ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလုံးတြင္ ART ေဆးေသာက္သုံး ကုသသူ ဦးေရသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ၏ ၄၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္၏ ၄၈ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္၏ ၆၁ ဒသမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းတို႔ ရွိေၾကာင္း အဆိုပါ အဖြဲ႕ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ PLHIV (People living with HIV) အိတ္ရွ္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ေ၀ဒနာ ခံစားေနရသူမ်ား၏ စိတ္ဓါတ္ ခြန္အားကို ျမွင့္တင္ လို၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္၀ွမ္းသို႔ စက္ဘီးစီးနင္းရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု တစ္ကိုယ္ေတာ္ စက္ဘီးစီးနင္းသူ H.I.Vေရာဂါသည္္ ကိုစရကိုမွ ဇန္န၀ါရီလ (၂၈) ရက္ေန႔က လားရွိဳးျမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိစဥ္ ေျပာၾကားလိုက္သည္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံမွာ ရွိတဲ့ အသက္ (၂၂) ႏွစ္ အရြယ္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား တစ္ဦး ျဖစ္တဲ့ မိုက္ကယ္ ဂၽြန္ဆင္ဟာ ေယာက်္ားေပါင္း (၃၀) ေက်ာ္ကို HIV ပိုး ကူးစက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့လို႔ အေရးယူမႈနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေန ရၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ မိုက္ကယ္ ဂၽြန္ဆင္ဟာ မိန္းမလ်ာ တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး အင္တာနက္ ေပၚကေန ေယာက်္ားေတြကို ဆြဲေဆာင္ စည္း႐ံုးမႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

“HPVပိုးက လိင္တံတို႔၊ သားအိမ္ေခါင္းတို႔စသျဖင့္ ေန ရာေတြမွာ ကိန္းေအာင္းေနတာ တို႔ျဖစ္ေနရင္ မၾကာခင္ကင္ဆာ အျဖစ္သို႔ကူးေျပာင္း သြားႏိုင္တာပဲ။ ကာမဆက္ဆံတဲ့အခါ ပံုမွန္နည္းအတိုင္းမဟုတ္ဘဲ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ သံုးေတာ့ ခံတြင္း ကင္ဆာတို႔၊ လည္ေခ်ာင္းကင္ ဆာတို႔ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္” ဟု ယင္း ကဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ျပည္တြင္းရွိ HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူမ်ားထဲမွ လူဦးေရ (၄) ေသာင္းခန္႔သာ HIV ပိုးထိန္းေဆး ART ေဆးကို ရရွိေနေသးတယ္လုိ႔ အမ်ဳိးသား ခုခံအားက်ဆင္းမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးစီမံခ်က္ရဲ႕ စစ္တမ္းမ်ားအရ သိရပါတယ္။ လက္ရွိ ျပည္တြင္းရဲ႕ ခန္႔မွန္းေျခ လူဦးေရ (ႏွစ္သိန္းေလးေသာင္း) ခန္႔ဟာ HIV ပိုး ကူးစက္မႈ ခံစားေနရတာျဖစ္ၿပီး မူးယစ္ေဆးထိုးသူမ်ားနဲ႔ လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ားမွာ ေရာဂါပိုး ကူးဆက္မႈ ပိုမိုမ်ားျပားေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

သုေတသီ ေတြက Radioimmunotherapy (RIT) လို႔ေခၚတဲ့ နည္းပညာ ကိုသုံးျပီး ေဆးေသာက္ျပီး လူနာမ်ားရဲ႕ ေသြး ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ HIV ပိုး ကူးစက္ ခံထားရတဲ့ ဆဲလ္ေတြကို ဖ်က္ဆီးလိုက္ ျခင္းျဖင့္ HIV ကူးစက္ ေရာဂါကို ေပ်ာက္ ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ လမ္းစရွိတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ တစ္ခု ျဖည့္ဆည္းေပး လိုက္ျပန္ပါျပီ။ ဒီသုေတသန ရလာဒ္ေတြကို ေျမာက္အေမရိက ဓာတ္ေရာင္ျခည္ အသင္းၾကီး (Radio logi cal Society of North America – RSNA) ရဲ႕ ႏွစ္ပတ္လည္ ညီလာခံမွာ တင္ျပ ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီကာကြယ္ တားဆီးေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အသိပညာေပးျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို မႏၲေလးတိုင္း ေဒသႀကီး အတြင္းရွိ ျပင္ဦးလြင္၊ မလႈိင္၊ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း၊ မိတၳီလာ၊ စစ္ကိုင္း စသည့္ေဒသ မ်ားတြင္ ေက်းလက္ေဒသမ်ား တိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ေပးလ်က္ ရွိသည္။

က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အားနည္းေသာ နယ္စပ္ေဒသမ်ား အတြက္ အာရွဖြံ႕ၿဖဳိးေရးဘဏ္ (ADB) ၏ အကူအညီျဖင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ နယ္စပ္ၿမဳိ႕ ငါးၿမိဳ႕တြင္ HIV/AIDS ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ကုသေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို လာမည့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ စတင္ေဆာင္ ႐ြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း National AIDS Program ၏ စီမံခ်က္ မန္ေနဂ်ာ ေဒါက္တာျမင့္ေရႊက The Voice သို႔ ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရႏွင့္ HIV/AIDS ကုသေရး၊ ကာကြယ္ေရး စီမံခ်က္မ်ား ေဆာင္႐ြက္ေနေသာ ျပည္တြင္း ျပည္ပ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ၾကားေပါင္း ကူးေပးရန္ ျပည္နယ္သုံးခုကို ေက်း႐ြာေပါင္း ၇၃၉ ခုတြင္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ဆယ္သန္း သုံးစြဲကူညီေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အာရွ ဖြံ႕ၿဖဳိးေရးဘဏ္ (ADB) က ဒီဇင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အျခားေသာ ေရာဂါမ်ားအတြက္ နိုင္ငံ တကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ လႉဒါန္း မႈမ်ားရွိေနေသာ္လည္း အသည္း ေရာင္စီပိုး ေရာဂါ အတြက္ သုံးစြဲရေသာ ေဆးဝါးမ်ားမွာမူ နိုင္ငံတကာ လႉဒါန္းမႈမ်ား မရွိေသးသည့္ အတြက္ မိမိတို႔အဖြဲ႕မွ တတ္နိုင္ သည့္ဝန္ျဖင့္ စတင္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း HIV ႏွင့္ အတူေနထိုင္ သူမ်ားကြန္ရက္ ဥကၠ႒ ဦးမ်ိဳးသန္႔ေအာင္က ရန္ကုန္တိုင္းမ္ေန႔စဥ္ သတင္းစာသို႔ ေျပာသည္။

ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ AIDS ဆိုင္ရာ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသ ၁၁ ႀကိမ္ေျမာက္ ႏိုင္ငံတကာ ကြန္ဂရက္ (ICAAP11) သို႔ ႏိုင္ငံေပါင္း (၈၀) မွ ကိုယ္စားလွယ္ ၄၀၀၀ နီးပါး တက္ေရာက္ၿပီး HIV ကာကြယ္တားဆီးေရး အတြက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသတြင္ လူ ၄.၉ သန္းခန္႔ HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသည္ဟု UNAIDS ၏ အစီရင္ခံစာ တေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

​ျပီး​ခဲ့​တဲ့ ​ဇြန္​လ​အ​တြင္း​က ​ထြက္​႐ွိ​ခဲ့​တဲ့ ​က​မာၻ႔ က်န္း​မာ​ေရး​ အ​ဖြဲ႕ရဲ႕ စံ​နႈန္း​သတ္​မွတ္​ခ်က္​ အ​သစ္​အ​ရ ​ကိုယ္​ခံ​အား​စ​နစ္ ​စီ​ဒီ​ဖိုး (CD4 ၅၀၀ ​႐ွိ​သူ​ေတြ​ကို ​ေအ​အာရ္​တီ​ေဆး​ေပး​ဖို႔ သတ္​မွတ္​ထား​ပါ​တယ္။ ​အ​ခု​လက္​႐ွိ ​ျမန္​မာ​နုိင္​ငံ​မွာ ​စီ​ဒီ​ဖိုး ၃၅၀ ​ေအာက္ ​႐ွိ​သူ​ေတြ​ကို​သာ ​ေဆး​ေပး​နုိင္​ေန​ျပီး ​အ​ျပည့္​အ၀ ​ေပး​နုိင္​ျခင္း ​မ​႐ွိ​ေသး​ပါ​ဘူး​။