လိင္ဆက္ဆံမႈကို လက္ေတြ႔ျပဳလုပ္ဖို႔ အသင့္ မျဖစ္ေသး သူေတြ အတြက္လည္း တကိုယ္ေရ စိတ္ေျဖျခင္းက စိတ္ေက်နပ္ ႏွစ္သိမ့္မႈကို ခံစားရေစပါတယ္။ လိင္ အဂၤါေတြ တ၀ိုက္မွာ ေသြးစီး ဆင္းမႈတိုးလာေစတဲ့ အတြက္ အဲဒီအဂၤါေတြ ေကာင္းမြန္စြာ အလုပ္လုပ္ႏိုင္ေအာင္ အေထာက္အကူေပးပါတယ္။ ေကာင္းေကာင္းလည္း အိပ္ေပ်ာ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားမ်ားထက္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္မႈ ပိုအျဖစ္မ်ားသည္။ အမ်ိဳးသမီးဆီးႁပြန္သည္ အမ်ိဳးသားထက္ ပိုတိုၿပီး ဘက္တီးရီးယားမ်ား ေက်ာ္ျဖတ္၀င္ေရာက္ရသည့္ လမ္းေၾကာင္း ပိုမိုလြယ္ကူေသာေၾကာင့္ မၾကာခဏ ဆီးပိုးကူးစက္ေလ့ရွိသည္။ မၾကာခဏ လိင္ဆက္ဆံသူမ်ားတြင္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းေရာဂါပိုး၀င္ ေရာက္မႈ ပိုမ်ားေလ့ရွိသည္။

ကၽြန္ေတာ္ ေဆးထုိးတာက တၾကိမ္ထဲပါ။ ဘာေဆးလဲေတာ့ မမွတ္မိဘူး။ ထိုးတာက ယိုးဒယား (မယ္ဆိုင္) မွာပါ။ ျဖတ္ခ်င္တယ္ဆိုတာက အေရျပားကိုပါ။ အေရျပားလွန္လို႔မရရင္ အႏၲရာယ္ရွိတယ္ထင္လို႔ပါ။ အေရျပား ျဖတ္ျပီး ေဆးေတြ ျခစ္ထုတ္လိုက္ရင္ အရင္အတိုင္း ျပန္ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

က်ားလိင္အဂၤါကို ေဆးထိုးၾကျပီး ဒုကၡေရာက္ၾကလို႔ ေမးလာသူေတြ မနည္းပါ။ အမ်ားဖတ္ေအာင္ တင္သင့္ မတင္သင့္ စဥ္းစားေနခဲ့တာ ႏွစ္ေတြ ၾကာပါျပီ။ အျပစ္ တင္ခ်င္သူေတြက ကြ်န္ေတာ့္ကိုသာ တင္ၾကျပီး၊ အက်ိဳးျဖစ္ႏိုင္သူေတြက မ်ားမွာမို႔ အရင္ေရးထားတာကို (အမ်ားၾကီးမြမ္းမံျပီး) တင္ပါရေစ။ ပို႔လာတဲ့ ဓါတ္ပံုေတြေတာ့ မတင္ေတာ့ပါ။

အခုအထိေတာ့ ကာလဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ကာကြယ္မလဲဆိုတာ မေျပာႏိုင္ေသးပါ။ သုေတသနေတြအရ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ကေန ၂၅ ႏွစ္ရွိ မိန္းကေလး-အမ်ိဳးသမီးေတြကို ပဌမတၾကိမ္ ထိုးလိုက္ရင္ ၆႕၄ ႏွစ္အထထိ ကာကြယ္ႏိုင္တာကို သိရျပီ။ ဒိေနာက္မွာ ထပ္ထိုးဘို႔ လို-မလို မေျပာႏိုင္ေသးပါ။

မိမိ၏ က်န္းမာေရး မေကာင္းလို႔၊ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အင္အားဓါတ္ေလ်ာ္နည္းေနလို႔၊ ေသြးအားနည္းလို႔၊ စိတ္ဖိမႈမ်ားလို႔ စသျဖင့္ေသာ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ဓမၼတာရပ္ဆိုင္းျခင္း၊ ေနာက္က်ျခင္းမ်ား ျဖစ္ႏိုင္သလို ကိုယ္ဝန္ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ဓမၼတာ ရပ္ဆိုင္းျခင္းလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။

ကုိယ္ဝန္ ဖ်က္ခ်င္သူ အမ်ားစုဟာ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အရြယ္ေတြ ျဖစ္ၾက ပါတယ္။ က်န္းမာေရး အသိ၊ တာဝန္ယူစိတ္ နည္းၾကတယ္။ ကုိယ့္စိတ္ ကို မႏိုင္နင္း သူေတြလဲ ျဖစ္တယ္။ အခ်ိန္ကို မၾကည့္ၾကဘူး။ လိုခ်င္တာကို ရေအာင္ ယူတယ္။ ကြန္ဒံုးလို အကာအကြယ္ မသံုးစြဲ ခ်င္ဘူး။ ကမၻာျခားမွာ ေသမေလာက္ ေၾကာက္ၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္ခႏၶာခ်င္း ထိေတြ႕ပြတ္သပ္ျခင္း၊ အျပန္အလွန္ စိတ္ေျဖ ေဖ်ာက္မႈျပဳလုပ္ေပးျခင္း၊ ေပြ႕ဖက္ျခင္း၊ နမ္း႐ံႈ႕ျခင္းေတြက ေက်နပ္သာယာမႈကို ရႏိုင္သလို လိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ ေရာဂါ (STD) ေတြနဲ႔ မလိုခ်င္ဘဲ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္ရျခင္းေတြကို အနည္းဆံုး အထိေလွ်ာ့ခ်ေပး ႏိုင္ပါ တယ္။

ေလ့လာမႈတခုအရ အမ်ိဳးသမီးခ်င္းသာ လိင္တူဆက္ဆံခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြထဲက ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ဟာ အမ်ိဳးသမီး အဂၤါက အရည္ဆင္းတဲ့ေရာဂါ ရေနတယ္လို႔ ေတြ႔ရွိခဲ့ရ ပါ တယ္။ ဒီေရာဂါေၾကာင့္ တင္ပါးဆံုတြင္း အဂၤါမ်ား ေယာင္ရမ္းတဲ့ ေရာဂါ ျဖစ္ေစႏိုင္သလို တျခားလိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ကူး စက္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြနဲ႔လည္း ဆက္စပ္ေနပါတယ္။

သုေတသနအဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ ပါေမာကကၡ Barry Komisaruk ကေနေျပာတာက “ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ ဦးေႏွာက္ထဲကအစိတ္အပိုင္းေတြ အသက္ဝင္လာ၊ တိုးတက္လာတာေတြကို အာရံုစိုက္ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။ အံ့ၾသစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ အျပဳအမူေတြနဲ႔ အာရံုခံေတြ အမ်ားၾကီး အသက္ဝင္လာၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သိတာ နည္းနည္းေလးရွိေသးတယ္။”

ပန္းေသတာ ဒါမွမဟုတ္ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳး ေရာဂါဟာ လိင္စိတ္ ေလ်ာ့နည္း တာနဲ႔ မတူပါဘူး။ လူငယ္ ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္း ကသာ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳး ျဖစ္တတ္ ၾကပါတယ္။ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳး ေရာဂါက အသက္ႀကီးလာ ေလေလ၊ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ပိုမ်ား ေလေလပါ။ အသက္ ၄၀ အရြယ္မွာ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳးျဖစ္ႏိုင္ ေျခ ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အသက္ ၅၀-၅၉ ႏွစ္အရြယ္မွာ ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁၈ ရာခိုင္ ႏႈန္းနဲ႔ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ အရြယ္မွာ ေရာဂါျဖစ္ ႏိုင္ေျခ ၂၅-၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ သိသိသာသာ ျမင့္တက္လာ ပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္ အတြင္း ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ အႀကံျပဳ ခ်က္မ်ားစြာကို သင္ၾကားရေပလိမ့္မည္။ ယင္းအၾကံျပဳခ်က္ အားလံုးကို လိုက္နာစရာ မလိုေသာ္လည္း လ်စ္လ်ဴမ႐ႈသင့္သည့္ (သို႔မဟုတ္) ေဘးအႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေၾကာင္း ေသခ်ာေစရန္ စစ္ေဆးမႈ ခံယူရမည့္ လကၡဏာ အခ်ိဳ႕ရွိသည္။