HIV ပိုးျဖင့္ အသက္ရွင္ေနထိုင္သူမ်ားအတြက္ လုပ္ေဆာင္မည့္ က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ကာယကံရွင္မ်ားကိုယ္တိုင္ ပါဝင္မႈက အလြန္အေရးႀကီးေၾကာင္း ယင္းစစ္တမ္းအရ ေတြ႕ရွိခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသူ ေပါင္း ၂ သိန္းနီးပါးရွိၿပီး ARV ေဆးဝါး ေသာက္သံုးေနသူ ၁ သိန္း ၂ ေသာင္းေက်ာ္ရွိေၾကာင္း က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ကိန္းဂဏန္းမ်ား အရ သိရသည္။

စစ္ေဘးဒုကၡသည္ စခန္းမွာလဲ ေရာဂါျဖစ္ေနသူ၊ ကူးစက္ခံရသူေတြ ရွိေနတာပဲ။ ဒါကို ART ေဆးရဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ က်န္းမာေရးဌာနက သူနာျပဳဆရာမေတြလဲ ဒုကၡသည္စခန္း လိုက္ေနရတာပဲ။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္လဲ ရြာေတြ ပ်က္ေတာ့ ေနစရာမရွိေတာ့ ဒုကၡသည္ျဖစ္ေနရတာပဲ” ဟု ေဒါက္တာထက္ေအာင္ (မိုးေမာက္ ၿမိဳ႕နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွဴး) က မခ်ိစကားဆိုသည္။

သူတို႔ကို လိင္ဆက္ဆံရင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲရင္း တက္တူးအတူထိုးရင္းကေန HIV/AIDS ကူး စက္တတ္တဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ဇင္းမယ္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ လိင္တူခ်စ္သူမ်ား အခြင့္အေရးနဲ႔ HIV/AIDS အသိပညာေပး လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ Mplus ဆိုတဲ့အဖြဲ႔က မၾကာခဏ လာေရာက္ၿပီး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ျပဳလုပ္ေပးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

တစ္ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း ၿမိဳ႕ေပါင္း ၂၅၅ ကို ၉၁ ရာခိုင္ႏႈန္း တစ္ႏိုင္ငံလံုးအႏွံ႔ စက္ဘီးစီးၿပီး အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေရာဂါပိုးအေၾကာင္း ပညာေပးခဲ့တဲ့ စရကိုက သတ္မွတ္ထားခ်က္ရဲ႕ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အသိပညာေပးတာ လုပ္ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ဒီဇင္ဘာ ၃ဝ မွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ေနရာတိုင္းကို စက္ဘီးနဲ႔ပဲ သူသြားႏိုင္ခဲ့ရဲ႕လား။

Sarako (စရကုိ) ၏ ေအာင္ျမင္မႈ ခရီးပန္းတုိင္အျဖစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔၊ မြန္းလြဲ ၂ နာရီတြင္ နာေရးကူညီမႈအသင္း (ရန္ကုန္) ၌ အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ နာယက ဦးတင္ဦး၊ မဂၤလာေတာင္ ၫြန္႔ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ေဒၚျဖဴျဖဴသင္း၊ ဂီတမိတ္မွ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ နာေရးကူညီမႈအသင္း (ရန္ကုန္) အသင္းသူ အသင္းသားမ်ားမွ ႀကိဳဆုိ ခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ HIV ေရာဂါပိုးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အျမင္က်ယ္လာတာေၾကာင့္ ေရာဂါပိုးရွိသူေတြကို ပစ္ပယ္မႈက အရင္ကေလာက္ မရွိေတာ့ေပမယ့္ ေရာဂါပိုးရွိသူေတြကို အလုပ္ထုတ္တာ၊ အလုပ္မေပးတာမ်ဳိးေတြ ရွိေနဆဲျဖစ္တာမို႔ လုပ္ငန္းခြင္ဆိုင္ရာ မူဝါဒတစ္ခုေတာ့ လိုအပ္ေနၿပီလို႔ ဦးမ်ဳိးသန္႔ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

ကုလသမဂၢ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ အဖြဲ႕အစည္း UNAIDS ၏ စာရင္းအရ ၂၀၁၄ ဇြန္လအထိ ကမၻာတစ္၀န္း ေအအာဗြီေဆး ေသာက္သံုးေန သူေပါင္း (၁၃ ဒသမ ၆) သန္းထိ ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္က ငါးသန္းသာ ရွိခဲ့ရာမွ တိုးလာျခင္းျဖစ္ရာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ကြန္ရက္မ်ား က်ယ္ျပန္႔ အားေကာင္းလာျခင္း အက်ဳိးဆက္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီနဲ႔ ေနထုိင္သူေတြကုိ ခြဲျခားမႈေတြ ရွိေနသလုိ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္းေတြလည္း နည္းပါးေနတုန္းပဲဆုိတဲ့ မရတနာရဲ႕ စကားလုံးေတြကုိေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီပညာေပးကြန္ရက္တစ္ခုမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသားခ်င္းစုံမက္သူ တာရာ (အမည္လႊဲ)က အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံထားပါတယ္။

လ်ဳိ႕ဝွက္ေသြး စစ္ေပးျခင္း ဆိုသည္မွာ ေသြးစစ္ၿပီးထြက္ ရွိလာေသာ အေျဖကို လွ်ဳိ႕ဝွက္ေပးထားျခင္း ျဖစ္ၿပီး UNAIDS ၏ ၂၀၁၃ စစ္တမ္းမ်ား အရ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV/AIDS ကူးစက္မႈႏႈန္းသည္ သာမန္ျပည္သူမ်ားၾကား အသက္ ၁၅ မွ ၄၉ ႏွစ္ၾကားတြင္ ၀ ဒသမ ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အဓိက ဦးတည္အုပ္စု သံုးခုျဖစ္သည့္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ားတြင္ ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ လိင္တူခ်စ္သူမ်ားတြင္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ လိင္လုပ္သားမ်ားတြင္ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္း အထိကူးစက္မႈရွိေနေသာ္လည္း လာေရာက္ စစ္ေဆးမႈ နည္းပါးေနျခင္းျဖစ္သည္။

HIV/AIDS ကူးစက္ခံေနရသူ အမ်ားစုဟာ အသက္ (၁၄) ႏွစ္ကေန (၂၅) ႏွစ္အတြင္းျဖစ္ၿပီး လိင္ဆက္ဆံမႈကေန အမ်ားဆုံး ကူးစက္ခံေနရကာ ေန႔စဥ္ (၁၉) ဦးႏႈန္းခန္႔ ကူးက္ခံရမႈေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ HIV/AIDS ကူးစက္ခံေနရသူ တစ္သိန္းရွစ္ေသာင္း ငါးေထာင္၀န္းက်င္မွာ ART ေဆးကုထုံး လိုအပ္မႈရွိသူဟာ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ရွိၿပီး ART ေဆးကုထုံးကိုေတာ့ (၅၄) ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ေထာက္ပံ့မႈ ရရွိေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

ကာကြယ္ျခင္းသည္ ကုသျခင္းထက္ ေကာင္းသည္ဟု ဆို႐ိုး စကားရွိသလို ေရာဂါပိုး ခႏၶာတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္ ကူးစက္မခံရခင္က ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ထားေလ့ ရွိေသာ အသိပညာ ဗဟုသုတႏွင့္ အေလ့အက်င့္ ေကာင္းမ်ားရွိေနပါက ပိုမို၍ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ ဘဝကို ပိုင္ဆိုင္မွာမို႔ လိင္အေပ်ာ္အပါးေရွာင္ပါ။ မိမိ၏ဇနီး၊ ခင္ပြန္းအေပၚသစၥာရွိပါ။ တစ္လင္တစ္မယား စနစ္ကို က်င့္သံုးပါ။ မေရွာင္ႏိုင္လွ်င္ ကြန္ဒံုး (Condom) သံုးပါဟု အႀကံျပဳေျပာဆို လိုက္ရပါသည္။

ဆက္ေျပာေသးတာက HIV ပိုး ဝင္ထားရာကေန AIDS ေရာဂါျဖစ္လာဘို႔ ၁ဝ ႏွစ္ၾကာမယ္လို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္တံုးက ထင္ထားခဲ့ ပါတယ္တဲ့။ အခုေတြ႔ရွိခ်က္အရဆိုရင္ ၁၂႕၅ ႏွစ္ ၾကာပါလိမ့္မယ္။