လူေတြလူေတြ သူတို႔ အလိုေလာဘ တစ္ခုတည္းပဲ ၾကည့္ေနၾကတယ္။ သူ႔မွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ Rule ေတြရွိသည္။ Prostitute တစ္ေယာက္က ေငြေပးတိုင္း ေဖ်ာ္ေျဖ ရမည္ဟု ဘယ္သူကမ်ား သတ္မွတ္ ထားပါသလဲ။ ဘယ္သူမွ မသတ္မွတ္ ထားပါဘူး။ ေငြရတိုင္း ဒီအလုပ္ လက္ခံမယ္ လို႔ေရာ ရွင္တို႔ကို ဘယ္သူေျပာလဲ။ ကၽြန္ေတာ္ သတ္မွတ္ ထားတဲ့ အကာအကြယ္ သံုးရမယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥကို လက္မခံသေရြ႕႕ ကၽြန္မ အသားကိုေတာင္ ထိလို႔ မရဘူးမွတ္။

ထိုင္းႏိုင္ငံသည္ ၁၉၈၄တြင္ (၁.၁)သန္းေက်ာ္ ေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး (၅) သိန္းေက်ာ္ ေသဆုံးရာမွ အေလးထား ကာကြယ္မူေၾကာင့္ ၂၀၀၉ တြင္ ျဖစ္ပြားသူ (၅) သိန္းေက်ာ္ရွိၿပီး ေသဆုံးမူမွာ (၂၈၀၀၀) သာျဖစ္ေအာင္ ဟန္တား ကာကြယ္ႏိုင္မူအား ေလ့လာ အတုယူ သင့္ပါသည္။ တရား၀င္ ျပည္တန္ဆာ ရွိေနရာႏွင့္ တန္းတူ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအား ႏိုင္ငံေတာ္ အစုိးရေနျဖင့္ အမ်ဳိးသားေရး တာ၀န္တစ္ ရပ္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါေၾကာင္း တင္ျပ လုိက္ရပါသည္။

အမိျမန္မာႏိုင္ငံႀကီး ဆင္းရ ဲဒုကၡထဲ ေရာက္ေနတဲ့ ကာလေတြမွာ ခိုကိုးရာ မဲ့ခဲ့တဲ့ ခေလးေတြ HIV ေရာဂါရခဲ့တဲ့ ခေလးေတြ ပညာေရး မရရွိႏိုင္တဲ့ ခေလးေတြ ကယ္သူမဲ့ ဘ၀မ်ားစြာ ရွိလာခဲ့ရပါတယ္။ သက္ႀကီး ရြယ္အိုမ်ားရဲ႕ ေထာက္တည္ရာမဲ့ ဘ၀ေတြနဲ႔ ဆင္းရဲဒုကၡ မ်ားစြာ ခံစားေနၾကရပါတယ္။ ထိုမ်ားစြာေသာ ဘ၀ေတြကို စာနာမႈႏွလံုးသားနဲ႔ လက္ေတြ႕ ကူညီမႈေတြနဲ႔ စာေရးဆရာမ ေဒၚသန္းျမင့္ေအာင္က ေန႔စဥ္ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေပးလို႔ အားကိုး ရာမဲ့ ဘ၀မ်ား ေအးခ်မ္းမႈ ရရွိခဲ့ၾကပါတယ္။

ျမန္မာ ျပည့္တန္ဆာေလာကတြင္ ဘဲြ႔ရေက်ာင္းသူမ်ား၊ ျပည္တြင္းတြင္ ေက်ာင္းဆရာမျဖစ္ခဲ့သူမ်ား၊ သူနာျပဳျဖစ္ခဲ့သူမ်ား၊ ဆယ္တန္းေအာင္သည့္ မိန္းကေလးမ်ားမွာ ထိုင္း – ျမန္မာနယ္စပ္ၿမိဳ႕မ်ားျဖစ္ သည့္ ရေနာင္း၊ မဲေဆာက္၊မယ္ဆိုင္ေဒသမ်ားႏွင့္ ဘန္ေကာက္တြင္ အမ်ားအျပားလုပ္ကိုင္လ်က္ ရွိသည္ကို မိစန္းဟု အမည္ခံယူ ထားသည့္ မဲေဆာက္ေရာက္ အထက္တန္းျပဆရာမ တဦးကလည္း ရင္ဖြင့္ေျပာၾကားသည္။

ႏိုင္ငံတကာတြင္ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းကို မုဒိန္းမႈ ကဲ႔သို႔ေသာ ရာဇဝတ္မႈမ်ား ေလ်ာ့နည္းေစ ရန္အတြက္ တရားဝင္ လိုင္စင္မ်ား ခ်ေပးသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္မူ တရားဝင္ လိုင္စင္ ခ်ထားရန္ စဥ္းစား ေဆြးေႏြးသည့္ အဆင့္တြင္ပင္ မေရာက္ေသးေပ။ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ေသြဖည္သည့္ လုပ္ငန္းျဖစ္ေနျခင္းဟူေသာ အေၾကာင္း ျပခ်က္ျဖင့္ ဖမ္းဆီး အေရးယူေနျခင္း ျဖစ္သည္။

လက္ရွိတြင္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွ HIV ေဝဒနာရွင္မ်ားအတြက္ ေဆးဝါးေထာက္ပ့ံမႈကုိ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ Utopia Association မွ စီစဥ္ေပးေနသည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ART ေဆးေသာက္ သုံးေနရသည့္ PLHIV စုစုေပါင္း (၃၃၀) ရွိၿပီး ART ေဆးဝါး ေသာက္သံုးသင္႔သူ (၂၈၅) ဦးရွိသည္ဟု သိရသည္။

မႏွစ္တံုးက ေထာင္ကေန ျပန္လြတ္လာျပီး အခုေတာ့ ေဘဂ်င္ျမိဳ႕မွာ အေစာင့္ ဝန္ထမ္းလုပ္ေနပါတယ္.. ေဆးကု တာကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ မသိေအာင္ သူလုပ္ေနရပါတယ္.. တကယ္လို႔ လူေတြက သူ႕မွာ HIV ပိုး ရွိတယ္ဆိုတာကို လူေတြသိသြားရင္ သူ အလုပ္ျပဳတ္မယ္ဆိုတာကို သူသိေနလို႔ ျဖစ္ပါတယ္.. ဒါေပမယ့္ အေစာင့္ ဝန္ထမ္း လုပ္လုိ႔ ရတဲ့ လစာက HIV/AIDS နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ ေဆးဝါးေတြက ေဆးၾကီး လြန္းတာေၾကာင့္ ဘယ္လုိမွ မလံုေလာက္နိုင္ပါဘူး.. အဲဒီအေၾကာင္း သူ အခုလုိ ဆက္ေျပာျပပါတယ္….

အိႏၵိယဟာ ကမၻာမွာ HIV/AIDS ေ၀ဒနာ႐ွင္ တတိယအမ်ားဆံုး႐ွိေနတဲ့ နိုင္ငံျဖစ္ျပီး ကူးစက္တတ္တဲ့ ဒီဗိုင္းရပ္ကို ထိန္းသိမ္းေရးမွာ အခက္အခဲေတြ ရင္ဆုိင္ေနရ တုန္းပါပဲ။ ဒီအေၾကာင္း ဘစၥေမလာ ဂီလာနီက သတင္းေဆာင္းပါး ေပးပို႔ ထားပါတယ္။

ငါမင္းနဲ႔ မႏွစ္ကေတြ႔တုန္းက အားရပါးရ ႏႈတ္ဆက္ခ်င္ခဲ႔မိတယ္ သူငယ္ခ်င္း။ မင္းလည္း အန္ဂ်ီအိုမွာ အလုပ္လုပ္ေနတာသိေတာ့ ၀မ္းသာမိတယ္။ ငါတို႔ေတြ ကြဲသြားၾကတာ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ေနျပီေလ။ ငယ္ငယ္တုန္း ကလို လက္သီးျပင္းျပင္းေလးႏွစ္ခ်က္ သံုးခ်က္ေလာက္ မင္းကို စျပီး ထိုးျပစ္လိုက္ခ်င္ေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ မင္းက လူအမ်ားေလးစားတဲ့ ဆရာ၀န္ၾကီးျဖစ္ေနျပီေလ။

ျမန္မာႏိုင္ငံ HIVAIDS ေရာဂါဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း (၂၀၁၁-၂၀၁၅) ႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္မႈစီမံကိန္း (Operation Plan) ကို က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၆ ရက္ေန႔တြင္ အတည္ျပဳေပးခဲ့သည္။ ယင္းတြင္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ခန္႔မွန္းခဲ့ေသာ HIV ထပ္မံကူးစက္ခံရသူ အေရအတြက္၏ ထက္၀က္သို႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၌ ေလ်ာ့က်သြားရန္ ရည္မွန္းထားသည္။

”ခုကာလက ေဆးကုသ စရိတ္ေတြ သိပ္ႀကီးတယ္။ ကုိေဒါနလည္း သိမွာပါ။ ဥပမာ- AIDS ေရာဂါ ရွိ၊ မရွိ သိခ်င္လို႔ ေဆးစစ္ရင္ မနည္းကုန္တယ္ဗ်”
”ဟုတ္တယ္ ဆရာ၊ အလုပ္ရဖို႔အတြက္ ေဆးစစ္ရတယ္ ဆရာ၊ အလုပ္မရခင္ ေငြက အေတာ္ကုန္ေနၿပီ ဆရာ”
”ဒါကုိ အဆင္ေျပေအာင္ ယူေကက သုေတသီေတြက ထီထြင္ေနတယ္။ လူနာခႏၶာ ကုိယ္ထဲမွာ ပိုးေကာင္ေရ နည္းေန ရင္ေတာင္ စစ္လို႔ရတဲ့ နည္းသစ္ ေပါ့ဗ်ာ။ ဒီနည္းက ေငြကုန္ေၾကးက် သက္သာတယ္တဲ့”

အဲ့ဒီမွာ (၁၅- ၁၆) အရြယ္ ေကာင္မေလးေတြ အမ်ားႀကီးပဲေတြ႔ရတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆို ကိုယ့္ကိုကိုယ္ေတာင္ မမွတ္မိခ်င္ဘူး။ ဦးေႏွာက္ပ်က္ေနတဲ့သူေတြ၊ ကိုယ့္အိမ္လိပ္စာေတာင္ ကိုယ္မမွတ္ မိၾကလို႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာင္ေရး ေဂဟာမွာ ေသာင္တင္ေနတဲ့လူေတြလည္း အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲ့ဒီမွာေတြ႔ရတဲ့ မိန္းကေလးေတြ အမ်ားစုက အရမ္းဆင္းရဲၿပီး စား၀တ္ေနေရး မေျပလည္လို႔ လူကုန္ကူးခံရတဲ့ သူေတြႀကီးပဲ။