က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ မိတ္ဖက္ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ေထာက္ပံ့ေပးေနေသာ HIV/AIDS ေဝဒနာ ရွင္မ်ားသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ၅၃,၇၀၉ ဦးႏွင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ၆၀,၆၁၈ ဦးတို႔ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ART ေဆးေသာက္သုံးရန္ ႏွစ္စဥ္ လိုအပ္သူ ဦးေရသည္ ၁၂၅,၀၀၀ ဝန္းက်င္ ရွိေၾကာင္း အမ်ဳိးသား ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္းအရ သိရသည္။

က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက သုံးစြဲမည့္ DF Based ေဆးဝါးမ်ား၏ အနိမ့္ဆုံး တန္ဖိုးသည္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၂၀ မွ ၁၄၀ ထိရွိေၾကာင္း၊ ယင္းေၾကာင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ AIDS ေဝဒနာရွင္ တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ကိုသာ ယင္းေဆးဝါးမ်ား ပံ့ပိုးခဲ့ေၾကာင္း လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာ ထြန္းညႊန္႔ဦးက The Voice သို႔ ေျပာၾကားသည္။

လိင္ကတဆင့္ကူးတဲ့ HIV ပါရွိေနသူဆိုရင္ Acute infection ေစာေစာပိုင္းကတည္းက ကုရင္ေကာင္းတယ္။ Mild liver disease အသဲေရာဂါ နည္းနည္းေလးသာ ရွိေနသူေတြ ေဆးမလိုေသးပါ။ Moderate liver damage အသဲေရာဂါ အသင့္အတင့္ ဆိုးလာသူေတြက Cirrhosis အသဲေျခာက္တာ ဆက္ျဖစ္စရာမ်ားလို႔ ေဆးကုသရမယ္။

“ဒီလို ေရြးခ်ယ္တာဟာ က်မအတြက္ တကယ့္ကို ဂုဏ္ယူစရာပါ။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ စည္းျခား ေ၀းကြာေနရၿပီး၊ လူသား ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရး ရဖို႔ ျမွင့္တင္ ေစာင့္ေရွာက္ ရမွာပါ။ က်မ အေနနဲ႔ အသံမဲ့ေနသူေတြရဲ႕ ပဲ့တင္သံ ျဖစ္ခ်င္ပါတယ္” ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာသည္။

ကမၻာေပၚက AIDS ေရာဂါ ေဝဒနာရွင္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ အတြက္ ကုစားႏိုင္မယ့္ ကုထံုးတရပ္ ေဖာ္ထုတ္နိုင္ဖို႔ဟာ သိပၸံ ပညာရွင္ေတြ စိုးရိမ္တာထက္ ပိုျပီး ခက္ခဲ နိုင္တယ္လို႔ သုေတသန ေတြ႕ရိွခ်က္ အသစ္ေတြက ေဖာ္ျပ ေနပါတယ္။

HIV သည္ သာမန္အားျဖင့္ HIV-1 ႏွင့္ HIV-2 ဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးသာ ကြဲျပားေလ့ ရွိၿပီး HIV-1 က သက္ေရာက္မႈ ပိုမိုျပင္းထန္ သည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း AIDS ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေစၿပီး လူကို ေသေၾကသည္အထိ အႏၱရာယ္ေပးေသာ အဓိက ဗုိင္းရပ္စ္ အျဖစ္ ယူဆထားၾကသည္။ 02_AG/A က ေသေစေလာက္သည့္ သက္ေရာက္မႈ အပိုင္းတြင္ ပိုမိုျပင္းထန္ၿပီး ကူးစက္မႈတြင္လည္း ပို၍လြယ္ကူေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ျပည္တြင္းျပည္ပမွ အလွဴ႐ွင္မ်ား၏ ကူညီေထာက္ပံ့မႈျဖင့္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ေရာဂါ ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္သည့္ မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစြဲမႈေလ်ာ့ခ်ေရးႏွင့္ အႏၱရာယ္ေလ်ာ့ခ်ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို စီမံကိန္းမ်ား ခ်မွတ္ကာ အႏၱရာယ္ အမ်ားဆံုး ႐ွိႏိုင္သည့္ ေနရာေဒသမ်ားကို စီစစ္ေ႐ြးခ်ယ္ကာ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ႐ိွပါသည္။

မိတၳီလာၿမဳိ႕နယ္တြင္ HIV/AIDS ေရာဂါကူးစက္ခံရ၍ ေဆးကုသမႈခံယူသူ လူဦးေရသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္းက ၉၀ ဦးခန္႔သာရွိခဲ့ရာမွ လက္ရွိ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ အဆိုပါၿမဳိ႕နယ္တြင္ ေဆးကုသမႈ ခံယူသူ လူဦးေရ ၁၉၄၀ ခန္႔ထိ ရွိလာေၾကာင္း မိတၳီလာၿမဳိ႕ ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႀကီးရွိ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါႏွင့္ ကာလသားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႕႐ုံး ထံမွ စုံစမ္းသိရွိရသည္။

ကမၻာ့လူဦးေရ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ UNFPA ၏ ကူညီပ့ံပိုးမႈျဖင့္ ၂၀၀၇-၂၀၁၂ ခုႏွစ္အထိ ျပည္သူလူထုအတြင္း က်န္းမာေရး အသိပညာေပးျခင္း၊ HIV ပိုး ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္း စဥ္မ်ား၊ မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရး၊ အမူအက်င့္ ေျပာင္းလဲေရး၊ Condom သံုးစြဲမႈ ျမွင့္တင္ေရး စသည္တို႔ကို ႏွစ္စဥ္ ၿမိဳ႕နယ္(၂၀) ေက်ာ္အား သင္တန္းမ်ားပို႔ခ်ကာ အသိပညာမ်ား ျဖန္႔ျဖဴးေပးႏိုင္ ခဲ့ပါသည္။

အစီအစဥ္ ေရးဆြဲရာတြင္ အသင္း၏ ရည္မွန္းခ်က္ တိက်ခိုင္ၿမဲရမည္။ ရည္မွန္းခ်က္ လြဲေခ်ာ္ေသြဖီမႈ မ႐ွိရန္ အထူး သတိျပဳရမည္။ မိမိတို႔ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ လုပ္ငန္း တာ၀န္ကို ကၽြမ္းက်င္ပိုင္ႏိုင္စြာ အေကာင္ အထည္ေဖၚႏိုင္သည့္ စြမ္းရည္ ျပည့္၀ေစရမည္။

လူမႈပတ္၀န္းက်င္တြင္ ယင္းေရာဂါ ရွိသူမ်ားကို ခြဲျခား ဆက္ဆံျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါကို ပိုမိုျပန္ႏွံ႔ေစႏိုင္ၿပီး ေ၀ဒနာသည္ မ်ားကို ၎တို႔ ေရာဂါ အေၾကာင္း ရဲ၀ံ့စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာ ဆိုႏိုင္ေအာင္ လူမႈပတ္၀န္းက်င္မွ အကူအညီ ေပးသင့္ေၾကာင္း HIV/AIDS ေ၀ဒနာသည္မ်ားကို ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေပးေနေသာ ေမတၱာရတနာ အဖြဲ႕နာယက ဦးျမင့္ေဆြက သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။

မသန္႔ရွင္းသည့္ အပ္မ်ားအား အသံုးျပဳသည့္ မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစဲြျခင္းထက္ ဆိုးသည္မွာ အလုပ္သမားမ်ားက ျပည့္တန္ဆာမ်ားႏွင့္ မလံုၿခံဳသည့္ လိင္ဆက္ဆံ မႈမ်ား ေန႔စဥ္ က်ဴးလြန္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုေဒသအတြင္ HIV ေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားေစခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစဲြျခင္းေၾကာင့္ HIV ကူးစက္ေရာဂါရရွိ သူအမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္လာရသည္။