ေအအာတီဆိုသည္မွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ( HIV) ပိုးအား ေဆး၀ါးမ်ားၿဖင့္ကုသၿခင္း ( Antiretroviral Therapy) ကို ဆိုလိုၿခင္းၿဖစ္သည္။ ေအအာတီၿဖင့္ ကုသရာတြင္ HIV ပိုးကို ထိေရာက္ေသာ ေဆးသံုးမ်ိဳးေပါင္းစပ္ၿပီး သံုးေလ့ရွိသည္။ ဤကဲ့သို႔ ေဆးသံုးမ်ိဳးေပါင္းစပ္ၿပီး သံုးစြဲၿခင္းမွာ HIV ပိုးသည္ အလြယ္တကူ ေဆး ၿပီးႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ၿဖစ္သည္ ။ ဆိုလိုသည္မွာ HIV ပိုးသည္ အလြယ္တကူ ေဆးမတိုးေသာ ပိုးၿဖစ္သြားႏုိင္ သည္။ ေဆးသံုး မ်ိဳးေပါင္းစပ္ၿပီးသံုးမွသာလွ်င္ HIV ပိုးအား တၿပိဳင္နက္ ဖိႏွိပ္ ဖ်က္ဆီးႏိုင္မည္ၿဖစ္သည္။

HIV ပိုးအား ေအအာတီ ေဆးမ်ားၿဖင့္ ကုသရာတြင္ HIV ပိုးမွာ ေသြးထဲတြင္ အေရအတြက္ သိန္းဂဏန္း ၊ သန္းဂဏန္းမွ အေကာင္ေရ တိုင္းတာ၍ မရေအာင္ နည္းသြားႏုိင္သည္ ။ သို႔ေသာ္လည္း HIV ပိုးမွာ ကိုယ္ခႏၶာမွ လံုး၀ ေပ်ာက္ကင္းသြားၿခင္းမရွိ။ ပိုးအနည္းငယ္မွာ ကိုယ္ခႏၶာအတြင္း တစ္ေနရာတြင္ ပုန္းလွ်ိဳ၍ ခိုေအာင္းေလ့ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေအအာတီေဆးမ်ားကို သံုးစြဲရာတြင္ ရပ္တန္႔၍ မရပါ။ ေဆး၀ါးမ်ား ရပ္တန္႔လိုက္သည္ႏွင့္ ပုန္းလွ်ိဳေနေသာ HIV ပိုးမ်ားမွာ လွ်င္ၿမန္စြာ ၿပန္လည္ပြားမ်ားလာမည္ၿဖစ္ၿပီး အခ်ိန္တန္လွ်င္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ၿပန္လည္ေပၚေပါက္ႏုိင္သည္။

ေအအာတီေဆးမ်ားၿဖင့္ ကုသၿပီး HIV ပိုးမွ ကိုယ္ခႏၶာအတြင္းတြင္ သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းလာသည္ႏွင့္အမွ် ကုိယ္ခႏၶာ၏ ခုခံစြမ္းအားမွာ ၿပန္လည္ေကာင္းမြန္လာၿပီး ဆက္လက္ေနထိုင္ေကာင္းသြားမည္ ၿဖစ္သည္။ HIV ပိုးမွာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္း သိသိသာသာေလ်ာ့နည္းသြားေသာ္လည္း ပိုးေကာင္ေရ အနည္းငယ္ က်န္ေန၍ လည္းေကာင္း၊ HIV ပိုးမွာ လြယ္လင့္တကူေဆးမတိုးသည့္ပိုးသို႔ ကူးေၿပာင္းႏုိင္၍ တေၾကာင္း ART ေဆးမ်ားကို စေသာက္ၿပီဆိုပါက အၿမဲတမ္း ဆက္လက္ေသာက္သြားရန္လိုအပ္သည္။

ေဆးကို အခ်ိန္မွန္မွန္ေသာက္ရန္လိုအပ္သည္။ ေဆးကို ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားသည့္အတိုင္း အလံုးေရ အတိအက်ေသာက္ ရန္လိုသည္။ ဆရာ၀န္မညႊန္ၾကားပဲႏွင့္ ေဆးမရပ္ရ၊ ေဆး မၿဖတ္ရ၊ ေဆးေသာက္ရန္ မေမ့ပါႏွင့္။ ေဆးအပိုအၿမဲေဆာင္ထားပါ။ ေဆးၿပတ္ၿပီးမွ မ၀ယ္ပါႏွင့္။ မွတ္ပံုတင္ၿပီး တရား၀င္ တင္သြင္းထားေသာ ေအအာတီေဆးမ်ားကိုသာသံုးပါ။ ေနေကာင္းေနေသာ္လည္း ဆရာ၀န္ခ်ိန္းသည့္အတိုင္း မွန္မွန္ၿပပါ။ ေဆး၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိမရွိ ေဆးထိေရာက္မႈ ရွိမရွိကို ဆရာ၀န္မွ ရံဖန္ရံခါ စစ္ေဆးၾကည့္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ လိုအပ္ပါက ဆရာ၀န္က အခ်ိန္မီ ေဆးေၿပာင္းေပးပါလိမ့္မည္။

ေအအာတီေဆးမ်ားကို ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားမႈမရွိပဲ မေသာက္ပါႏွင့္။ ေအအာတီေဆးမ်ားကို ခုခံစြမ္းအားအတိုင္းအတာတစ္ခုထိ ပ်က္စီးမွသာ စတင္တိုက္ေလ့ရွိသည္။ ဆရာ၀န္မွ ဆံုးၿဖတ္ေပးလိမ့္မည္။ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား ေပၚေပါက္ေနသူမ်ားတြင္ ေရာဂါလကၡဏာကို ၿဖစ္ေပၚေစေသာ အၿခားေရာဂါပိုးမ်ားကို စတင္ကုသၿပီးမွ ေအအာတီေဆးမ်ားကို စတိုက္ေလ့ရွိသည္။

ေအအာတီေဆးမ်ားကို ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားသည့္အတိုင္း စနစ္တက် စြဲေသာက္သြား မည္ဆိုပါက ေနေကာင္းေန ၿပီး ပံုမွန္ သက္တမ္းေစ့ ေနႏုိင္သြားမည္ၿဖစ္ပါသည္။

ေအအာတီေဆးေတြကို အဓိကအားၿဖင့္ ၄ မ်ိဳးခြဲထားႏုိင္ပါတယ္ ။ အဲဒါေတြကေတာ့

၁ ။ NRTI ( Nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitors ) - Nucleoside Reverse Transcriptase အင္ဇိုင္း အား ပိတ္ဆို႔ေသာ ေဆး၀ါးမ်ား

၂ ။ NNRTI (Non-Nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitors ) - Nucleoside မဟုတ္ေသာ Reverse Transcriptase အင္ဇိုင္းအား ပိတ္ဆို႔ေသာ ေဆး၀ါးမ်ား

၃ ။ PI ( Protease Inhibitors) - Protease အင္ဇိုင္းအား ပိတ္ဆို႔ေသာ ေဆး၀ါးမ်ား

၄ ။ Fixed dose combinations - ေဆးအခ်ိန္အဆအား fixed လုပ္ထားေသာ ေပါင္းစပ္ေဆး၀ါးမ်ား စသည္ တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။

၁ ။ NRTI ( Nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitors )
Zidovudine
Lamivudine
Stavudine
Emtricitabine
Didanosine
Tenofovir
Abacavir စသည္တု႔ိၿဖစ္ၾကပါတယ္ ။

၂ ။ NNRTI (Non-Nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitors )
Zevirapine
Efavirenz စသည္တို႔ၿဖစ္ၾကပါတယ္ ။

၃ ။ PI ( Protease Inhibitors) - Protease အင္ဇိုင္းအား ပိတ္ဆို႔ေသာ ေဆး၀ါးမ်ား
Indinavir
Nelfinavir
Saquinavir
Ritonavir
Lopinavir + Ritonavir
Atazanavir စသည္တို႔ၿဖစ္ၾကပါတယ္ ။

၄ ။ Fixed dose combinations
Lamivudine 150mg + Zidovudine 300mg
Lamivudine 150mg + Stavudine 30/40mg
Lamivudine 150mg + Stavudine 30/40mg + Nevirapine 200mg
Lamivudine 150mg + Zidovudine 300mg + Nevirapine 200mg

စကၤာပူေရာက္ ျမန္မာမ်ား - ART အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ (အပိုင္း ၁)