ဒီမယ္ ဒီမယ္ မိတ္ေဆြတို႔၊ အေညႇာ္ေရွာင္ခ်င္ရင္ ေမာရိယမန္းေဆးေဆာင္ (အဲဟုတ္ေပါင္) “အေဖာ္ေဆာင္ရင္ အေညႇာ္ေတာင္ ေရွာင္စရာမလိုဘူး” “အခ်ိန္မေတာ္မွာ ၀ရိန္ေဆာ္ခ်င္ရင္လည္း ေဟာဒီအေဖာ္ကုိ ေဆာင္ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ ၾကပါဗ်ဳိ႕”

ေဒါက္တာတို႔ ဘြဲ႕သြားယူတုန္းကဆို စာေမးပြဲ ေျဖတဲ့အခါ How do you use Condom? ဆိုတာကို ႏႈတ္ေျဖမွာ စစ္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြလည္း Condom ကို Exprert ျဖစ္တယ္မထင္ပါနဲ႔။ Expiry Date ရက္လြန္ မလြန္ အရင္ၾကည့္ရတယ္။ အိတ္ကိုေဖာက္တာက အစ ဂ႐ုစိုက္ရတယ္။ Condom ကို လက္သည္းနဲ႔ ထိုးမိၿပီး ၿပဲစုတ္မသြားဖို႔ အေရးႀကီးျပန္ေရာ။ ခြ်တ္ပံုခြ်တ္နည္းနဲ႔ စြန္႔ပစ္ပံုလဲ လိုေသးတယ္။ ဘယ္သူကမွလည္း အေသးစိတ္ မသင္ႏုိင္ပါဘူး။ Condom ဗူးထဲမွာရွိတဲ့ အၫႊန္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ဖို႔လဲ လိုပါေသးတယ္။

တခ်ဳိ႕ဆို ဆရာဝန္သာ ျဖစ္ေနတာ။ အသက္ရေနတဲ့ စီနီယာ တစ္ေယာက္ဆိုရင္ ရာဘာသံုးရမွန္းလည္း သိတယ္။ အက်ဳိးအျပစ္ကိုလည္း သိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေကာင္မေလး သန္႔ပါတယ္ဆိုတာ အၿမဲတမ္းေျပာတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ (၁၅) ႏွစ္သားေလာက္ကိုရမယ္ ယူမလားဆိုရင္ ဝုိင္းထိုးခံရမွာ ေသခ်ာတယ္။

လူတိုင္က ေမြးရာပါ အခြင့္အေရးေတြ ရွိၾကတယ္။ အသက္ရွည္ေနထိုင္ခြင့္၊ က်န္းမာစြာေနထိုင္ခြင့္၊ တကယ္လို႔ HIV အိတ္ေရာဂါ ျဖစ္ခဲ့လို႔ရွိရင္လည္း မျဖစ္ရေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ အခြင့္အေရး ရွိသလို၊ ျဖစ္လာလို႔ရွိရင္လည္း ကုသမႈ၊ ျပဳစုမႈ လူအဖြဲ႕အစည္းက ေထာက္ပံ့ေပးမႈဟာလည္း ဒီလူ႔အခြင့္အေရးမွာ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာထားတယ္ေလ။ ဆိုေတာ့ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ေစာဝင္းအေနနဲ႔ ဘယ္လို ျမင္ပါသလဲရွင္။

ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္က World AIDS Day ေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။ HIV ပိုးဟာ ကမၻာေျမေပၚ ေရာက္ရွိ ကိုယ္ထင္ျပလာတာ အခုဆိုရင္ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ လာပါၿပီ။ အရင္တုန္းက HIV/AIDS ဆိုရင္ ‘ကုရာနတၳိ ေဆးမရွိ’ လို႔ ေျပာခဲ့ၾကေပမယ့္ အခုဆိုရင္ ဒီေရာဂါပိုးကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္တဲ့ ေဆးဝါးေတြကလည္း အမ်ားအျပား ေပၚထြက္လာခဲ့ပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ အမ်ားအားျဖင့္ ေသြးစစ္ ၾကည့္ၿပီး ကိုယ့္ဆီမွာ HIV ေရာဂါပိုး ေတြ႕တဲ့အခါ သိတဲ့အခါ ခ်က္ခ်င္း ဘာလုပ္လို႔ လုပ္ရမွန္း မသိၾကတာ မ်ားပါတယ္။

HIV/AIDS ေရာဂါေဝဒနာသည္ေတြ အဟာရဓာတ္ ျပည့္ျပည့္ဝဝနဲ႔ အစားအစာေတြ စားသံုးႏုိင္တဲ့အေျခအေနမွာ ရွိရဲ႕လားဆိုတာနဲ႔ ART ကုထံုးအရ လိုအပ္တဲ့ေဆး၀ါး အလံုအေလာက္ရရဲ႕လား ဆိုတာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ HIV/AIDS ေဝဒနာသည္ေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ ေပးေနတဲ့ မျဖဴျဖဴသင္း