသခင္ရဲ႕ ဒဏ္ခတ္ျခင္း” ခံရတာလို႔ ဆိုျပီး “ေဂး” ေတြ အေပၚ လံုးဝဥႆံု ပံုခ် အျပစ္ဖို႔ခဲ့တယ္။

ဒီလို တစ္ျပည္တည္း ေနသူေတြက လူနည္းအုပ္စုျဖစ္တဲ့ “ေဂး” ေတြသာ ျဖစ္တာပါလို႔ ယူဆသလို ကမၻာ အရပ္ရပ္ရွိ တိုင္းျပည္ေတြနဲ႔ လူေတြကလည္း “သူတို႔ တုိင္းျပည္ဟာ ဒုစရိုက္ေတြ မ်ားလြန္းတဲ့ ေနရမို႔ ျဖစ္တာ။ တုိ႔ဆီမ်ာ မျဖစ္ဘူး” လို႔ ယံုၾကည္ေနၾကတယ္။ ဒါဟာလည္း ဓမၼတာပါပဲ။ လူဆိုတာ ေမြးလာရင္ မလြဲမေသြ ေသရမ်ာပဲဆိုတာ လုတိုင္းလူတိုင္း တပ္အပ္ေသခ်ာ သိထားရက္နဲ႔ လူေတြ ဒီလိုပဲ ေတြးမိၾကရဲ႕လား၊ သတိရွိၾကရဲ႕လား။ “သူပဲ ေသတာပါ ငါ့အလွည့္ေတာ့ က်မွာ မဟုတ္ဘူး” လို႔ အျမဲ ထင္ေနေတာ့တာပဲ မဟုတ္လား။ ဒါကေတာ့ မေသခ်င္လို႔ မသိစိတ္က ဝန္မခံပဲ ေျဗာင္ျငင္းဆန္ေနတဲ့ သေဘာပါ။

ဒီလို ျငင္းလုိက္ရင္ ျပႆနာဟာ ေခတၱခဏေလာက္ ျဖစ္ျဖစ္ ေပ်ာက္ေနမွာပဲလို႔ ထင္ေနၾကတယ္။ ဒီလို “တို႔ဆီမွာေတာ့ ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူး” လုိ႔ ယူဆေနတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ AIDS ကေတာ့ အရပ္ရပ္ အနယ္နယ္ကို ျပန္႔စျပဳေန ပါျပီ။ AIDS ကို ကနဦး ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္ အရင္ ၂ ႏွစ္ေလာက္မွာ တမူထူးျခားတဲ့ လကၡဏာ ရွိတဲ့ လူနာအခ်ိဳ႕ နယူးေယာက္နဲ႔ ဆန္ဖရန္စစၥကိုျမိဳ႕ ေတြမွာ ေတြ႕ခဲ့ၾကတယ္။

ေဒါက္တာ ေဒၚျမင့္ျမင့္ခင္ ေရးသားေသာ “လူတိုင္းအတြက္ ထုိးတဲ့ ေခါင္းေလာင္း” စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေရးသား ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။