AIDS
COLUMN
HIV
ပုိးရွိေနသူ တစ္ဦးအတြက္ ကုိယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈ ေလ့က်င့္ခန္း မွန္မွန္
ျပဳလုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ စိတ္ဖိ စီးျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္းမ်ား ေလ်ာ့ပါး ေစၿပီး က်န္းမာေရး
ေကာင္းမြန္ လာေစပါသည္။ လမ္းေလွ်ာက္ ျခင္း၊ ေျပးျခင္း၊ စက္ဘီးစီးျခင္း၊ ေရကူးျခင္း
တုိ႔အျပင္ မိမိႏွစ္သက္ရာ လႈပ္ရွားမႈ တစ္ခုခုကုိ အားအင္ မကုန္ခန္းေစသည့္
ေလ့က်င့္ခန္း မ်ဳိးျဖင့္သာ ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။ တစ္ေန႔လွ်င္ နာရီ၀က္ သုိ႔မဟုတ္ ၁နာရီ
ထက္ေက်ာ္၍ မလုပ္သင့္ပါ။ အကယ္၍ ႏုံးခ်ည့္ေနျခင္း၊အားနည္းျခင္း၊ ႂကြက္သားမ်ား နာက်င္
ျခင္း၊ ခံတြင္းပ်က္ျခင္းတုိ႔ ျဖစ္ေနပါက ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျခင္းကုိ ေခတၱ
ရပ္နားထားပါ။ ဖ်ားျခင္းႏွင့္ အျခား ေရာဂါႀကီးမ်ား ျဖစ္ပြား ေနပါကလည္း ေလ့က်င့္ခန္း
လုပ္ျခင္းကုိ ေခတၱ နားထားႏုိင္ပါသည္။ အားအင္ကုန္ခန္း ႏံုးခ်ည့္ေနျခင္းမ်ားသည္ HIV
ပိုးရွိသူမ်ား ထံတြင္ အျဖစ္မ်ား တတ္သည္ျဖစ္ရာ လံုေလာက္စြာ အနားယူသင့္ျပီ
ရက္ေပါင္းမ်ားစြာ ႏံုးခ်ည့္ေနပါက ဆရာဝန္ထံ ျပသရေတာ့ေပမည္။ ခရီးမသြားမီႏွင့္
သြားျပီး အခ်ိန္မ်ားတြင္ လုံေလာက္စြာ အနားယူသင့္ၿပီး အင္အားကုိ အတတ္ႏုိင္ဆုံး ေခၽြတာ
သင့္ပါသည္။ ထုိ႔ျပင္ မိမိသြားေရာက္မည့္ ေဒသတြင္ မိမိေသာက္သုံး ေနရေသာ ေဆး၀ါးမ်ား
အလြယ္တကူ ၀ယ္၍ မရႏုိင္ပါက ေဆး၀ါးမ်ား လုံေလာက္စြာ သယ္ေဆာင္ သြားသင့္ၿပီး
အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံ မ်ားတြင္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ေနမည့္သူမ်ားကို HIV ပုိးစစ္ေဆး၍
ေတြ႕ရွိပါက လက္မခံျခင္း မ်ားေၾကာင့္ မိမိသြားေရာက္မည့္ ႏုိင္ငံ၏ သတင္း
အခ်က္အလက္ကုိ ေသခ်ာစြာ ေလ့လာထားရန္လည္း လုိအပ္ပါသည္။
ထုိ႔ျပင္
ကာကြယ္ေဆးမ်ား ျဖစ္သည့္ တုိက္ဖိြဳက္၊ ပုိလီယုိေရာဂါကာကြယ္ေဆးမ်ားသည္ ကုိယ္ခံအား က်ေနသူမ်ား
အတြက္ ေဘးဥပဒ္ျဖစ္ႏုိင္သျဖင့္ ထုိးႏွံရမည့္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားကုိ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္း မ်ားႏွင့္လည္း
ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္ ထားသင့္ပါသည္။ HIV ပုိးရွိေနသူမ်ားအဖုိ႔ မိမိတုိ႔ စားသုံးေသာ
အစာ ႏွင့္ ေရတုိ႔မွ တစ္ဆင့္ ေရာဂါပုိးမ်ား ကူးစက္ျခင္း ခံရႏုိင္ေသာေၾကာင့္ အစားအစာ
မ်ားကုိ သန္႔ရွင္းစြာ ခ်က္ျပဳတ္ရန္ႏွင့္ ေရကုိ က်ဳိခ်က္ ေသာက္သုံးရန္ လုိအပ္ပါသည္။
ခုခံအား စနစ္မ်ား က်ဆင္းခ်ိန္တြင္ ေရာဂါမ်ား ပုိမုိ ကူးစက္မႈ လြယ္ကူေသာေၾကာင့္
ပုိမုိ ဂ႐ုစုိက္သင့္ပါ သည္။ HIV ပုိး ရွိေနသူခ်င္း တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး အာဟာရ
လုိအပ္ခ်က္မ်ားေတာ့ မတူညီၾကပါ။ ေရာဂါပုိး ရွိသူ၏ က်န္းမာေရး အေျခ အေန ေပၚမူတည္၍
အာဟာရ လုိအပ္ခ်က္မ်ား ေျပာင္းလဲႏုိင္ပါသည္။ ART ေဆး၀ါးမ်ား ေသာက္သုံး ေနသူမ်ား
အေနျဖင့္ ဆရာ၀န္ ၫႊန္ၾကားထားသည့္ အတုိင္း အစားအစာ မ်ားကုိ တိက်စြာ လုိက္နာၿပီး
စားသုံးသင့္ပါသည္။ အစာ အာဟာရတြင္ အုပ္စု သုံးမ်ဳိးရွိရာ ခြန္အား ျဖစ္ေစေသာ အစာ၊
ခႏၶာကုိယ္ ႀကီးထြား ေစေသာ အစာႏွင့္ ေရာဂါမ်ား ကာကြယ္ေသာ အစာဟူ၍ ရွိပါသည္။
ဂ်ဳံစပါးသီးႏွံ အေစ့တုိ႔ တြင္ ဗီတာမင္ႏွင့္ သတၱဳဓာတ္မ်ား ပါ၀င္ၿပီး အမွ်င္ဓာတ္၊
အသားဓာတ္ႏွင့္ ကစီဓာတ္ မ်ားလည္း ၎ တုိ႔မွ တစ္ဆင့္ရရွိသည္ ျဖစ္ရာ ထမင္း၊
ေပါင္မုန္႔၊ ေကြကာအုတ္ စသည္တုိ႔သည္ ခြန္အားကုိ ျဖစ္ေစ ေသာ အစာအုပ္စု၀င္ပင္
ျဖစ္ပါသည္။
ခႏၶာကုိယ္
ႀကီးထြားေစေသာ အစာတြင္ အမဲသား၊ ဆိတ္သား၊ ၾကက္သား၊ဘဲသား၊ ငါးစသည္တုိ႔ ပါ၀င္ ၿပီး
ေသြးအားနည္း ေရာဂါကုိ ကာကြယ္ေပးေသာ သံဓာတ္ အမ်ားအျပား ပါ၀င္ပါသည္။ အသားအမ်ဳိး မ်ဳိး
ငါး၊ ပင္လယ္စာႏွင့္ ပဲအမ်ဳိးမ်ဳိး တုိ႔သည္ အသားဓာတ္၊ ဗီတာမင္ႏွင့္ သတၱဳဓာတ္မ်ား
ႂကြယ္၀သည့္ အတြက္ တစ္ေန႔လွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္၊ သုံးႀကိမ္ စားေပးသင့္ၿပီး အသားမစား
ပါကလည္း တုိဟူး၊ ေျမပဲ၊ ဥအမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ပဲအမ်ဳိးမ်ဳိး တုိ႔ကုိ စားေသာက္
ေပးသင့္ပါသည္။ ေရာဂါကာကြယ္ေသာ အုပ္စုတြင္ အသီးအႏွံႏွင့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား
ပါ၀င္ေနသည္ ျဖစ္၍ ဗီတာမင္၊ သတၱဳဓာတ္ႏွင့္ အမွ်င္ဓာတ္တုိ႔ ႂကြယ္၀ေစပါသည္။ ခႏၶာကိုယ္
အတြက္ အေရးႀကီးေသာ ေရလည္း ေျမာက္ျမားစြာ ပါ၀င္ေသာေၾကာင့္ အသီးအႏွံႏွင့္
ဟင္းသီးဟင္းရြက္ မ်ားကုိ ေန႔စဥ္ သုံးႀကိမ္ စားေပးသင့္ပါသည္။ တစ္ခါစားလွ်င္ သစ္ သီးတစ္လုံး
သုိ႔မဟုတ္ ခ်က္ျပဳတ္ထားေသာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ပန္းကန္လုံး တစ္၀က္ခန္႔ စားသုံးေပး သင့္ပါသည္။
ငွက္ေပ်ာသီး၊ ပန္းသီး၊ လိေမၼာ္သီး တုိ႔သည္ အဆာေျပ စားရန္ အေကာင္းဆုံးေသာ သီးႏွံ မ်ားပင္
ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔ျပင္ ႏုိ႔ႏွင့္ ႏုိ႔ထြက္ ပစၥည္းမ်ားမွလည္း ကယ္လ္စီယမ္ႏွင့္
အသားဓာတ္တုိ႔ ရရွိ ႏုိင္သျဖင့္ တစ္ေန႔လွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္ စားသုံး ေပးျခင္းျဖင့္
သတၱဳဓာတ္မ်ား ရရွိ ေစႏုိင္ပါသည္။ အခ်ဳိ႕သူ မ်ားသည္ ႏုိ႔ႏွင့္ႏုိ႔ထြက္ပစၥည္းတုိ႔တြင္
ပါ၀င္ေသာ သၾကားဓာတ္တစ္မ်ဳိး လက္တုိ႔စ္ႏွင့္ဓာတ္ မတည့္ ျဖစ္တတ္ေသာေၾကာင့္ လက္တုိ႔စ္
ပါ၀င္မႈ နည္းေသာ ႏုိ႔ႏွင့္ႏုိ႔ထြက္ ပစၥည္းမ်ားကုိ ၀ယ္ယူ စား သုံးသင့္ပါသည္။
လူ၏
ခႏၶာကုိယ္တြင္ ေရသည္ မရွိမျဖစ္ လုိအပ္သည္ ျဖစ္၍ သန္႔ရွင္းေသာ ေရရွစ္ဖန္ခြက္ခန္႔ကုိ
ေန႔စဥ္ ေသာက္ေပးရပါမည္။ အေကာင္းဆုံးမွာ ေရကုိ က်ဳိခ်က္ေသာက္ရန္ႏွင့္
ေရသန္႔ဘူးမ်ားသာ ေသာက္ သင့္ပါသည္။ ယခုေခတ္တြင္ ဗီတာမင္ႏွင့္ အားေဆးမ်ား အမ်ားအျပား
ေပၚေပါက္ေနရာ တတ္ကၽြမ္း ေသာ ဆရာ၀န္ ၫႊန္ၾကားေပးသည့္ အားေဆးကုိသာ ေသာက္သင့္ၿပီး
အားေဆးမ်ားကုိ အလြန္အကၽြံ မေသာက္သင့္ပါ။ အခြင့္အေရးယူ ၀င္ေရာက္လာေသာ ေရာဂါမ်ားတြင္
မ်ားေသာအားျဖင့္ လူ၏ ပါးစပ္ အတြင္း၌ မွကၡ႐ုအျဖစ္ ေပါက္ေလ့ရွိၿပီး အျခားပါးစပ္
အနာမ်ားလည္း ျဖစ္လာပါက ေဆးေသာက္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ စားေသာက္မႈ
ပုံစံေျပာင္းလဲျခင္းျဖင့္ ကုသႏုိင္ပါသည္။ ပါးစပ္တြင္ အနာမ်ား ရွိေနပါက အခ်ဥ္ဓာတ္
မ်ားေသာ အစာမ်ား မစားသင့္ဘဲ ပန္းသီးေဖ်ာ္ရည္၊ ႏြားႏုိ႔၊ ပဲႏုိ႔စသည္တုိ႔ကုိ အနာ သက္သာေစရန္
ေသာက္ေပးသင့္ပါသည္။ ေရွာက္သီး၊ သံပရာသီး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ လိေမၼာ္သီး၊ ဂရိတ္ ဖ႐ုသီးတုိ႔ကုိ
မစားသင့္ပါ။ ေဆာ္ဒါပါေသာ ေဖ်ာ္ရည္မ်ား၊ ေကာ္ဖီပူပူ၊ လက္ဖက္ရည္၊ အရက္ စသည္ တုိ႔ကုိ
ေရွာင္ရမည္သာ ျဖစ္ပါသည္။ အစာမ်ားကုိလည္း ေပ်ာ့ေပ်ာင္းသည့္ အစာသာ စားသင့္ၿပီး
ေဆးေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ပါးစပ္ ေျခာက္ေသြ႕ျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္ ပီေက၊ သၾကားလုံးႏွင့္
ပါးစပ္ တြင္ ဖ်န္းသည့္ ေဆးရည္မ်ား သုံးစြဲႏုိင္ပါသည္။ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ကုိလည္း အၿမဲ
ထိန္းသိမ္း ေနရပါ မည္။
