လိင္ဆက္ဆံတုိင္း ကြန္ဒံုးအသံုးျပဳၾကေသာ္လည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ကြန္ဒံုးကုိ ျပည့္တန္ဆာမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံမွသာ အသံုးျပဳၾကသည္။ ဆရာ၀န္မ်ားက သေႏၶတားေဆး တုိင္းကုိ အားေပးျခင္းမျပဳဘဲ ကြန္ဒံုးသံုးျခင္းသာလွ်င္ လံုၿခဳံစိတ္ခ် ရေၾကာင္းေျပာသည္။ ထုိ႔ျပင္ အေရးေပၚ တားေဆးမ်ားမွာ ရာႏႈန္းျပည့္ကာကြယ္ေပးႏုိင္ျခင္း မရွိဘဲ ၇၉%မွ ၈၅% ထိသာ ကာကြယ္ေပးႏုိင္သည္ဟု ဆရာ၀န္တုိ႔က ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လိင္လုပ္သား ငါးဦးလွ်င္ တစ္ဦးႏႈန္းျဖင့္ HIV ေရာဂါကူးဆက္ခံေနရၿပီး ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ART ေဆး ရယူလ်က္ရွိသည့္ လိင္လုပ္သားဦးေရ ၆၀,၀၀၀ ေက်ာ္ရိွသည္ဟု အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာ အခ်ိဳ႕၌ ေဖာ္ျပသည္႔ သတင္းမ်ားအရ သိရသည္။

HIV ပိုးက ဗိုင္းရပ္စ္ျဖစ္ျပီး ဒီပိုးသစ္ “Super Sex Bug” ဆိုတာက ဗက္တီးရီးယား ျဖစ္ပါတယ္။ ကူးစက္တာ ျမန္လြန္းလို႔ ပိုဆိုးတာပါ။ ပိုးနာမည္ကေတာ့ HO41 ျဖစ္ပါတယ္။ ၂ဝဝ၉ ကတည္းက ဂ်ပန္မွာ လိင္လုပ္ငန္း လုပ္ေနတဲ့ ၃၁ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီး ဆီကေန စေတြ႔ထားတာပါ။ ဒီေနာက္ ပိုးဟာ ဟာဝိုင္ယီကို ၂ဝ၁၁ ထဲမွာ ေရာက္ပါတယ္။

သားအိမ္ေခါင္း ၾကည့္မွန္ေျပာင္းျဖင့္ စမ္းသပ္ စစ္ေဆးခံမည့္သူသည္ အေထြအထူး ျပင္ဆင္စရာ မလိုပါ။ စမ္းသပ္မခံမီ ဆီးသြားျခင္း၊ ၀မ္းသြားျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ထားပါက စမ္းသပ္စစ္ေဆးေသာအခါ သက္ေတာင့္ သက္သာ ရွိေစႏိုင္ပါသည္။ စမ္းသပ္ စစ္ေဆးမႈ မျပဳလုပ္မီ ၂၄ နာရီအတြင္း အမ်ိဳးသမီး အဂၤါအတြင္းသို႔ သေႏၶတားေဆးဖ်န္းျခင္း၊ အရာ၀တၳဳမ်ား ထည့္သြင္းျခင္းႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း တို႔ကို မျပဳလုပ္သင့္ပါ။

လိင္ဆက္ဆံရာ ေနရာမွန္သမွ်မွာ ေရာဂါရတယ္။ လိင္အဂၤါ၊ ပါးစပ္၊ စအို။ ေနာက္ၿပီး မေအကေန ကေလး။ မူးယစ္ေဆး ေသြးျပန္ေၾကာ ထိုးနည္းေတြကေနလဲ ကူးႏိုင္တယ္။ လိင္အဂၤါေတြမွာသာ မဟုတ္ဘဲ တျခားတျခား ေနရာေတြမွာပါ ေရာဂါ ရတတ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္တာေတြက ပိုဆိုးတယ္။ Systemic STDs လို႔ ေခၚတာေတြက HIV, Hepatitis B, Hepatitis C နဲ႔ Human Herpes Virus ေတြ ျဖစ္တယ္။

လိင္ကဲြျပားမႈ၊ ကာမဆက္ဆံျခင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ၿပီး ကိုယ္ဝန္ ရရွိလာႏိုင္မႈ၊ ႀကံဳေတြ႕လာႏိုင္မယ့္ အခက္ အခဲမ်ား၊ ကြန္ဒံုးကို စနစ္တက် ဘယ္လို စြပ္ရမယ္၊ လိင္ဆက္ဆံမႈ ကေန ရလာႏိုင္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား အေၾကာင္းႏွင့္ ဘယ္လို ကာကြယ္ႏိုင္မယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္မ်ား၊ လိုအပ္လို႔ ပဋိသေႏၶ တားေဆး သံုးရတဲ့အခါ သံုးစဲြရပံု….

“သူတို႔ကို ကာမဆက္ဆံမႈ မလုပ္ၾကနဲ႔လို႔ေတာ့ ေျပာလို႔ရမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ ဆက္ဆံမယ္၊ လုပ္မယ္ ဆိုရင္ေတာင္ မလိုခ်င္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ ရမလာေအာင္၊ လိင္က တဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါေတြ မကူးစက္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လို လုပ္ရမယ္ဆိုတာကို သူတို႔ သိေနရင္ မျဖစ္သင့္တဲ့ အေျခအေနေတြကို ကာကြယ္ႏိုင္တာေပါ့။”

သုေတသနျပဳ စစ္တမ္းေကာက္ယူရာတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားစြာမွာ သားအိမ္တြင္း ကိရိယာ၏ သေႏၶတား ေသာက္ေဆး မ်ားထက္ ပိုမိုထိေရာက္ မႈရွိပံု၊ လိင္မွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ခံစားရႏႈန္း ပိုမိုနည္းပါးပံုတို႔ကို မသိရွိၾကေၾကာင္း သိပၸံပညာရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

ဆရာၾကီး သိပံၸမႉးတင္ ေက်ာင္းကိုလာျပီး HIV, AIDS ကူးစက္ေရာဂါနဲ႔ ပါတ္သတ္တဲ့ ပညာေပး ေဟာေျပာပြဲ လုပ္တယ္။ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူ အကုန္တတ္ရတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ၉ တန္း၊ ဆယ္တန္းကပဲ တတ္ရတာ။ ေနာက္ပိုင္း လိင္ပညာေပး အေၾကာင္းေတြပါေျပာမဲ့ အခ်ိန္ၾက မိန္းကေလးေတြ မပါေတာ့ဘူး။ ေက်ာင္းက ဆရာ၊ ဆရာမေတြ ပဲလား၊ ေက်ာင္းအုပ္ၾကီးကပဲလား မသိဘူး။ ေက်ာင္းသူေတြ နားေထာင္ဖို႔ မသင့္ဘူးလို႔ သတ္မွတ္ျပီး ျပန္ခိုင္းလို႔ပါ။ ဆရာၾကီးကေတာ့ အားလုံးကို နားေထာင္ေစခ်င္တယ္။

HIV ခံစားေနရသည့္ အသက္ (၃၁) ႏွစ္ရိွ ဦးေနာ္ဆမ္ (Salang Naw Sam) သည္လည္း သူ၏ သားဦးျဖစ္သည့္ (၇) လသား ကေလးငယ္မွာ ခုထက္ထိ က်န္းက်န္းမာမာ ရိွေနေသးေသာေၾကာင့္ ဆက္လက္ အသက္ဆက္ႏိုင္ရန္ အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ခိုင္မာေန ဆဲျဖစ္သည္။

ေ၀ဒနာရွင္မ်ား ေဆး၀ါး မျပတ္ စားသုံးရန္ လုိအပ္ေသာ္လည္း လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး အခက္ အခဲေၾကာင့္ ဇိုင္းေအာင္ စခန္းႏွင့္ ေကအိုင္အို ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမရိွ အခ်ိဳ႕ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ HIV တိုုက္ဖ်က္ေဆးဝါးမ်ား ျပတ္လပ္ေနသည္။

ျမန္မာျပည္မွာ FDA ျမန္မာႏိုင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါး ကြပ္ကဲေရးဌာနကေန ၾကိဳးစားေနေပမဲ့ ဖ်က္ဆီးခံထားရတဲ့ ကာလၾကီးက ၾကာခဲ့တာမို႔ ဆင့္ပါးစပ္ႏွမ္းပက္သာ စစ္ေဆးတာ၊ အေရးယူတာေတြ လုပ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳး လက္သိပ္ထိုးေရာင္းတာေတြ ေသခ်ာေပါက္ရွိမွာပါ။