နာတာရွည္၊ ျပန္ျပင္မရအထိ ျဖစ္မယ္။ Tubal infertility ကေလးမရတာ ၁၁% မွာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ Ectopic pregnancy သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Premature delivery အခ်ိန္ေစာ ေမြးတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေရျပား၊ အဆစ္၊ မ်က္စိေတြကို ျဖစ္တာ နည္းတယ္။ HIV ပိုးနဲ႔ ထိစပ္မႈရွိရင္ ကူးလာႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားတယ္။ တျခား STD ေရာဂါေတြနဲ႔လဲ တြဲျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ေဆး မကုဘဲေနရင္ ျမံဳေနမယ္။ ျပန္ျဖစ္မယ္။

ဖို-မ သဘာဝ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး နမ္း႐ႈပ္ ၾကရာဝယ္ ၁ဝ စကၠန္႔မွ် နမ္း႐ံုျဖင့္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး၏ ခံတြင္းမွ ဘက္တီးရီးယား သန္း ၈ဝ ခန္႔ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ႏိုင္ၿပီး တစ္ရက္လွ်င္ အနည္းဆံုး ကိုးႀကိမ္ နမ္းေသာ ခ်စ္သူစံုတြဲ မ်ားတြင္ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ၿပီးေနာက္ ခံတြင္း ဘက္တီးရီးယား အုပ္စုမ်ားလည္း တူသြား တတ္ေၾကာင္း နယ္သာလန္ ႏိုင္ငံမွ သုေတသီမ်ားက ေျပာျပသည္။

rethritis ဆီးလမ္းျပြန္အ၀ ေရာင္ျခင္း၊ = Cefixime 400 mg Orally once; Ciprofloxacin 500 mg Orally once; Ceftriaxone 250 mg IM once; Acute Interstitial Nephritis (Due to drugs such as Penicillins, Cephalosporins, Sulfonamides, NSAIDs, Rifampin, Phenytoin, Allopurinol and Infections ေဆးမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္းမ်ား၊ = Methylprednisolone 0.5-1 Gm/day x 1-4 days or Prednisolone 60 mg/day x 1-2 weeks; Acute Glomerulonephritis (Hypertension, Edema, urinary RBC and Albumin) = High-dose Steroids

ေလ့လာမႈမ်ားတြင္ တိရစာၦန္မ်ားကို အရက္ေပးရာ သုက္ပိုးအရည္အေသြး ေလ်ာ့နည္းေၾကာင္းေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ ယခုေလ့လာမႈအတြက္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ႏွင့္ ၂၈ ႏွစ္ၾကားအမ်ဳိးသား ၁၂၂၁ ဦးကို ေလ့လာခဲ့သည္။ ၎င္းကိုဆီမွ ေသြးႏွင့္ သုက္ပိုးနမူနာမ်ားကို ယူၿပီး ေလ့လာခဲ့သည္။ အရက္ေသာက္သူ မ်ားသည္ ေသြးတြင္းရွိ Sexhormo-ne binding globulin (SHBG) သည္ က်ဆင္းေနေၾကာင္းေတြ႕ရွိခဲ့ရ သည္။

သားအိမ္ဝ၊ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ တျခားေနရာ ဘယ္ကလာတယ္ဆိုတာကို ခြဲျခားရမယ္။ ဒီေသြးက သားအိမ္အထဲျဖစ္ျဖစ္၊ သားအိမ္အဝကျဖစ္ျဖစ္ လာႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္ကေနလာတာလဲ မျဖစ္ဘူး မေျပာႏိုင္ပါ။ ရာသီ စဆင္းျပီး၊ ၁ဝ ရက္နဲ႔ ၁၅ ရက္ၾကား ဆင္းတာ မ်ားတယ္။ အတြင္းခံကို စြန္းယံုေလးကေန မ်ားမ်ားလဲ ဆင္းႏိုင္သလို ခဏေလးကေန ၂-၃ ရက္အထိ ၾကာတတ္တယ္။ အေရာင္က အနီ၊ အညိဳ၊ ပန္းေရာင္နဲ႔ အက်ိအခြ်ဲပါ ေရာတတ္တယ္။

CDC 2010 ရဲ႕ STD လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါ ေဆးလမ္းညႊန္မွာလဲ ထိေရာက္တယ္လို႔ ဆိုထားတယ္။ တခ်ိဳ႕ ေဆးယဥ္တာလဲေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပနယ္စလင္ နဲ႔ Doxycycline သံုးမျဖစ္မွသာ Azithromycin ကို ေပးသင့္တယ္။ လိင္တူဆက္ဆံသူေတြနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ ကိုေတာ့ Azithromycin မေပးသင့္ပါ။ ေဆး ကုသမႈရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳး Jarisch-Herxheimer reaction ဆိုတာျဖစ္တတ္တယ္။ ေဆးေပးကာစ ၁ နာရီကေန တရက္ အတြင္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တိုင္း HIV ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္ရမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာစကတည္းက ပိုးရွိေနတာသိရင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ဘို႔ ပိုေကာင္းတယ္။ ကေလးကို မကူးေစေအာင္ေဆာင္ရြက္ဘို႔ အခ်ိန္ပိုရလို႔ေကာင္းတယ္။ သူ႔ခင္ပြန္းအတြက္လဲ မတူးေအာင္ လုပ္ဘို႔လိုတယ္။ ပိုးဟာ ေသြး၊ ကိုယ္ခႏၶာကထြက္တဲ့ အရည္ (ေယာက္်ား စီမင္၊ မိန္းမ ဗဂ်ိဳင္းနား အရည္၊ ႏို႔ရည္) ေတြနဲ႔ ပိုးရွိမိခင္ကေန ေမြးလာမဲ့ကေလးကို ကူးနည္းေတြနဲ႔ ကူးစက္တယ္။ လိင္လမ္းကေန ကူးတာက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေစာင့္ေရွာက္ေပးတာကို Antenatal Care (ANC) လို႔လဲေခၚတယ္။ Prenatal care လို႔လဲေခၚတယ္။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ အတြက္ လုပ္ေပးရတာ အသက္ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ ကုသိုယ္ ၂ ဆ ရပါတယ္။ အမႊာဆို ပိုေသးတယ္။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ျပီဆိုတာနဲ႔ က်န္းမာေရးအသိနဲ႔ လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ ကုိယ္ဝန္ကို အပ္ပါ။ သြားျပီးေမြးမယ္လို႔ ရည္ရြယ္တဲ့ ေဆးခန္း၊ ေမြးခန္း၊ ေဆးရံုေတြမွာ အပ္တာက ပိုေကာင္းတယ္။

သူ႔မွာ ကူးစက္ေရာဂါေတြရွိသလား။ ကိုယ့္မွာေကာ အဲတာေတြကင္းရွင္းရဲ႕လား။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြကို စစ္ေဆးသင့္တယ္။ အမ်ားစုေရာဂါေတြက ေရာဂါ မျပဘဲ ပိုးရွိေနတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ သိလိုက္တာနဲ႔ ေဆးကုလိုက္ရင္ အိမ္ေထာင္ျပဳတဲ့ အခ်ိန္မွာ အိမ္ေထာင္ဘက္ကို ဒုကၡမေပးႏိုင္ေတာ့ပါ။ တခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြက ေသာက္ေဆးနဲ႔ ရတယ္။ တခ်ိဳ႕လဲ ေဆး ၃ လံုးထိုးတာနဲ႔ျပီးတယ္။ ေရာဂါရွိမွန္း မသိဘဲ အိမ္ေထာင္ျပဳလိုက္ရင္ ဇနီး-ခင္ပြန္းကိုသာမက ေမြးလာမဲ့ ကေလးေတြကိုပါ ဒုကၡေပးမယ္။

ရာသီလာတိုင္းနာမယ္။ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းနာမယ္။ ေလတက္မယ္။ ဆင္းတာလဲမ်ားမယ္။ တေနရာေလာက္မွာသာ အဲလိုျဖစ္တာနဲ႔ သားအိမ္ တခုလံုးမွာျဖစ္တာလို႔ ရွိတယ္။ ခံရတာ မသက္သာလွေပမဲ့ ကင္ဆာ မဟုတ္ပါ။ တခ်ိဳ႕မွာ ေရာဂါရွိေနေပမဲ့ မသိသလိုေနႏိုင္ေသးတယ္။

ကိုယ္ဝန္ အကုန္ပ်က္ျခင္း ဆိုရင္ ဆင္းစရာမွန္သမွ် အကုန္ဆင္းလို႔ ေသြးထပ္မဆင္းေတာ့ဘူး။ ခါးကိုက္-ဗိုက္နာလဲ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ ကိုယ္ဝန္ႏုရင္ ပိုျဖစ္တတ္တယ္။ Incomplete abortion တဝက္တပ်က္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျခင္း ဆိုရင္ ေသြးဆင္းေနတာက မရပ္ဘူး။ ဆင္းခ်င္လာရင္ ဗိုက္နာမယ္။ ဆရာဝန္က စမ္းရင္ သားအိမ္က ပံုမွန္ထက္ ၾကီးေနအံုးမယ္။ သားအိမ္ဝလဲ တဝက္တပ်က္ ပြင့္ေနမယ္။

Side Effects ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ = Ovarian hyperstimulation နည္းနည္းသာျဖစ္ရင္ မ်ိဳးဥအိမ္က ၾကီးလာမယ္။ ဗိုက္ေအာင့္မယ္။ အလတ္စားဆိုရင္ ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္ ျဖစ္မယ္။ ဆိုးဝါးသူေတြမွာ အသက္ကို အႏရာယ္ေပးႏိုင္တယ္။ မ်က္ႏွာေတြ နီျမန္းမယ္။ စိတ္တိုမယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။ သားအိမ္အဝက ခြ်ဲေတြ ေစးျပစ္လို႔ သုတ္ပိုးအလြယ္နဲ႔ ဝင္မရျဖစ္ႏိုင္တယ္။