တျခားေနရာမွာ ေရာဂါရေနလို႔ ေသြးျပန္ေၾကာကို လာဖိမိတာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာလည္း ရွိတယ္။ ဗိုက္၊ တင္းပါဆံုတြင္း ကင္ဆာ ျဖစ္တာမ်ိဳး။ အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္မွ ဘာညက္ျဖစ္ရင္ ဒါကိုသံသယဝင္သင့္တယ္။ လွဲအိပ္လိုက္ရင္ ေသြးေကာင္းေကာင္း ေလွ်ာက္တာ ေတြ႔ရရင္ ပဌမအေၾကာင္းေၾကာင့္ ျဖစ္မယ္။ စိုးရိမ္စရာ မလိုဘူး။

ရာသီလာခ်ိန္မွာ နာတာကို Dysmenorrhea ေခၚတယ္။ Painful Period ရာသီလာလို႔ တအားနာေနရင္ အေနရအထိုင္ရ မသက္သာသူေတြ မ်ားတယ္။ ဗိုက္နာတာလဲပါတယ္။ နဲနဲေလာက္၊ ၁-၂ ရက္ ေလာက္ဆို စိုးရိမ္စရာ မလိုပါ။ တခ်ိဳ႕မွာ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ခါးနာတာေတြလဲ ျဖစ္တယ္။ စိတ္မူေျပာင္းသူေတြလဲ ရွိတယ္။ (သပ္သပ္ေရးထားပါတယ္။)

ဆရာရွင့္ သမီး အသက္ ၂၉ ႏွစ္ပါ။ အခု ကိုယ္ဝန္ ၈ လထဲမွာပါ။ ဗိုက္ေၾကာေတြလည္း ျပတ္သလို ရင္သားေတြပါ အေၾကာေတြ ျပတ္ေနပါတယ္။ တျခားကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ ေမးၾကည့္ေတာ့ ရင္သားေတြ အေၾကာမျပတ္ၾကပါဘူး။ ရင္သားေတြ အေၾကာျပတ္တတ္ ပါသလား။ အႏၱရာယ္ ရွိပါသလား။ ဘာေဆးေတြ လိမ္းသင့္ပါသလဲရွင့္။ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္ေတြ လမ္းညႊန္ေပးပါအုံးရွင့္။

မိန္းမကိုယ္ဟာ ပိုးမႊား၀င္ၿပီး PH မွ် ေျခပ်က္ေနမယ္ အနံ႔ေတြ ဘာေတြဆိုးရြားစြာ နံေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ PH Level 5 အဆင့္ရွိတဲ့ ပါ၀င္တဲ့ မိန္းမကိုယ္ သန္႔စင္ေဆးေၾကာရည္ေတြကို ေရြးခ်ယ္သံုးစြဲႏုိင္ပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္မွ ထြက္တဲ့အရည္ Vaginal discharge အေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္။ မ်ိဳးပြားႏုိင္တဲ့ အသက္ အရြယ္ေတြျဖစ္တဲ့ အသက္ ၁၆ ႏွစ္မွ ၄၅ ႏွစ္အတြင္းမွာ ပံုမွန္ မိန္းမကိုယ္ထဲက vaginal discharge ေတြဆင္းေလ့ ရွိပါတယ္။

အတြဲတခုမွာ တေယာက္မယ္ ေရာဂါရေန၊ ျပေနရင္ က်န္တေယာက္မွာလဲ ဘာမွ မျပေပမဲ့ပိုးရွိေနျပီ။ ဒါေပမဲ့ တေယာက္မွာ အဲလိုေတြ႔တိုင္း ေဖါက္ျပန္သူ ဆိုျပီး စြပ္စြဲလို႔လဲ မရျပန္ပါ။ HIV ရွိေနသူ လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေဆးကုရလဲ ခက္တယ္။ Squamous Cell Carcinoma in Situ ကင္ဆာကနဦးျဖစ္ေနသူ အထူးကုနဲ႔ ကုသပါ။ Cervical Warts သားအိမ္ဝ ၾကြက္ႏို႔ကို Biopsy evaluation လုပ္ရမယ္။ အထူးကုသမႈ လုပ္ရမယ္။

မိန္းကေလးတိုင္း ၉-၂၆ ႏွစ္ သမီး၊ တနည္းအားျဖင့္ လိင္မႈဆိုတာ မျဖစ္ေသးခ်ိန္ကတည္းက ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။ သားအိမ္ကင္ဆာကို ၇ဝ% ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ လိင္ဆက္ဆံတာ ေစာေလေလ ျဖစ္ႏိုင္ေလဆိုတာ သတိထားပါ။ Safe sex စိတ္ခ်ရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈသာ ျပဳပါ။ Condom (ကြန္ဒြမ္) သံုးပါ။ ေမးတဲ့သူ ေျပာသလို သားအိမ္ျခစ္တာကေန မျဖစ္ဘူး-ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေဆးစာထဲမွာ မေတြ႔ေသးပါ။ ေဆးကုနည္းေတြက စိတ္ခ်ရပါတယ္။ မကုတာနဲ႔ ကုသတာ အက်ိဳး-အျပစ္ေတြ ခ်င့္ခ်ိန္ရင္ လုပ္ကိုလုပ္ရမဲ့ နည္းေတြလို႔ လက္ခံသင့္ပါတယ္။

ေယာက်္ားေလးရဲ႕ သုက္ရည္ထဲက သုက္ပိုးဟာ ခႏၶာကိုယ္အျပင္ဘက္မွာ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ေနႏိုင္ပါသလဲ။ တကယ္လို႔ သုက္ပိုးဟာ ခႏြာကိုယ္ အျပင္ဘက္ေရာက္ျပီး အခ်ိန္ နည္းနည္းၾကာမွ မိန္းမ အဂၤါထဲကို လက္ကေနတဆင့္ အနည္းငယ္ ကပ္ပါသြားခဲ့ရင္ေရာ ကိုယ္ဝန္ ရႏိုင္ပါသလား။ – Sperm သုက္ပိုးက ဘယ္မွာေနတာလဲ သိရမယ္။ သူတို႔ေနစရာ အပၚမွာ မူတည္ျပီး ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ရွင္ႏိုင္သလဲ ကြာျခားတယ္။ – သုက္ရည္ကို အမ်ိဳသမီးရဲ႕ ဗဂ်ိဳင္းနားထဲမွာ ထုတ္လႊတ္ရင္ အၾကာဆံုး အသက္ရွင္ေနႏိုင္တယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ သားအိမ္အဝနဲ႔ သားမအိမ္ထဲ၊ သားအိမ္ျပြန္ေနရာေတြမွာ ၃ ရက္ကေန ၅ ရက္အထိ ရွင္ေနၾကမယ္။ – ဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ တလမွာ တရက္တည္းမွာသာ မ်ိဳးဥက ထြက္ေပမဲ့ မ်ိဳးဥမထြက္ခင္ သုက္ပိုးေတြက […]

လိင္ဆက္ဆံရာ အသံုးျပဳတဲ့ ေနရာမွန္သမွ်မွာ ေရာဂါရတယ္။ လိင္အဂၤါ၊ ပါးစပ္၊ စအို။ ေနာက္ၿပီး မေအကေန ကေလး။ မူးယစ္ေဆး ေသြးျပန္ေၾကာ ထိုးနည္းေတြကေနလဲ ကူးႏိုင္တယ္။ လိင္အဂၤါေတြမွာသာ မဟုတ္ဘဲ တျခားေနရာေတြမွာပါ ေရာဂါရတတ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္တာေတြကပိုဆိုးတယ္။ Systemic STDs တကိုယ္လံုးကို ျပန္႔တဲ့အဆင့္လို႔ ေခၚတာေတြက HIV, Hepatitis B (ဘီ) ပိုး၊ Hepatitis C (စီ) ပိုးနဲ႔ Herpes လိင္လမ္းေရယံုေတြ ျဖစ္တယ္။

အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ အျဖစ္ အမ်ားဆံုးေသာ ကင္ဆာေတြထဲက တစ္ခုကေတာ့ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ပါတယ္။ ရင္သားကင္ဆာကို ႀကိဳတင္ ကာကြယ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ေဆာလ်င္စြာ သိရိွရန္ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ထိေရာက္တဲ့ ကုသမႈေတြဟာလည္း အလြန္အေရးႀကီး လွပါတယ္။ ရင္သား ကင္ဆာဟာဆိုရင္ ေဆာလ်င္စြာ သိရွိပါက ေပ်ာက္ ကင္းေအာင္ ကုသႏုိင္ ေသာ ကင္ဆာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရင္သားကင္ဆာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြ သိထားသင့္တာ ေလးေတြကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

RV ျဖစ္ျဖစ္ AV ျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးဟာ ပက္လက္အေနအထားေနခ်ိန္မယ္ သုက္ရည္ကို ဗဂ်ိဳင္းနားအဝ ေနရာမွာသာ စြန္႔ထုတ္တယ္ ဆိုရင္ေတာင္မွ ေအာက္ဖက္ဆီကို ဆင္းဝင္ေစႏိုင္တယ္။ RV ျဖစ္ေနသူ ပက္လက္အေနအထားမွာ သုက္ရည္ကို ဗဂ်ိဳင္းနား အတြင္း နက္ဆံုးေနရာမွာ စြန္႔ထုတ္တယ္ဆိုရင္လဲ ဖိုနဲ႔မ ဆြဲအားသေဘာအရ အလြယ္တကူ ဝင္လာေစမယ္လို႔လဲ ယူဆတယ္။ AV မွာ သုက္ရည္ကို ဗဂ်ိဳင္းနား အတြင္းနက္ဆံုးေနရာမွာ စြန္႔ထုတ္တယ္ဆိုရင္ ဖိုနဲ႔မ ဆြဲအားသေဘာအျပင္ ကမာၻဆြဲအား သေဘာနဲ႔ (ဂဲၾသေမထရီ) သေဘာတရားေတြအရ ပိုလို႔ေတာင္ လြယ္စရာအေၾကာင္း ရွိမယ္လို႔ ယူဆႏိုင္တယ္။

ေယာက္်ားျဖစ္ျဖစ္၊ မိန္းမျဖစ္ျဖစ္ လိင္ဆက္ဆက္မႈရွိသူေတြမွာသာ ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။ လိင္ဆက္ဆံရာကေန တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ တေယာက္ေယာက္ ဆီကေန ပိုးကူးစက္လာတာ ခံရႏိုင္တယ္။ ဘာမွခံစားေနရတာ မဟုတ္ေပမဲ့ သူမ်ားကိုေတာ့ ကူးစက္ေစႏိုင္တယ္။ (ကြန္ဒြမ္) သံုးတာက အမ်ားၾကီး အခြင့္အလမ္း နည္းေစတယ္။ လံုးဝမကူးဘူးေတာ့ မေျပာႏိုင္ပါ။ HPV ပိုးေတြဟာ သားအိမ္အဝသာမက၊ ဗဂ်ိဳင္းနား (ေမြးလမ္းေၾကာင္း)၊ မိန္းမကိုယ္၊ ေယာက္်ား လိင္အဂၤါ၊ ေယာက္်ား-မိန္းမ စအိုနဲ႔ ခံတြင္း-ကင္ဆာေတြလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသးတယ္။

HPV ကို ကာကြယ္တဲ့ Vaccines ေဆးရွိေနျပီ။ သားအိမ္ဝ-ကင္ဆာ ၇ဝ% ကိုျဖစ္ေစတဲ့ HPV types 16 and 18 ကို ကာကြယ္မယ္။ WHO ကေတာ့ မိန္းကေလး အသက္ ၁၁-၁၂ ႏွစ္ကစျပီးထိုးခိုင္းတယ္။ အေမရိကားမွာ ၉ ႏွစ္သမီးေတြကို စထိုးတယ္။ ၆ လ အတြင္းမွာ ၃ ခါထိုးရတယ္။ ပဌမတခါထိုး၊ ဒုတိယတခါကို ေနာက္ ၁-၂ လမွာထိုးျပီး တတိယတခါကို ပဌမတခါရဲ႕ေနာက္ ၆ လ အၾကာမွာထိုးတယ္။ ငယ္တံုးက မထိုးရေသးရင္ ၁၃ ႏွစ္ကေန ၂၆ ႏွစ္အထိလဲ ထိုးသင့္ပါတယ္။