ဧရာဝတီတုိင္း ေဒသႀကီးမွာ ေရလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူမ်ား အေနျဖင့္ အထူးသတိထားရန္ လိုအပ္ေနၿပီး ယင္း ေရလုပ္သားမ်ားမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံ ရေနာင္းေဒသသို႔ သြားေရာက္၍ ငါးေရာင္းခ်ရာတြင္ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ ဆက္ဆံမႈမ်ားေၾကာင့္ HIV/AIDS ေရာဂါမ်ား ကူးစက္ႏိုင္ၿပီး အထူးဂ႐ုျပဳ ေနထုိင္ျခင္းျဖင့္ ထိုေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ပထမဆုံး အႀကိမ္အျဖစ္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး လႊမ္းၿခံဳ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေရာဂါပိုး ရွိသူမ်ား၏ လူမႈစီးပြားေရး အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ စစ္တမ္းကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ လလယ္ပိုင္းတြင္ ေကာက္ယူ သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္တမ္းေကာက္ယူ ရာတြင္ ပါဝင္မည့္ ကုလသမဂၢ ဖြံ႕ၿဖဳိးမႈ အစီအစဥ္ UNDP က ၾသဂုတ္လ ၁၂ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

တစ္ႀကိမ္တစ္ခါ အသိတရား ကင္းလြတ္ သြားတာနဲ႔ သင့္ခႏၶာ ကိုယ္ထဲကို ေရာဂါပုိး ဝင္ေရာက္ သြားႏိုင္ ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင္ဟာ အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားရင္ အကာအကြယ္ ကြန္ဒံုးကုိ မသံုးဘူး ဆိုရင္ေပါ့။ “တစ္ခါတည္းပါ” ဆုိတဲ့ အမွားေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါ ပုိးေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီး ႐ွိပါတယ္။

”ဒီဥပေဒ မူၾကမ္းမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ ကာကြယ္လိုစိတ္ မ်ားေနတယ္။ အသြင္ကူး ေျပာင္းတဲ့ကာလ ေရာက္ေနလို႔ အစိုးရကို ဆန္႔က်င္စရာ မရိွပါဘူး” ဟု ၄င္းက မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။ Triangle Woman Support မွ ေဒၚခင္ေလး ကလည္း အဆုိပါ ဥပေဒ မူၾကမ္းသည္ ျပည္သူလူထု၊ အရပ္ဘက္ အဖဲြ႕အစည္း၊ လူငယ္၊ တုိင္းျပည္ စသည္မ်ားကို အက်ဳိးျပဳႏုိင္ေသာ ဥပေဒသာ ျဖစ္သင့္ေၾကာင္း ေျပာသည္။

ျမန္မာ တစ္ႏို္င္ငံလံုးရွိ အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္က (HIV) ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း အတြက္ စက္ခ်ဳပ္ပညာ သင္တန္းကို ၾသဂုတ္လအတြင္း ဖြင့္မယ္လို႔ ေတာင္ဒဂံုရွိ HIV/AIDS ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေရး ေဂ ဟာမွ သိရပါတယ္။ ဒီလိုသင္တန္းကို လက္မႈပညာနဲ႔ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ျပဳႏိုင္ေအာင္ သာမက စား၀တ္ေနေရး အတြက္ ရပ္တည္ရာမွာ အခက္အခဲ မရွိေအာင္စတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ဖြင့္ေပးမယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ARV ေဆး၀ါး လိုအပ္ေနေသးသည့္ HIV ပိုးရွိသူ တသိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ အတြက္ ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (Global Fund) ၏ စံအရ ၂၀၁၂ မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္းတြင္ ေရာဂါပိုးရွိသူမ်ား၏ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေဆး၀ါး တိုးျမႇင့္ ေပးႏိုင္ရန္ ရည္မွန္းထားေၾကာင္း က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး႒ာနမွ သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ (HIV) ျဖင့္ ေနထုိင္သူမ်ား အသင္း(ကြန္ရက္) ဥကၠ႒က ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းမ်ား ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိေစရန္ အတြက္ လူထု အေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္း မ်ား၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးၿပီး တက္ေရာက္ လာၾကသူမ်ားမွလည္း အႀကံျပဳ ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။

လက္ရွိတြင္ HIV/AIDS ျပဳစုေေစာင့္ေရွာက္ေရးေဂဟာ ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းက ေတာင္ဒဂုံရွိေဂဟာတြင္ သင္တန္းမ်ားဖြင့္လွစ္ ထားေသာ္လည္း ယခုျပဳလုပ္မည့္ သင္တန္းသည္ တစ္ႏုိင္ငံလုံးမွ HIVပုိး ကူးစက္ခံထားရသူ မည္သူမဆုိ တက္ေရာက္ သင္ၾကားႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာသည္။

လာမည့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အကုန္တြင္ အစိုးရေဆး႐ံုႀကီး ၆၅ ခုႏွင့္ ခုခံက် ကာလသားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔ ေဆးခန္း ခုနစ္ခုအထိ တိုးခ်ဲ႕လုပ္ေဆာင္ရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းေအအာတီ စင္တာမ်ားတြင္ ေျခာက္လမွ တစ္ႏွစ္အထိ ေအအာတီေဆး၀ါးျဖင့္ ကုသမႈ ခံယူၿပီးေသာ လူနာမ်ားအား ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ Decentralized ART မ်ားသို႔ လႊဲေျပာင္းေပးၿပီး ဆက္လက္ကုသမႈ ခံယူေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ယခုႏွစ္အတြင္း Decentralized ART sites ၃၀ အထိ ဖြင့္လွစ္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ၁၀၁ ခုအထိ တိုးခ်ဲ႕သြားရန္ လ်ာထားေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီဆိုးရြားတဲ့ ေရာဂါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေျခေန တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ရမယ့္ လုပ္ရပ္ေတြက အမ်ား ႀကီး က်န္ပါေသးတယ္။ ဒီအထဲမွာ အေရးအပါဆံုးသူေတြက သူနာျပဳေတြ သားဖြားဆရာေတြနဲ႔ တျခား က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းေတြပါ။ သူတို႔က HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြအတြက္ အေကာင္းဆံုး လုပ္ေပးႏုိင္တာကို ႏိုင္ငံ တိုင္းလိုလုိမွာ ေတြ႔ ရေလ့ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ဆရာဝန္က လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရွိတဲ့ ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ သူတို႔က သိပ္အေရးပါပါတယ္။

လိင္လုပ္သားမ်ားအေပၚ ခြဲျခား ႏွိမ့္ခ် အႏိုင္က်င့္မႈမ်ား ကင္းရွင္း၍ တန္းတူ အခြင့္အေရးမ်ား ရရွိေစရန္၊ HIV ထိခိုက္ ကင္းစင္ေသာ လူမႈဘဝ ပတ္ဝန္းက်င္ တစ္ခု ေပၚေပါက္ လာေစရန္အတြက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ ႏိုင္ငံတြင္း ေဒသ ႀကီး ၁၀ ခုမွ လိင္လုပ္သား ၃၅ ဦးျဖင့္ SWiM ကြန္ရက္ကို စတင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ ၿပီး ယခုႏွစ္ ျပဳလုပ္သည့္ ေတာ္ဝင္ခေရအဖြဲ႕ (လိင္လုပ္ငန္းျဖင့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ျပဳသူမ်ား ကြန္ရက္) ၏ ဒုတိယ အႀကိမ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ အခမ္းအနား ကို ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး ၁၃ ခုမွ ေဒသ ကိုယ္စားလွယ္ ၈၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ႔ေၾကာင္း အဆိုပါ ကြန္ရက္ထံမွ သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အႏွံ႔ရွိ ေဒသဆိုင္ရာ HIV/ AIDS ကူးစက္မႈ ကာကြယ္ေရး၊ ကုသေရးႏွင့္ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေရး လုပ္ငန္း မ်ားကို လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ေဒသဆိုင္ရာ ကြန္ရက္အဖြဲ႔ ၁၇ ခုႏွင့္ ရပ္ရြာလူထု အေျချပဳအဖြဲ႔ ၃၆ ဖြဲ႔တို႔မွ စုစုေပါင္းအဖြဲ႔၀င္ ၈၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္သည့္ ေတာ္၀င္ခေရ၏ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ အစည္းအေ၀းတြင္ အခ်က္ ၄ ခ်က္ကို လက္မွတ္ ေရးထိုး ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။