အခ်ဳိ႕ေသာ HIV ဗုိင္းရပ္စ္ျဖင့္ အသက္ရွင္ေနသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ လူသိမည္ကို ရွက္ေၾကာက္စိတ္ျဖင့္ မိသားစု အတြင္း၌သာ လွ်ဳိ႕၀ွက္ ေနထုိင္ျခင္းေၾကာင့္ ေဆးရရွိရန္ အခက္အခဲရွိၿပီး အခ်ိန္မီ ေဆးမကုသႏိုင္သျဖင့္ အသက္ ဆံုးပါးႏိုင္သျဖင့္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔တြင္ ျဖန္႔က်က္ထားသည့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ား ကြန္ရက္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ရန္ သူက အႀကံေပးျခင္း ျဖစ္သည္ဟုလည္း ရွင္းျပသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ ေလ့လာသုေတသန ျပဳခ်က္မ်ားအရ ျပည့္တန္ဆာမ်ားမွာ HIV, AIDS ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္းက ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိရာမွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၇.၁ ရာခိုင္ ႏႈန္းအထိ က်ဆင္း လာေၾကာင္းႏွင့္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈ မရွိေစရန္ ကာကြယ္ေရး အတြက္ ဦးတည္ အုပ္စုမ်ားမွာ ရာႏႈန္းျပည့္ ကြန္ဒုံး အသုံးျပဳေရး စီမံခ်က္ လုပ္ငန္းမ်ားကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွ စတင္ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့ရာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၈၆ ၿမိဳ႕နယ္မွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ဒီေန႔ က်င္းပတဲ့ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းမွာ အန္အယ္လ္ဒီ ပါတီရဲ့ အမတ္ ေဒၚစႏၵာမင္းက ၁၉၄၉ ျပည့္တန္ဆာ နွိပ္ကြပ္ေရး ဥပေဒမွာ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္တာျခင္း အတူတူ လိင္ကို ေရာင္းစားသူ အမ်ိဳးသမီးေတြက ျပစ္မႈေျမာက္ျပီး လိင္ကို ၀ယ္ယူသူ အမ်ိဳးသား ေတြကေတာ့ ျပစ္မႈေျမာက္ျခင္း မ႐ွိတဲ့ အတြက္ ဥပေဒျပင္ဖို႔႐ွိ မ႐ွိ၊ စား၀တ္ေနေရး ခက္ခဲက်ပ္တည္းလို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ ျပည့္တန္ဆာ ျဖစ္ေနရတာ သိမသိ၊ ရဲေတြရဲ့ ဖမ္းဆီးပံုေၾကာင့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ခံရတဲ့ အႏၱရာယ္ ရင္ဆိုင္ရတာ သိမသိ ေမးျမန္းတဲ့ အေပၚမွာ ရဲခ်ဳပ္က ခုလို ေျဖခဲ့တာပါ။

၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ျပည့္တန္ဆာ ႏွိပ္ကြပ္ေရး အက္ဥပေဒ အရ အေရးယူ ခံရတဲ့ အမိ်ဳးသမီးမ်ားဟာ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ HIV/AIDS ေရာဂါ ပေျပာက္ေရး အတြက္ လည္းေကာင္း၊ ဘ၀သစ္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး အတြက္လည္းေကာင္း၊ က်န္းမာေရး လူမႈေရး ရႈေထာင့္ကေနၿပီးေတာ့ ေထာင္က ထြက္လာတဲ့ အခါမွာ ဘယ္ကဲ့သို႔ ကူညီထားပါသလဲ။ အက်ဥ္းေထာင္မွ ျပန္လည္ လႊတ္ေျမာက္ လာတဲ့ အခါမွာ မူလ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းကို ျပန္လည္ မေရာက္ရွိႏိ္ုင္ေရး အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ မည္ကဲ့သို႔ စီမံထားရွိပါသလဲ။

ဂရိ နိုင္ငံမွာ HIV ကူးစက္နႈန္း ျမင့္မား ေနတာကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ဒီဥပေဒကို မနွစ္က ျပဌာန္း ျပီးသား ျဖစ္ေပမယ့္ နိုင္ငံတကာ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖဲြ႕က ကန္႔ကြက္ တိုက္ပဲြ ဆင္ခဲ့လို႔ ေနာက္ျပန္ဆုတ္ သြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

သူတို႔ နွစ္ဦး မတိုင္ခင္ အရင္ လူနာတဦး ကိုေတာ့ ရိုးတြင္း ျခင္ဆီ အစားထိုး ကုသျပီး ေနာက္ ဒါဟာ AIDS ကူသမႈ ဆိုျပီး ေဖၚျပ ေျပာဆို ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ အဲဒီ သူကို အစားထိုး လိုက္တဲ့ ရိုးတြင္း ျခင္ဆီဟာ HIV ပိုးကို ခံနိုင္ရည္ ရိွတဲ့ လူကေန ဒါန ျပဳထားတဲ့ ရိုးတြင္း ျခင္ဆီ ျဖစ္လို႔ ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ Care and Support Working Group အဖြဲ႕ဝင္ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ အစည္း၊ ကမာၻ႔က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႏွင့္ အမ်ဳိးသား ခုခံအား က်ဆင္းမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံခ်က္တို႔က HIV/AIDS ႏွင့္ ေနထိုင္ သူမ်ား အတြက္ ART ေဆးဝါးမ်ား ပံ့ပိုး ကူညီလ်က္ ရွိသည္။

WHO ၏ လမ္းညႊန္ခ်က္ကို လာမည့္ ၃ ႏွစ္အတြင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ရန္အတြက္ HIV ပိုး စစ္ေဆးမႈ လုပ္ငန္းကို ႏုိင္ငံအႏွ႔ံ အဆင္ေျပ လြယ္ကူစြာ လူတိုင္းလုပ္ႏိုင္ရန္ အစိုးရက စီစဥ္ေပးသင့္ေၾကာင္း၊ အရည္ အေသြး ျပည့္မီေသာ က်န္းမာေရး ၀န္ေဆာင္မႈမ်ား ရရွိႏိုင္ရန္ HIV/ AIDS ဆိုင္ရာ ဥပေဒႏွင့္ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ေပးရန္လည္း လိုအပ္ေၾကာင္း ဦးမ်ိဳးသန္႔ေအာင္က အႀကံျပဳ ေျပာၾကားသည္။

WHO ရဲ့ လမ္းညႊန္ခ်က္ ထဲမွာေတာ့ HIV ပိုး ရိွသူေတြ အေနနဲ႔ ေရာဂါႏုတုန္း ေဆးစေသာက္တာက ပိုထိေရာက္နိုင္ျပီး လာမယ့္ ၂၀၂၅ ခုမွာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ သည္ေပါင္း သံုးသန္း အသက္ကယ္ နိုင္မယ္လို႔ ေျပာထား ပါတယ္။ ေဆး သံုးမ်ိဳးစပ္ တလံုးထဲကို HIV ပိုး ရိွသူေတြကို သူတို႔ ခုခံမႈ အားေကာင္းေနတဲ့ အခိ်န္မွာ တိုက္ေၾကြးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစီ အစဥ္ကို အယ္ဂီ်းယား အာဂ်င္တီးနားနဲ႔ ဘရာဇီးတို႔မွာ စသံုးေနပါတယ္။

AIDS, TB နဲ႔ ငွက္ဖ်ား တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ေနတဲ့ Global Fund နဲ႔ Doctors Without Borders အဖြဲကေန ၂၁ ႏိုင္ငံက လူနာေပါင္း ၂၈၆ဝဝဝ ကို ေဆးကုေပးေနတဲ့ အဖြဲ႔ေတြက ၾကိဳဆို လိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Health GAP အဖြဲ႔ကေတာ့ ေငြလွဴ သူေတြနဲ႔ ေဆးထုတ္သူေတြကို ဆက္ျပီး ေဝဖန္ လိုက္ပါတယ္။ ဒါဟာ အနိမ့္ဆံုးနဲ႔ အနည္း ဆံုးကိုသာ လုပ္ေပးရာ က်တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“သာမန္အားျဖင့္ေတာ့ INGO ေတြက ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ ရတယ္။ အမ်ဳိးသား AIDS စီမံခ်က္နဲ႔ သူနဲ႔ တြဲဖက္လုပ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရတယ္” ဟု ၎က ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားသည္။ ေထာက္ပံ့မႈမ်ားေပၚ မူတည္ကာ ေရွ႕ဆက္ ေဆာင္႐ြက္သြားမည့္ စီမံခ်က္ မ်ားအတြက္ လာမည့္ တစ္ပတ္အတြင္း အစည္းအေဝး ျပဳလုပ္ကာ လုပ္ငန္း ေဆာင္႐ြက္ ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္သြားရန္ရွိေၾကာင္း ေဒါက္တာျမင့္ေရႊက ဆိုသည္။

ေဖၚျပပါ အခ်က္ (၃) ခ်က္တြင္ အဓိက အေရးႀကီး အခ်က္အျခာ အက်ဆံုးသည္ စီမံခန္႔ခြဲေရး စြမ္းရည္ေကာင္းမြန္ျခင္း ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ က်န္အခ်က္ (၂) ခ်က္ျဖစ္သည့္ စံနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းျခင္းႏွင့္ လုပ္ငန္း ကၽြမ္းက်င္မႈ ႐ွိျခင္းတို႔ကို အလို အေလ်ာက္ ေပၚထြန္းလာေစႏိုင္၍ ျဖစ္ပါသည္။