ေတာင္ဒဂံုနဲ႔ ေျမာက္ဒဂံုရွိ HIV/AIDS ေစာင့္ေရွာက္ေရးေဂဟာမ်ားမွာ ၂၀၁၀ ကာလက အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီေ၀ဒနာရွင္ ၈၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ရာမွ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီြေ၀ဒနာရွင္ ၂၅၀ ေက်ာ္တိုးျမင့္လာတဲ့ အတြက္ ေနေရးထိုင္ေရး အခက္အခဲ ရွိတယ္လုိ႔ ေဂဟာ တည္ ေထာင္သူ ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းက ဆုိပါတယ္။

ေဒသေပါင္း (၁၈၃) ေဒသနဲ႔ မိုင္ေပါင္း (၅၈၀၀) ေက်ာ္၊ ေက်ာ္ျဖတ္လာၿပီးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ မူလ ရည္ရြယ္ထားတုန္းက ထက္၊ ခရီးမိုင္နဲ႔ ေဒသမ်ား ပိုမ်ား သြားၿပီး၊ ခရီးစဥ္အၿပီးမွာေတာ့ အားလုံးေပါင္း ေဒသ (၂၆၀) နဲ႔ မိုင္ေပါင္း (၆၀၀၀) ေလာက္ ျဖစ္သြားမွာပါ။ က်ိဳင္းတုံမွာ ရွိေနတဲ့ လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႕မ်ား၊ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား၊ HIV+ ေဝဒနာရွင္မ်ား၊ ျပည္သူမ်ားနဲ႔လည္း ရင္းႏွီးပြင့္လင္းစြာ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ HIV ကူးစက္ခံေနရသူမ်ားရဲ႕ (၅၀) ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ART ေဆးရရွိဖို႔ သာျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ HIV ႏွင့္ ေနထုိင္သူမ်ား အသင္းအေနနဲ႔ တုိင္းနဲ႔ျပည္နယ္ (၁၄) ခုမွာ အဖြဲ႔ (၁၅၉) ဖြဲ႔နဲ႔ အဖြဲ႔၀င္ (၉၀၀၀) ေက်ာ္ရွိတယ္လုိ႔ သိရၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ HIV ကူးစက္ခံေနရသူ တစ္သိန္းခြဲေက်ာ္ ရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

“ဒီပါတီပဲြက အရမ္းကို မိုက္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔လို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေပ်ာ္ပါးခ်င္တဲ့ လူငယ္ေတြ အတြက္ အလြတ္ေပ်ာ္လို႔ရတဲ့ပြဲျဖစ္သလို ပြဲရဲ႕ အက်ိဳးအျမတ္ကိုလည္း HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြကို ျပန္လွဴဒါန္းမွာဆုိေတာ့ ကုသိုလ္လည္းရတဲ့ ပြဲလို႔ဆုိႏိုင္ပါတယ္။ ဒီမွာ ကျပေဖ်ာ္ေျဖတဲ့ Sexy အကေတြ ကို အႏုပညာေဖ်ာ္ေျဖမႈတခုလို႔ပဲ ျမင္ေစခ်င္ပါတယ္။ Sexy ကို Sex ကိစၥနဲ႔ ေရာေထြးၿပီး မျမင္ေစ ခ်င္ဘူး။

ကမာၻ႔ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးက စပိုက္ဂဲလ္ Spice Girl အဖြဲ႔၀င္ေဟာင္းနဲ႔ ဖက္ရွင္ဒီဇိုင္နာ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဗစ္တိုးရီးယားဘက္ခမ္းကို HIV/AIDS နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ (UNAIDS) ရဲ႕ ခ်စ္ၾကည္ေရး သံတမန္အျဖစ္ စက္တင္ဘာလ (၂၅) ရက္ေန႔က ခန္႔အပ္လိုက္ပါတယ္။

နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာအရ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းမွာ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ၊ တီဘီေရာဂါ၊ ေဆးယဥ္ပါးတီဘီေရာဂါႏွင့္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါတို႔ကို MSF-H အေနနဲ့ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ အမ်ဳိးသားခုခံက်/ ကာလသားေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးအဖဲြ႔၊ အမ်ဳိးသား တီဘီေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္း၊ လုပ္ငန္းပုိင္းဆုိင္ရာ မိတ္ဖက္ဌာနေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ခ်င္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း အပါအ၀င္ ကေလးေဒသတြင္ HIV ေရာဂါေ၀ဒနာ ခံစားေနရသည့္ ဦးေရမွာ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ ေကာက္ယူထားသည့္ စာရင္းအရ ဦးေရ တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ရိွခဲ့ေသာ္လည္း ေဆး၀ါးကုသမႈ လက္လွမ္းမမီျခင္းႏွင့္ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းမႈေၾကာင့္ အသက္ဆံုး႐ႈႈံးသြားၿပီး လက္ရိွတြင္ ေ၀ဒနာရွင္ ၇၀၀ နီးပါး က်န္ရိွေနေသးသည္။

ဒီရန္ပံုေငြပြဲက AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြ အတြက္ ရည္ရြယ္တာကေတာ့ အလြန္ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ပါ။ ဒီလို ရန္ပံုေငြေတြ ရွာၿပီး လိုအပ္တဲ့သူေတြကို ကူညီတာဟာ ဘယ္သူ မဆို ႀကိဳက္တယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီလိုအျပဳအမူမ်ိဳး ဒီလိုမ်ိဳးဝတ္စားၿပီး ေယာက်္ားတကာ ေတြေရွ႕မွာ သ႐ုပ္ျပရန္ပံုေငြ နာမည္တပ္ၿပီး လုပ္တာကေတာ့ ရွာတဲ့ လူအတြက္ေရာ၊ ေငြထည့္လွဴတဲ့လူအတြက္ေရာ၊ ေငြလက္ခံတဲ့ လူအတြက္ေရာ ဘယ္သူ႔အတြက္မွ မေကာင္းဘူး။ ေနာက္ဆံုး ျမန္မာျပည္သူေတြ အတြက္ မေကာင္းဘူး။

ကြၽန္မတုိ႔လဲ ဒီ အလုပ္ကုိ ဘယ္လုပ္ခ်င္မွာလဲ။ အရင္က လႊတ္ေတာ္မွာ ၾကားလုိက္မိတယ္။ ဒီလုပ္ငန္း ေတြ တရားဝင္ လုပ္ကုိင္ခြင့္ ရဖုိ႔ေလ။ ေနာက္ ေတာ့ ဘာမွ မၾကားရေတာ့ဘူး။ ဒီအလုပ္က ႏုိင္ငံတုိင္း နီးနီးမွာဆုိရင္ တရားဝင္ခြင့္ျပဳေပး ထားတယ္။ အဲဒီလုိလုပ္ႏုိင္မွလဲ AIDS ေရာဂါကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏုိင္မွာ” ဟု ယင္းကေျပာသည္။

ပညာေရးနဲ႔ က်န္းမာေရး အကူအညီလိုအပ္ေနတဲ့ ဘုန္းေတာ္ၾကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္းေတြ၊ HIV ေဝဒနာခံစားေနရတဲ့ လူနာေတြ၊ သဘာ၀ ေဘးအႏၱရာယ္သင့္ ျပည္သူေတြ၊ ေရေဘး၊ မီးေဘးသင့္ ဒုကၡသည္ေတြစတဲ့ ျပည္သူေတြကို လွဴဒါန္းေနတဲ့ One More ပရဟိတအဖြ႔ဲဟာ ယခုဆုိရင္ (၃) ႏွစ္ျပည့္ခဲ့ျပီ ျဖစ္ပါတယ္။

HIV+ လူနာမ်ားအတြက္ မံုရြာ ျပည္သူ႔ေဆးရုံမွာ ART ေဆးမ်ား အခမဲ့ရ႐ွိႏိုင္ပါတယ္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေဆးရံုမသြားလိုလွ်င္ ဘုန္းစိုးရပ္၊ ေပ ၈ဝ လမ္း၊ ေမတၲာဦး ေဆးရုံမွာ PSI (INGO) ရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈျဖင့္ ARTေဆးကို တလစာ ၈ဝဝဝ (ရွစ္ေထာင္က်ပ္) ျဖင့္ ရရွိနိုင္ပါတယ္။ ေဆးဆိုင္မွာဝယ္လွ်င္ တလစာ ခန္႔မွန္းေျခ ၁ဝဝဝဝဝ/ (တစ္သိန္း) နီးပါး ကုန္က်နိုင္ပါတယ္။ (Tenofovir+ Lamivudine) + Efavirenz အတြဲျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးစစ္ဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။

ျပည့္တန္ဆာ အမ်ားစုသည္ တ႐ုတ္အမ်ိဳးသမီး မ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း မိုင္းလားတြင္ ျမန္မာျပည့္တန္ဆာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားလည္း ရွိေနပါသည္။ ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီး ျပည့္တန္ဆာမ်ားကမူ တ႐ုတ္ျပည့္တန္ဆာမ်ားကဲ့သို႔ မဟုတ္ ဘဲ အေအးဆိုင္ဟု အမည္တပ္ထားသည့္ ဆိုင္မ်ား အတြင္းတြင္ ေဖာက္သည္ မ်ားကိုေစာင့္ဆိုင္း ေနတတ္ ၾကသည္။