ဒါနဲ႔ သူလည္း ဒီကိစၥကို သူ႔ဇနီးသည္ကလြဲလို႔ ဘယ္သူ႔ကိုမွ အသိမေပးဘဲ လွ်ိဳ႕ဝွက္ထားလိုက္ပါတယ္။ စစ္တပ္အသိုင္းအ၀န္းမွာ AIDS ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေၾကာက္ လြန္တာနဲ႔ ေရာဂါရွိသူေတြကို ခြဲျခား ဆက္ဆံတာေတြ ရိွတာမို႔ က်န္တဲ့လူေတြသိသြားရင္ အလုပ္ျပဳတ္ႏိုုင္တဲ့အျပင္ တပ္၀န္းထဲက ေနေစရာအိမ္လည္း ဆံုးသြားႏိုင္တာကိုး။ တဖက္မွာလည္း HIV ေဆးေသာက္တာ တခုထဲကပဲ သူ႔ရဲ႕လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ကို ထိန္းထားႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးျဖစ္ မွန္း သူနားလည္ပါတယ္။

MSM ေတြမွာ HIV နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ HIV နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အဲဒါေတြကို ကူညီခ်င္တဲ့ စိတ္ေတြေၾကာင့္ ဒီလိုမ်ိဳး ဖြင့္ေျပာတာပါ။ အခုလို ဖြင့္ေျပာခ်င္းအားျဖင့္ တျခား MSM ေတြက အကူအညီလုိရင္ ကိုယ့္ကို ဖြင့္ေျပာၿပီး အကူအညီ ေတာင္း လာႏိုင္တယ္။

HIV ပုိးရွိသူေတြ အေနနဲ႔ ရာသီေသြးနည္းတာ၊ ေသြးက်ဲတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အခ်ိန္ မတုိင္ခင္ မီးယပ္ေသြးဆုံးတာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ပုံမွန္္အားျဖင့္ ၄၉ ႏွစ္မွ ၅၃ ႏွစ္ အရြယ္မွာ ေသြးဆုံးတတ္ေပမဲ့ HIV ပုိးကူးစက္ခံရသူေတြမွာ ၄၇ မွ ၄၈ ႏွစ္အရြယ္မွာ ေသြး ဆုံးတတ္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ ေဒသ အတြင္း၊ ျမန္မာနိုင္ငံ အပါအဝင္ နိုင္ငံတိုင္းမွာ လိင္လုပ္ငန္းမွာ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳမထားဘဲ ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ နိုင္နင္းၾကတဲ့ အတြက္ HIV ခုခံ စြမ္းအား က်ဆင္းတဲ့ ေရာဂါ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔လာတယ္လို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။

HIV/AIDS ေရာဂါျပန္႔ပြားမႈ ကာကြယ္ရန္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားစြာ အားနည္းေနေသး သည့္၊ အၾကမ္းဖ်ဥ္းအားျဖင့္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ရွိေနေသးသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လိင္မႈဆိုင္ရာ ပညာေပး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းႏွင့္ လုပ္ကိုင္သူမ်ားအေပၚ ကိုင္တြယ္မႈသည္ ညင္သာ ေပ်ာ့ေျပာင္းရန္ လိုအပ္ၿပီး၊ အကာအကြယ္ပစၥည္း လက္ဝယ္ထား ရွိျခင္းအေပၚတြင္ က်န္းမာေရးအသိျဖင့္ အျမင္က်ယ္ရန္ လိုအပ္မည္ဟု ထင္မိသည္။

ကေလးငယ္မ်ားတြင္ HIV ပုိး ကူးစက္ခံရမူ ရွိ/မရွိကို ေမြးကင္းစ (၆) ပတ္ အရြယ္တြင္ စတင္ စစ္ေဆး ႏုိင္ၿပီး ေရာဂါပုိး ေတြ႔ရွိပါက ART ေဆး တုိက္ေကၽြးကာ သက္တမ္းေစ့ ေနထုိင္ သြားႏုိင္ေၾကာင္းကိုလည္း သိရွိရသည္။

HIV (Human Immunodeficiency Virus) ဟုဆိုရာတြင္ HIV-1 ႏွင့္ HIV-2 ဟူ၍ ခြဲျခားႏိုင္သည္။ HIV-2 မွာ HIV-1 ကဲ့သို႔ ျပင္းထန္ဆိုးရြားျခင္း မရွိဘဲ ေရာဂါျဖစ္ပြား မႈႏႈန္းမွာ အလြန္နည္းပါး လွပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ HIV ဟုသံုးရာတြင္ HIV-1 ကိုသာ ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။

ကၽြန္မ အမ်ိဳးသားဆံုးတာ ေနာက္ဆံုးေပၚ ေရာဂါတဲ့။ ဒါဆို ကၽြန္မမွာလည္း ဒီေရာဂါ ကူးေနၿပီေပါ့” ဟု မ်က္ဝန္းအိမ္တြင္ မ်က္ရည္တြဲခိုေနသည့္ သူမက သားေလးကို ေပြ႕ခ်ီ ရင္း ဆိုသည္။

“ကြ်န္မတုိ႔ တစ္ညကုိ အနည္းဆံုး ႏွစ္ေယာက္ေလာက္နဲ႔ အိပ္ရတယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႔ ၀င္ရင္ ေခါင္းက ၆၀၀၀ ေပးတယ္၊ ႏွစ္ေယာက္ဆုိေတာ့ တစ္ေသာင္းေက်ာ္ေတာ့ ရတယ္။” ဟု မဂၤလာေစ်းအနီးရိွ လိင္လုပ္ သားလုပ္ကိုင္ေနသူ မငယ္က ညည္းညဴစြာ ေျပာဆိုေန

ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းသည္ တရားမ၀င္ေသာ္လည္း ထိုလုပ္ငန္းျဖင့္ အသက္ေမြးသူမ်ား တစ္ေန႔ ထက္တစ္ေန႔ မ်ားျပား လာသည့္အတြက္ ျပည့္တန္ဆာႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ HIV၊ ကာလသား ကဲ့သို႔ေသာ ေရာဂါ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈမွာလည္း ပိုမိုမ်ားျပားလာခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ CD4 ေကာင္ေရ (၂ဝဝ) ေအာက္ေရာက္ရွိေနသူ ART ေဆးလိုအပ္ခ်က္ ရွိသည့္ လူနာ ေပါင္း (၇၆ဝဝဝ) ဦး၊ CD4 ေကာင္ေရ (၃၅ဝ) ေအာက္ေရာက္ရွိေနၿပီး ART ေဆးလိုအပ္ခ်က္ရွိသည့္ လူနာေပါင္း (၁၂ဝဝဝဝ) ဦးခန္႔ ရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

HIV/AIDS ေလ်ာ့ခ်ေရး လုပ္ငန္းမ်ားျပဳလုပ္ရာတြင္ လက္ရွိတြင္ အခက္ခဲ အခ်ိဳ႕ ရွိေနေၾကာင္း ကိုလည္း သိရသည္။ အဆိုပါ ေလွ်ာ့ခ်ေပးရမည့္ ဥပေဒမ်ားမွာ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲလွ်င္ ဖမ္းဆီးသည့္ ဥပေဒႏွင့္ Sex Worker မ်ားကိုလည္း ကြန္ဒံုးေတြ႕ရွိသည္ႏွင့္ ဖမ္းဆီးသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားျဖစ္သည္။