(ကြန္ဒြမ္) သံုးတာ ဒီေရာဂါအတြက္ပါ ေကာင္းတယ္။ တကယ္လို႔ အေဖၚမွာ ၾကြက္ႏို႔ရွိေနရင္ ဆက္ဆံဘို႔ ျငင္းသင့္တယ္။ သားအိမ္အဝ ကင္ဆာဟာ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံသူေတြ အျဖစ္မ်ားလို႔ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား သတိထားၾကပါ။ ကေလး အေမြးမ်ားသူေတြမွာလဲ ပိုျဖစ္တတ္လို႔ မိသားစုစီမံကိန္း လုပ္ၾကပါ။ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးသူေတြမွာ ပိုျဖစ္ၾကရတယ္။

Hormone therapy ေဟာ္မုန္းေပးနည္းမွာ Estrogen နဲ႔ Progesterone ၂ မ်ိဳးေပးတာရွိတယ္။ Hot flashes မ်က္ႏွာ နီျမန္းတာ နဲ႔ Vaginal dryness (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေျခာက္ေသြ႔တာအတြက္ ေကာင္းတယ္။ တာရွည္ ေပးလို႔ေတာ့ မေကာင္းျပန္ဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ Heart attack ႏွလံုး (အတက္ခ္) ရတာ၊ Stroke (ဆထုပ္ခ္) ျဖစ္တာ၊ Breast cancer ရင္သား-ကင္ဆာေတြ ပိုျဖစ္ေစႏိုင္တာ Estrogen ေၾကာင့္ ပိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

ေဆးစာမေျဖခင္ အနမ္းဋီကာခ်ဲ႕ပါရေစ။ စာတပုဒ္ေရးထားတာရွိေပမဲ့ အမ်ားဖတ္စရာအေနနဲ႔ေတာ့ မတင္လိုပါ။ လွ်ာမပါဘဲ ႏႈတ္ခမ္းခ်င္း နမ္းတာကို Light Kissing ေခၚတယ္။ ႏႈတ္ခမ္းခ်င္းနမ္းတာကုိ Lip kiss လို႔ ေျပာတာမ်ားတယ္။ တရားဝင္ေခၚၾကတာက French kiss ျဖစ္ပါတယ္။ Deep Kissing လို႔သတ္မွတ္တယ္။ အထဲထိနက္တယ္။ ဒီနမ္းနည္းမွာ တေယာက္ရဲ႕ ႏႈတ္ခမ္းနဲ႔ ေနာက္ တေယာက္ရဲ႕ ႏႈတ္ခမ္း + လွ်ာနဲ႔ ထိေတြ႔မႈလုပ္ၾကတယ္။ အျပန္အလွန္သေဘာရွိႏိုင္တယ္။ တေျဖးေျဖးခ်င္းနဲ႔ စိတ္လိုလက္ရ ရွိလာႏိုင္တယ္။

လင္-မယားအတူေနတာမွာလဲ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိလာမယ္။ (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္း နည္းလာလို႔ (ဗဂ်ိဳင္းနား) က ေျခာက္လာတာမို႔ အရင္ပံုစံနဲ႔ ဆက္ဆံရင္ နာမယ္။ ေခ်ာဆီေဆးကို သံုးႏိုင္ပါတယ္။ လိင္စိတ္လဲ ေျပာင္းတယ္။ စိတ္နည္းလာၾကသူက အေရအတြက္မ်ားတယ္။ မနည္းသူ၊ ပိုအဆင္ေျပသူလဲ ရွိေသးတယ္။ စိတ္ဖိအား၊ ရုပ္က်န္းမာေရး၊ အိမ္ေထာင္ေရးစတာေတြအေပၚ မူတည္လို႔ မတူၾကတာျဖစ္တယ္။ အရင္ကလိုေနသူေတြကို သတိေပးစရာရွိတာက လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြက ေသြးဆံုးတာကို မသိၾကပါ။

လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါရဘို႔ ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ အႏၲရာယ္နည္းတယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနားနဲ႔ စအိုလမ္းေတြထက္ နည္းတယ္။ ကူးစက္ဘို႔ မျဖစ္ႏိုင္တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ Latex ေလးတက္စ္ ကြန္ဒြမ္၊ Polyurethane ေပၚလီယူရီသိန္း ကြန္ဒြမ္၊ အမ်ိဳးသမီးသံုး ကြန္ဒြမ္ေတြကေန ကူးစက္ဘို႔ အခြင့္အလမ္းကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ ျပဳလုပ္ေပးသူရဲ႕ ပါးစပ္ေနရာမွာ ျပတ္ရွတာ၊ အနာအဆာရွိတာဆိုရင္ ပိုျပီးကူးစက္လာေစႏိုင္တယ္။

တခ်ိဳ႕မ်ား သားအိမ္ထုတ္ျပစ္ျပီး စစ္ေဆးမွသာေရာဂါကိုအတိအက်သိႏိုင္တယ္။ MRI နဲ႔ Transvaginal ultrasound ေမြးလမ္းကေနရိုက္တဲ့ ‘အာလ္ထြာေဆာင္း’ နဲ႔လဲသိႏိုင္လာျပီ။ လက္နဲ႔စမ္းသပ္ရင္ သားအိမ္က ပံုမွန္ထက္ၾကီးေနမယ္။ နာမယ္။ Sonohysterography လဲဆက္လုပ္ရတယ္။ ဆားရည္ထိုးထည့္ျပီးမွ ‘အာလ္ထြာေဆာင္း’ ရိုက္တာျဖစ္တယ္။ Uterine Fibroids သားအိမ္အက်ိတ္ နဲ႔ မွားႏိုင္တယ္။

ဝဲျဖစ္ေစတဲ့ Mites (မိုက္) အေကာင္ေလးေတြ ေဆးေၾကာင့္ ေသသြားၾကေပမဲ့ ဆက္ယားေနေသးတာက Allergic reaction အကိုက္ ခံရတာကို (အလာဂ်စ္) ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ အဲဒါမ်ိဳးကို Antihistamines (Benadryl) (အင္တီဟစ္တမင္း) ေဆးေပးတယ္။ Steroid creams (စတီရြိဳက္) လိမ္းေဆး လိမ္းရမယ္။ သိပ္ဆိုးရင္ Steroid pills (စတီရြိဳက္) စားေဆးပါေပးရတယ္။

ေဆးရဲ႕ဆိုုးၾကိဳးေတြက သိပ္ဆိုးတာဘဲ။ (မိုင္ဂရင္း) ျဖစ္တယ္၊ ၃ လထဲ ၁၃ ေပါင္ တိုးလာတယ္။ စိတ္မူေျပာင္းတယ္၊ မ်က္ႏွာေတြ နီျမန္းတယ္၊ ေမာေနတယ္၊ ကိုက္ခဲတယ္၊ အိပ္မေပ်ာ္ဘူး။ ေမလထဲ ထိုးရမွာ မထိုးေတာ့ဘူး။ ကေလးရခ်င္ေသးတယ္။ သမီးကို အေဖၚ ရေစခ်င္တယ္ေလ။ ေသြးကလဲ စြန္းယံုဘဲ။ ကံဆိုးခ်င္ေတာ့ သားအိမ္ကင္ဆာ ျဖစ္ေတာ့ ဒီႏွစ္ ေဖေဖၚဝါရီမွာ ခြဲရတယ္။ ကေလး ယူလို႔လဲ မရေတာ့ဘူး ထင္တယ္။

အတြဲဆိုရင္ ႏွစ္ေယာက္လံုးတျပိဳင္တည္း ေဆးေသာက္သင့္တယ္။ ေဆးကုေနစဥ္မွာ အကာကြယ္မသံုးဘဲ အတူမေနသင့္ပါ။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါတခုခုရွိသူတိုင္း HIV ကိုလဲစစ္ရပါမယ္။ သံသယရွိတဲ့အျပဳအမူေနာက္ ၃ လေနရင္ စစ္လို႔ရပါျပီ။ ဆီးအက္စစ္ဓါတ္ နည္းေအာင္ အစားအေသာက္ သတိျပဳပါ။ အစပ္ေလွ်ာ့စားပါ။ အသား၊ ငါး၊ အသဲ၊ ဥ၊ အရက္၊ ဘီယာ၊ ဝိုင္၊ ေပါင္မံု႔၊ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဘက္ရည္၊ ပင္လယ္စာ၊ အသဲ၊ ႏွလံုး၊ ဝက္ေပါင္ေျခာက္၊ အက္စစ္ဓါတ္ မ်ားေစပါတယ္။

ကြ်န္မ အိမ္ေထာင္က်တာ မၾကာေသးပါဘူး။ သားသမီး မယူခ်င္ေသး၍ ယခင္က အကြာကြယ္ သံုးပါတယ္။ ယခုေတာ့ အမ်ိဳးသားက ႕႕႕႕႕ ကို အျပင္ထုတ္ေတာ့ သားသမီး မရႏိုင္ဘူးဆိုတာ ေသခ်ာလား သိခ်င္လို႔ပါ။ ပံုမွန္လာမဲ့ ရာသီရက္ေတာ့ မလာတာ ၁ လ ရွိပါျပီ။ ေနာက္ဆံုး အမ်ိဳးသားနဲ႔ ထိုကဲ့သို႔ မေနခင္က ရာသီလာထားပါတယ္။ ကြ်န္မက ရာသီလည္းမမွန္တက္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ရ ႏိုင္လား ဆိုတာေမးခ်င္တာပါ။

Vagilan itchess ကို ဘာသာျပန္ရင္ “(ဗဂ်ိဳင္းနား) ယားျခင္း” ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာလိုဆိုရင္ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ယားတာ ေခၚတယ္။ တကယ္ေတာ့ “မိန္းမကိုယ္” ဆိုတာကို Vulva ျဖစ္ပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္ ယားယံတဲ့ေရာဂါကို Pruritus vulvae လို႔ ေခၚတယ္။ အျဖစ္မနည္းပါ။ အပ်ိဳေတြမွာလဲ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ခဏျဖစ္ျပီး တခ်ိဳ႕မွာတာရွည္ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ဖန္မ်ားရင္ ေနာင္မွာ ကင္ဆာအထိ ျဖစ္မလာဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ ရွားလြန္းပါတယ္။

ဆစ္ဖလစ္ ေစာေစာပိုင္း အဆင့္အတြက္ ၂ဝ၁ဝ သုေတသနတခုမွာ Azithromycin 2-g ပါးစပ္ကေန တခါတည္း ေပးတာဟာ ထိေရာက္တယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္တယ္။ လူနာမွာ HIV မရွိမွ ထိေရာက္မယ္။ ၆ လေနရင္ ေသြးထဲ ပိုးကင္း၊ မကင္းစစ္တာ ဒီကုသနည္း ၂ ခု မကြာပါ။ Ceftriaxone ၁ဝ-၁၄ ရက္ေပးတာလဲ ဆစ္ဖလစ္ အေစာပိုင္းျဖစ္တာအတြက္ ထိေရာက္တာ ေတြ႔ရတယ္။