ေသြးသြင္းလို႔ AIDS ရႏိုင္တယ္ဆိုေတာ့ ေသြးပစၥည္း သြင္းရင္လည္း ရႏိုင္မွာေပါ့။ ေသြးကရတဲ့ ပစၥည္းဆိုရင္ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ လူ႕ကိုယ္ထဲဝင္သြားရင္/သြင္းရင္ AIDS ရႏိုင္တာပဲ။ (ဥပမာ gamma globulin ေခၚတဲ့ ကာကြယ္ေဆးထိုးမႈမ်ိဳး) ဒီလိုေသြးတြင္မက ေသြးပစၥည္းကို သြင္းရင္လည္း AIDS ရႏိုင္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ မၾကာခင္ဘဲ ထင္ရွားသိသာျပီး ျပႆနာၾကီး တစ္ခုအျဖစ္ ေရာက္သြားခဲ့တယ္။ ဒါကေတာ့ ဟီးမိုဖီးလယားေခၚ ေသြးမတိတ္ေရာဂါရွင္ေတြ AIDS ရခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္းပဲ။ အဲဒီအထဲက အေစာဆံုး ဥပမာ တစ္ခုကေတာ့ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ မိုင္ယာမီျမိဳ႕မွာ ေတြ႕ခဲ့တယ္။

အဲဒီက ဆရာဝန္ တစ္ဦးက သူ႕ရဲ႕ ဟီမိုဖီးလယား လူနာတစ္ေယာက္ အသက္ခပ္ၾကီးၾကီး အမ်ိဳးသားၾကီးဟာ ထူးျခားျပီး ရွားပါးလွတဲ့ အဆုတ္ေရာင္ ေရာဂါနဲ႔ ေသဆံုးခဲ့တယ္။ အဲဒါကို ဆရာဝန္က AIDS လို႔ မသကၤာရွိခဲ့လို႔ စူးစမ္းခဲ့တယ္။ ေနာက္ေတာ့ ေသြးသြင္း AIDS လူနာေတြ ေပၚလာၾကေတာ့တာပဲ။ ဒီေတာ့ ပိုျပီးမသကၤာေတာ့တာေပါ့။ အေမရိကမွာဆိုရင္ ၁၉၈၀ နဲ႔ ၁၉၈၅ ခုအတြင္း ေသြးပစၥည္း ခဏခဏ သြင္းဖို႔လိုတဲ့ ဟီမိုဖီးလယား လူနာေတြထဲက ၉၈% မကဟာ AIDS ရသြားၾကတယ္လို႔ တြက္ခ်က္လို႔ ရတယ္။

ေရာဂါက ဆိုးရင္ဆိုးသေလာက္ ေသြးပစၥည္းသြင္းမႈ ပိုလိုတယ္၊ သိပ္မဆိုးရင္ တစ္ခါတစ္ေလမွပဲ သြင္းရမယ္။ ဒီေတာ့ ဆိုးတဲ့ ဟီမိုဖီးလယား သမားေတြက ပိုျပီး AIDS ရႏိုင္တာေပါ့။ ဟီမိုဖီးလယား ေရာဂါသည္က AIDS ရလာျပီး သူကေနတစ္ဆင့္ သူဇနီး၊ ေနာက္ ဇနီးကေမြးတဲ့ ကေလးငယ္ကို AIDS ေရာဂါ ေပးလိုက္တာကိုေတာ့ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္မွာ ပထမဦးဆံုး အၾကိမ္အျဖစ္ ေတြ႕ခဲ့ရတယ္။ ဟီမိုဖီးလယား ေရာဂါသည္ေတြဟာ ကမၻာနဲ႔အဝန္း ရွိၾကျပီး သိပ္လည္း မရွားလွတဲ့ ေရာဂါဆိုေတာ့ ဒီျပႆနာဟာ ေသးမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ စဥ္းစားမိၾကမွာပါ။ ဒီေတာ့ ဒီျပႆနာအေၾကာင္း အထူးသျဖင့္ ဒီျပႆနာပမာဏကို ေလ့လာၾကည့္ထိုက္ပါတယ္။

AIDS ေရာဂါကို အတိအက် ၁၉၈၁ ခုႏွစ္က သိခဲ့ရတယ္။ ေသြးပစၥည္းသြင္းလို႔ AIDS ရႏိုင္တယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္မွာ အထင္အရွား သိလာၾကတယ္။ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလအထိ အေမရိကန္မွာ ဆိုရင္ AIDS ျဖစ္သူ လူနာအားလံုးအနက္ ၂%ေသာ လူၾကီးနဲ႔ ၁၂% ကေလးေတြဟာ ေသြး/ေသြးပစၥည္းသြင္းျခင္းေၾကာင့္ AIDS ရခဲ့တယ္။ အခုဆိုရင္ အေမရိကန္မွာရွိတဲ့ ၇၀-၈၀% ေသာ ဟီမိုဖီးလယားေတြဟာ AIDS ေရာဂါ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကိုယ္တြင္း ရွိေနၾကျပီ။ ေနာက္ဘက္ပိုင္းမွာ ေသြးလွဴသူေတြကုိ AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ရွိမရွိ စစ္ျပီးမွ ေသြးလွဴခြင့္ ျပဳတယ္။

အဲဒီလို မလုပ္ခင္က ေပးထားတဲ့ ေသြးကို သြင္းမိေနသူေတြထဲက AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ရွိေနသူဟာ အေမရိကန္မွာ ၁၂၀၀၀ ရွီမယ္လို႔ တြက္လို႔ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီပစၥည္းေတြကို မသံုးသင့္ဘူးဆိုတာ (သို႔) AIDS ေရာဂါပိုး စစ္ျပီးမွ သံးရမယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္ေလာက္မွ တကယ္လက္ေတြ႕မွာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီေတာ့ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္နဲ႔ ၁၉၈၅ ခုအတြင္း ေသြးပစၥည္း အသြင္းခံရသူ အားလံုးဟာ AIDS ေရာဂါပိုးရႏိုင္တဲ့ အလားအလာ ရွိတဲ့လူလို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္တယ္။ သြင္းတဲ့ ေသြးပစၥည္းဟာ ဘယ္ကလာတယ္၊ အဲဒီတိုင္းျပည္ေတြမွာ AIDS ပိုး ရွိျပီး ေနသူဟာ ဘယ္ေလာက္ အနည္းအမ်ား ရွိေနတယ္ဆိုတာေပၚမွာ မူတည္ျပီး AIDS ပိုးဝင္မႈ အမ်ားအနည္း ျဖစ္မွာပဲ။

AIDS ေရာဂါပိုး စဝင္တဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ AIDS ေရာဂါ တကယ္ျဖစ္လာမယ့္ အခိ်န္ဟာလည္း ရွည္ၾကာေတာ့ ေသြးပစၥည္းသြင္းထားသူ တစ္ေယာက္ဟာ AIDS ျဖစ္လာမယ္၊ မျဖစ္လာဘူးဆိုတာကုိ တိုေတာင္းတဲ့ အခ်ိန္အတြင္းမွာ မသိႏိုင္ဘူး။ ဒီေတာ့ ျပႆနာဟာ ေလာေလာဆယ္မွာ ျပတ္သြားတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ဒီေတာ့ ျပႆနာဟာ ေလာေလာဆယ္မွာ ျပတ္သြားတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ AIDS ေရာဂါပိုး (ဗိုင္းရပ္စ္) ေသြးထဲမွာ ရွိ၊မရွိ ကိုေတာ့ စစ္ၾကည့္ရင္ သိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလုိ ျပန္စစ္ဖို႔ ဆိုတာလည္း နည္းတဲ့ တာဝန္ၾကီး မဟုတ္ဘူး၊ သိျပီး ေငြကုန္၊ အခ်ိန္ကုန္ လက္ဝင္တဲ့ ကိစၥမ်ိဳးမို႔ တတ္ႏိုင္တဲ့ တိုင္းျပည္ဟာ မရွိသေလာက္ နည္းမွာပါ။

ဥပမာ ျပရရင္ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ၊ နယူးေဆာက္ေဝးျပည္နယ္ ေသြးဘဏ္ကေန “ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ စီမံကိန္း” ဆိုျပီး ၁၉၈၀ နဲ႔ ၁၉၈၅ အတြင္း ေသြးေပးျခင္း ခံရတဲ့ လူေပါင္း ၂၇၀၀၀၀ ကို လိုက္ရွာျပီး AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ေတြ႕ေနျပီ။ ဒီ ၁၀၀ ထဲမွာ အေမကေန ကေလးကုိ ျပန္႔ပြားသြားတာ ၆ ေယာက္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ရဲ႕ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ၾသစေၾတးလ်မွ ေသြး/ေသြးပစၥည္းေၾကာင့္ AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ဝင္ျပီးသူေပါင္း ၁၀၀ ေလာက္ ရွိမယ္တဲ့။ အဲဒီအထဲက ၆၀% ကေတာ့ ဟီမိုဖီးလယားေတြ ျဖစ္မယ္တဲ့။ အီတလီမွာဆိုရင္ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ဆံုးမွာ အီတလီရွိ ဟီမိုဖီးယားေတြထဲက ၂၅% ဟာ AIDS ေရာဂါပိုး ရွိေနျပီးျဖစ္တယ္တဲ့။

ေနာ္ေဝးျပည္မွာလည္း ေရာဂါဆိုးတယ္လို႔ ေခၚမယ့္ ဟီမိုဖီးယားေတြထဲက ၂၀% ဟာ AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ရွိျပီးေနျပီ။ စပိန္မွာဆို ဟီမိုဖီးလယားေပါင္း ၁၅၀၀ ထဲက ၂၀၀ ေလာက္ဟာ AIDS ေရာဂါကုိ ျဖစ္ခဲ့လို႔ (ပိုးဝင္ရံုတြင္ကပဲ တကယ္ေရာဂါသည္ ဘဝေရာက္သူ) ၁၉၈၉-၉၀ မွာဆိုရင္ သူတို႔ေတြ ထဲက ထက္ဝက္ဟာ ေသဆံုးျပီးသြားျပီ ျဖစ္တယ္။ အေနာက္ ဂ်ာမဏီကေတာ့ အဆိုးဆံုးပါ။ ၁၉၈၅ မွာကတည္းက ဟီမိုဖီးလယား ရွိသူေပါင္းရဲ႕ ၅၀% မွာ AIDS ေရာဂါပိုး ဝင္ျပီးေနျပီ။

ေဒါက္တာ ေဒၚျမင့္ျမင့္ခင္ ေရးသားေသာ “လူတိုင္းအတြက္ ထုိးတဲ့ ေခါင္းေလာင္း” စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေရးသား ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။