လူငယ္မ်ား အေနျဖင့္ HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ျခင္း မခံရေစရန္ အသိတရားျဖင့္ ဆင္ျခင္ က်င့္ႀကံသင့္ၿပီး ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူမ်ား အေနျဖင့္လည္း မိမိကိုယ္ကို ဂ႐ုတစိုက္ႏွင့္ စားေသာက္ ေနထုိင္ျခင္း၊ ကိုယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈ ျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ စိတ္ဓာတ္ႀကံ့ခုိင္မႈ ရွိေအာင္ ေနထုိင္ပါက ကူးစက္မႈအဆင့္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ ထားႏုိင္ေၾကာင္း၊ မိမိ၏ဇနီး ႏွင့္ ခင္ပြန္းထံသို႔လည္း မကူးစက္ႏုိင္ ေၾကာင္းျဖင့္ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္မႈ ျပဳႏိုင္ရန္ ေရးသား လိုက္ရေပသည္။

“ေဆးေသာက္ဖို႔ လိုေနၿပီျဖစ္တဲ့ PLHIV တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ေဆးအတြက္ တစ္လက်ပ္ သံုးေသာင္း ၀န္းက်င္ ရရွိရင္ အသက္ မဆံုးရံႈး ႏိုင္ပါဘူး၊ ေနာက္ ေနေရး ထိုင္ေရး အတြက္ ႏွစ္ေသာင္းေလာက္ရွိရင္ သူတို႔ အတြက္ ေနစရာ အိမ္ေသးေသးေလး တစ္လံုးရႏိုင္ၿပီး သူတို႔ ေဆးကုဖို႔ အဆင္ေျပနိုင္တယ္” ဟု ဦးသီဟႀကိဳင္က PLHIV မ်ား၏ လိုအပ္ခ်က္ကို ေျပာျပသည္။

ကေလးက ေက်းရြာေဆး႐ံုမွာေမြးတာ။ အေမက ေရာဂါရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ေနတုန္းက ေရာဂါ ကုမထားဘူး။ Prenatal HIV Treatment ယူမထားဘူး။ ကေလးေမြးေတာ့မွ ေရာဂါရွိမွန္း သိတာ။ ဆရာဝန္ေတြက ကေလးကို ေရာဂါကူးဖို႔ နီးစပ္ေနတာ သိသြားတယ္။ ဒါနဲ႔ ေဆးေတြတြဲဖက္ၿပီး သံုးတဲ့နည္းနဲ႔ ကုတယ္

ကၽြန္ေတာ္ အေျခအေနကို သိရဖို႔ ထိုင္းက ေဆးရံုတစ္ခုမွာ ဆီးကို ထပ္ၿပီးစစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔က ဆစ္ဖလစ္ေတာ့ မရွိဘူးပဲ ေျပာပါတယ္။ ေဆးစစ္ခ်က္ ေအာင္တယ္ ဆိုေပမယ့္ ထပ္စစ္ရင္ ေကာင္းမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ဘာကို ထပ္စစ္ရမွန္း မသိျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီေဆးစစ္ခ်က္ေတြကိုလည္း ဆရာဆီကို ထပ္ပို႔ေပး လိုက္ပါတယ္။ ေနာက္ အခုအခ်ိန္အထိ ျဖစ္ေနတာက မာစတာေဗးရွင္း လုပ္လို႔ ၿပီးတဲ့ အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ အဂၤါေအာက္ပိုင္း အေၾကာေတြက သိသိသာ မာၿပီး ထိေတြခံစားမႈ တခု ရွိေနပါတယ္။

”နယ္ေတြမွာ HIV ျဖစ္ရင္ ေၾကာက္ၾကတယ္။ အရင္က HIV ျဖစ္ရင္ ကုရာနတၴိေဆးမရွိဆိုတဲ့ ဆုိင္းဘုတ္ကို ရန္ကုန္မွာေရာ၊ နယ္ေတြမွာေရာ တင္ထားတယ္။ အဲဒါေတြ ကိုေတြ႕ၿပီး ေၾကာက္ၿပီး ေသရင္လည္း ေသပေစ ဆုိၿပီး ေဆးမကုၾကေတာ့ဘူး” ဟု ၎က ဆုိသည္။ ယခု ေနာက္ပိုင္းတြင္မူ အဆုိပါ ဆိုင္းဘုတ္မ်ားကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ၾကၿပီး ပညာေပးမႈမ်ား ပိုမို အားေကာင္းလာသည့္ အတြက္ ေသြးစစ္ရဲလာၾကေၾကာင္း၊ နယ္မ်ားသို႔ သြားေရာက္ရာတြင္ HIV/AIDS ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆးမ်ားေပၚ လာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရာဂါကို တန္႔ထားႏုိင္ၿပီး HIV သည္ မေသႏုိင္ေၾကာင္း ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြးပညာေပးမႈကို အဓိကျပဳ လုပ္ရေၾကာင္း ၎က ဆုိသည္။

မူးယစ္ေဆး ျပႆနာနဲ႔အတူ HIV AIDS ေရာဂါျဖစ္ ပြားမႈ ျမင့္တက္တာတာ ဟာလည္း ဖားကန္႔ေဒသမွာ ၾကီးမားတဲ့ စိန္ေခၚမႈ တစ္ခု ျဖစ္ေန ပါတယ္။ အသိ ဆရာဝန္ တစ္ေယာက္ဟာ ဖားကန္႔ေဒသက ေဆးရံုတစ္ခုမွာ တာဝန္ က်စဥ္တုန္းက ဒီေဒသမွာ ေနရတာ အင္မတန္ အႏၱရာယ္မ်ားတယ္လို႔ ေျပာခဲ႔ဖူးတယ္လို႔ ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ေန႔စဥ္ ထိေတြ႔ရသမွ် လူနာ အမ်ားစုမွာ HIV Virus ရွိတဲ့ လူနာေတြက အမ်ားစုျဖစ္ေနလို႔ ထိတ္လန္႔ မိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ကြၽန္မ စိတ္ဝင္စားသြားၿပီး အေၾကာင္းရင္း ေမးၾကည့္ေတာ့ NGO အဖြဲ႕က HIV ေဝဒနာ ရွိသူေတြကို ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြး ပညာေပးရင္း ေဆးနဲ႔ဆန္ အခမဲ့ ေဝငွတယ္ လို႔ေျပာ ပါတယ္။ ကြၽန္မ စိတ္ဝင္စား သြားပါၿပီ။ မသိ မသာ ထုိလူမ်ားကို ၾကည့္လုိက္ေတာ့ အသက္ေလးဆယ္ေအာက္ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီး မ်ားသာ တစ္ဦးခ်င္းလည္း ပါသလို လင္မယား စံုတြဲေတြလည္း ပါတယ္။ မၾကာပါဘူး ဆန္ထုပ္ ကိုယ္စီထမ္းၿပီး ထြက္သြား ၾကေတာ့တယ္။

စျဖစ္ခ်ိန္ ကာလကေတာ့ စိတ္ဓာတ္က်ေပမယ့္လည္း ကိုယ့္အတြက္ ကိုယ့္မိသားစုေတြ စိတ္မဆင္းရဲ ေစခ်င္ဘူး.. ကိုယ့္အသိုင္း အဝိုင္းကိုလည္း ကိုယ့္အတြက္နဲ႔ အရွက္မရေစခ်င္ဘူး.. ဆိုတဲ့ စိတ္နဲ႔ အားတင္းျပီး ေနခဲ့ ပါေသးတယ္.. အားတင္းယူရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ တစ္ဦးတည္ေသာ သမီးေလးေၾကာင့္ေပါ့… သမီးေလး တစ္ေယာက္ရွိတယ္ .. ဒီသမီးေလးအတြက္ ဘဝမွာ ရွင္သန္မွ ျဖစ္္မယ္…ဆိုတဲ့ စိတ္နဲ႔ အားတင္းျပီး ဘဝကို ရုန္းကန္ခဲ့တာပါ…

အမ်ိဳးသမီမ်ား အသံုးျပဳရန္ အဂၤါ က်ဥ္းေျမာင္းေစသည့္ ေဆးဝါးမ်ားလည္း ေပၚထြက္ေနျပီး အဆိုပါေဆးဝါးမ်ားကို မည္သည့္ က်န္းမာေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ေဆးဝါး ေထာက္ခံ ခ်က္ မပါရွိပဲ ထုပ္လုပ္ျဖန္႔ျဖဴးေနသည္မွာ အသံုးျပဳ သူမ်ား၏ အႏၱရာယ္ကို ဂရုမစိုက္ပဲ မိမိအက်ိဳးအျမတ္ တစ္ခုတည္းကိုသာ ေရွးရႈ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္ျပီး အရြယ္မေရာက္ေသး သူမ်ားႏွင့္ ကာမ ဘီလူးမ်ားအား အားေပးသလို ျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရွိရသည္။

တစ္ႀကိမ္တစ္ခါ အသိတရား ကင္းလြတ္ သြားတာနဲ႔ သင့္ခႏၶာ ကိုယ္ထဲကို ေရာဂါပုိး ဝင္ေရာက္ သြားႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင္ဟာ အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားရင္ အကာအကြယ္ ကြန္ဒံုးကုိ မသံုးဘူး ဆိုရင္ေပါ့။ “တစ္ခါတည္းပါ” ဆုိတဲ့ အမွားေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါပုိးေတြ ကေတာ့ အမ်ားႀကီး ႐ွိပါတယ္။

မႏွစ္က ေဖေဖာ္ဝါရီ တတိယပတ္တြင္ ဖတ္ရသည့္ အဂၤလိပ္ လူမႈေရး ဆိုဒ္တစ္ခု အဆိုအရ တစ္ကမာၻလံုးတြင္ ၂၀၁၁ ခ်စ္သူမ်ားေန႔၌ အတူေန စံုတြဲ သန္း ၁၅၀ ေက်ာ္မွာ ရွိျပီး။ ႏွစ္ စဥ္ႏွစ္တိုင္း ထိုေန႔၌ HIV/AIDS ကူးဆက္ခံရသူ ၆ သိန္းေက်ာ္မွ် ရွိသည္ဟု သိရျပီး။ အာရွတိုက္တြင္ မႏွစ္က ခ်စ္သူမ်ားေန႔၌ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံသူ ၃ သိန္းမွ်အထိ ရွိသည္ဟု သိရသည္။

ေဆးစစ္ၾကည့္လိုက္လွ်င္ တစ္ဦးဦးမွာ ေရာဂါတစ္ခုခု ရိွေနခဲ့ရင္ တစ္ဦးနဲ႔ တစ္ဦး လက္ထပ္ဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့အခါ အဆင္ေျပေျပ ညိႇႏိႈင္းႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါကို လက္မထပ္ခင္ ကုသေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုႏိုင္ဖုိ႔ ဆရာဝန္နဲ႔ ညိႇႏႈိင္းတာမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ အၿပီးတုိင္ မေပ်ာက္ႏုိင္ဘဲ ထိန္းထားႏိုင္တဲ့ HIV ပိုးရိွခဲ့ရင္ အကာအကြယ္ သံုးၿပီး ေပါင္းသင္း ေနထုိင္ဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္တာမ်ိဳးေတြ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။