ေအအာဗြီေဆးကို လိုအပ္မွ မွီဝဲရမယ္ ”ခႏၶာကိုယ္မွာ ပိုးရွိေနၿပီ” သိ႐ံုနဲ႔ ေဆးေပးရန္မလိုပါ။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ခုခံအားက်ဆင္းမွသာ အျခား ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ဝင္ေရာက္ၿပီး ေသဆံုး ၾကရတယ္။ ေအအာဗြီ ေဆးမွီဝဲဖို႔လို၊ မလို လူနာအေျခအေနနဲ႔ (Du Count) ေခၚ ေသြးတြင္း ေသြးျဖဴဥ တစ္မ်ဳိးရဲ႕ အေရတြက္ေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ရတယ္။ စီဒီဖို႔ (၂ဝဝ) ထက္နည္းသူမ်ားသာ ေအအာဗြီေသာက္ဖို႔ မလိုဘဲ သံုးလ သို႔မဟုတ္ ေျခာက္လတစ္ခါ မိမိကိုယ္ခံ စြမ္းအားကို သိရွိရန္ ျပန္စစ္ဖို႔လိုတယ္။

လူငယ္ေတြမွာ HIV ကာကြယ္ဖို႔ အတြက္ အသိပညာလို႔ ေျပာေတာ့ တကယ္တမ္းေျပာရင္ ဟိုအရင္ကထက္ စာရင္အသိပညာက ဒီေလာက္ႀကီး မနိမ့္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီေတာ့ အသိပညာ ဗဟုသုတ Level ကို စစ္ၾကည့္ လိုက္လို႔ ရိွရင္ သာမန္ေလာက္ကို သိတယ္ဆုိတဲ့ အေနအထားက ၈ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ ရိွတယ္။ ဒီထဲမွာ ထဲထဲဝင္ဝင္ ဂဃနဏ သိတယ္ဆုိတာ ၄ဝ၊ ၅ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း ၾကားမွာရိွတယ္။ HIV လို႔ေျပာရင္သာမန္သိလို႔ မရဘူး။ ထဲထဲဝင္ဝင္ ဂဃနဏသိမွ ရမယ္။

ဘယ္ေလာက္ အတုိင္းအတာအထိ သူကာကြယ္ထားလဲ ေပၚမူတည္ၿပီး သူသည္ HIV ကင္းမကင္း မေသခ်ာေတာ့ဘူး။ ဒါ့အျပင္ တျခား ဒီမိန္းကေလး အျပင္ တျခားအျပင္မွာ အေပ်ာ္အပါးလိုက္စား၊ မစားဆုိတာလည္း မေသခ်ာဘူး။ ဒီလိုမ်ဳိး ေယာက်္ားေလးမွာ HIV ပုိးကူးႏုိင္တဲ့ အႏၲရာယ္ရိွ ႏုိင္တယ္။ HIV ရိွေနတယ္ ဆုိတာကို မိန္းကေလးက မသိရင္ မိန္းကေလးက HIV ကူးသြားႏုိင္တယ္။

”အဲ့လိုေရာဂါ ရွိေနမယ္လို႔ တစ္ခါ မွ မေတြးခဲ့ဖူးဘူး။ ကိုယ့္အေနအထိုင္ ေၾကာင့္လည္း ဒီလိုေရာဂါျဖစ္စရာ အေၾကာင္း မရွိဘူးလို႔ပဲ ထင္တာေပါ့” ဟု သူမက ေျပာသည္။ အမ်ိဳးသားျဖစ္သူမွာ အလြန္ရႈပ္ ေပြသည့္အတြက္ မသန္းေဌး တစ္ေယာက္ သည္းမခံႏိုင္ျဖစ္ကာ လြန္ခဲ့သည့္ ငါးလခန္႔က တရားဝင္ ကြာရွင္း ပစ္ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ထိုအမ်ိဳးသားထံမွ ကူးစက္ခံခဲ့ရသည့္ ေရာဂါကိုေတာ့ လက္မခံခ်င္၍ မရေတာ့။

စိတ္ဒဏ္ရာ အနာတရျဖစ္ခဲ့တဲ့ AIDS ေဝဒနာရွင္က ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ျဖန္႔ေဝေပးခဲ့လို႔ ျပန္႔ပြားကူးစက္ ခံလိုက္ရတဲ့ သားေကာင္ေတြ အမ်ားအျပားပဲ ရွိေနတာ ပုံျပင္မဟုတ္ပါ။ စိတ္ဒဏ္ခ်က္အျပည့္နဲ႔ က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ လူမိုက္တစ္ဦးဟာ ပိုအဆင့္ျမင့္တဲ့ လူယုတ္မာ လူမိုက္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားၿပီးတဲ့ေနာက္ ပိုခက္ခဲ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြကို စိတ္ပါလက္ပါ က်ဴးလြန္လာခဲ့တာေတြဟာလည္း ပုံျပင္မဟုတ္ပါ။

Genital herpes လိင္လမ္းေရယံု ကိုျဖစ္ေစတာက HSV-2 နဲ႔၊ Oral herpes ပါးစပ္ေရယံုကိုျဖစ္ေစတာက HSV-1 ျဖစ္တယ္။ မတူပါ။ ၂ မ်ိဳးလံုးကေန ကူးေစႏိုင္ပါတယ္။ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ဒီပိုးမ်ိဳးက ျမင္ေန ရတဲ့ ေရယံုအနာမရွိလဲ ေသြးထဲမွာ ပါေနရင္လဲ ကူးေစႏိုင္ေသးပါတယ္။ Zovirax (Acyclovir) ေဆးေသာက္ျပီး ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရာႏွဳန္းျပည့္မကာကြယ္ပါ။

သူ႕ေယာက်္ားေသသြားတယ္။ ေခတ္မီေရာဂါနဲ႔ေပါ့။ သူ႕ဖာသာအၿငိမ္ မေနလို႔ ေသခ်င္တာနဲ႔ ေသပါ။ ခုေတာ့ မဆီမဆိုင္ အျပစ္ကင္းတဲ့ သူ႕မိန္းမခမ်ာ သူ႕ဆိုးေမြကို ရလိုက္တာ အသက္ပါ ပါေရာ။ အဲဒီေကာင္မေလး ေနမေကာင္း ေနေတာ့ သူ႕အစ္ကို လူပ်ဳိႀကီးက ေစာင့္ ေရွာက္ထားတယ္။ ပထမ သြားႏုိင္လာ ႏုိင္ေနတုန္းက ကြၽန္မဘုတ္ဆိပ္ေရာက္ တယ္ၾကားရင္ ကြၽန္မ အျပန္ ကမ္းနားက လာလာေစာင့္ၿပီး ေတြ႕ရွာတယ္။ ေနာက္ေတာ့မလာႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ကြၽန္မ လူႀကံဳနဲ႔ သူ႕ဖို႔ ပိုက္ဆံ၊ မုန္႔ ေပးေပးထား ခဲ့တယ္။

ဒီလို ေျပာလိုက္ရင္ ေတြးစရာ၊ ေဆြးေႏြးစရာေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ေငြေၾကးအတြက္ အသက္ႀကီး သူေတြကို လက္ထပ္ရတာ၊ မခ်စ္မႏွစ္သက္သူ ေတြနဲ႔ အတူ ေနရတာေတြကိုေရာ ဘာလို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါ သလဲ။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ သမီးက အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ အဘိုးႀကီး တစ္ေယာက္ကို လက္ထပ္တယ္ဆိုတာ ဘာေၾကာင့္လို႔ ေျပာႏိုင္ ပါသလဲ။ ကိုယ္က်င့္ တရားဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကိုလည္း အမ်ားႀကီး ထည့္သြင္း စဥ္းစား ရပါလိမ့္မယ္။

အႏၲရာယ္ရွိၿပီး ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ ေျခမ်ားတာက လိင္ဆက္ဆံဖက္ နည္းလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သန္႔တယ္ထင္တဲ့ သူေတြလို႔ ဆိုပါတယ္။ မဂၤလာေတာင္ၫြန္႔ၿမိဳ႕နယ္က ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ၿပီး HIV/ AIDS Prevention and Care Centre အဖြဲ႕က ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းကေတာ့ သူတို႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အေနအထားအရ HIV၊ ေအ႔ဒ္စ္ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္း က ပိုျမင့္လာတာကို ေတြ႕ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

The New York Times မွာေဖာ္ျပ ထားတာကေတာ့ PrEP ဟာေဆးသမားေတြ အတြက္ မထိေရာက္ ဘူးလို႔ သိပၸံ ပညာရွင္ေတြ အစဥ္အဆက္ ယူဆခဲ့ ၾကတာပါ။ အေၾကာင္း ကေတာ့ ေဆးသုံးသူေတြမွာ HIV ကူးစက္ႏႈန္း ေၾကာက္ ခမန္းလိလိ ျမင့္မားျပီး ျမန္ဆန္ လြန္းလို႔ပါပဲ။ ၁၉၈၀ ျပည့္ လြန္ႏွစ္မ်ားက ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ခဲ့ သလိုေပါ့။ ေလ့လာ မႈ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားဟာ လိင္ဆက္ဆံ မႈမွ ကူးစက္ျခင္းနဲ႔ မိခင္မွ ကေလးသို႔ ကူးစက္ျခင္း တို႔ကိုသာ အဓိက ထားၾကျပီး ေဆးသမားေတြမွာ အဲသေလာက္ မထိေရာက္ ႏိုင္ဘူးလို႔ ယူဆခဲ့ ၾကလို႔ပါ။

HIV/AIDS ႏွင့္ပတ္သက္၍ အသိပညာျဖန္႔ေဝမႈမ်ား ျပည္တြင္း၌ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပဳလုပ္လ်က္ရိွသည္ ဆိုေသာ္လည္း ထိုေရာဂါသည္မ်ားအ ေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈ မွာေလ်ာ့က် သြား ျခင္းမရိွ။ HIV ပိုးရိွသူမ်ားကို ပစ္ပယ္ ျခင္း၊ အလုပ္ ထုတ္ ပယ္ျခင္းမ်ား ေနရာ အႏွံ႔ရိွေနဆဲ ပင္ျဖစ္၍ HIV/AIDS ကူးဆက္ခံ ေရာဂါေဝဒ နာရွင္ အမ်ားစုမွာ အလုပ္ လက္မဲ့ျဖင့္ ဘဝရပ္တည္ေရးမွာ ခက္ခဲေနဆဲၿမဲျဖစ္သည္။

HIV ပိုး ဆိုျပီး ေဆးစစ္ခ်က္ထြက္လာေတာ့ တုန္လႈပ္ၾကတာေပါ့။ မေၾကာက္တဲ့ သူကေတာ့ ကိုယ့္အျပစ္နဲ႔ ကိုယ္ေပါ့။ မဆင္ျခင္လို႔၊ မေစာင့္စည္းလို႔၊ အေပ်ာ္လြန္လို႔ ျဖစ္ၾက ရတာ။ ကမၻာေပၚမွာ ခုခါအား က်ဆင္း တဲ့ ေလးလံုးေရာဂါ AIDS ကို ေပ်ာက္ေအာင္ ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆးက မေပၚေသးဘူး။ ၾကိဳးပမ္း ေဖာ္စပ္ၾကတုန္းပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ေသေသ ခ်ာခ်ာ ေလ့လာၾကည့္ရင္ တကယ္ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းတဲ့ ေရာဂါပါ။