HIV ေရာဂါပိုးဟာ ခႏၡာကိုယ္ အတြင္းရွိ အခၽြဲေျမႇးေတြမွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္ ပ်ံ႕ပြားတတ္တဲ့ ေရာဂါ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္ တာေၾကာင့္ အခုလို အမႈန္႔ပုံစံမ်ဳိး ဖန္တီး ျပဳလုပ္ ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္ခ္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ အဖြဲ႕ေတြဟာ အဆိုပါေဆးေတြကို Rwanda ႏိုင္ငံမွာ စတင္ စမ္းသပ္ ကုသမႈေတြ ျပဳလုပ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း မွာေတာ့ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံမွာ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ စီစဥ္ထားေၾကာင္း သိရပါတယ္။

စစ္ေဆးမႈမ်ားအရ ေဒါက္တာ ဟာရင္တန္၏ လက္ေထာက္မ်ားသည္လည္း သန္႔ရွင္းမႈ မရွိသည့္ ကိရိယာ တန္ဆာပလာ မ်ားကို အသံုးျပဳေနေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ HIV အျပင္ အသည္းေရာင္ အသားဝါ B ပိုးႏွင့္ C ပိုး ကူးစက္မႈမ်ား အတြက္ပါ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္လာသည္။ ထိုျဖစ္စဥ္မ်ား ေပၚေပါက္ ခဲ့သည့္ ေနာက္ ပိုင္းတြင္ ေဒါက္တာ ဟာရင္တန္သည္ ၎၏ ေဆးကုလိုင္စင္ကို အသာတၾကည္ အပ္ႏွံခဲ့သလို တူလ္ဆာႏွင့္ အိုဝက္ဆိုတို႔ရွိ ၎၏ ေဆးခန္းကိုလည္း ပိတ္ခဲ့ရသည္။

နယ္စပ္ႏွင့္ ျပည္တြင္းမွ လူနာမ်ားအား အခမဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးေနသည့္ မယ္ေတာ္ေဆးခန္းမွ ဒုတိယညႊန္ၾကား ေရး မႉး ေဒါက္တာအဲ့သ၀ါ က “HIV ျဖစ္ႏႈန္းက တိုးလာတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ဳိ႕ ေျပာင္းေရႊ႕ လုပ္သားတခ်ိဳ႕က က်န္းမာေရး အာမခံမရွိေတာ့ ေဆး၀ါးမရဘူး။ ARV မရေပမယ့္ သူတို႔အတြက္ အိမ္တိုင္ ရာေရာက္ ေစာင့္ေရွာက္ မႈေပးတာေတြေတာ့ လုပ္တယ္” ဟု ေျပာ သည္။

အရသာ ထူးကဲျပီး အၾကာၾကီး စြဲေစတယ္။ စိတ္ေျဖနားေနႏိုင္တယ္လို႔ ေရးထားပါတယ္။ အေမရိကားက လာတဲ့ေကာ္ဖီထဲမွာ တရုပ္ကလာတဲ့ ရိုးရာေဆး ေရာထား ပါသတဲ့။ ဗီတာမင္ေတြ၊ ဓါတ္ဆားေတြ၊ အာဟာရ ဓါတ္ေတြ ပါတယ္လို႔ ေၾကာ္ညာပါတယ္။ မ-ေဟာ္မုန္း (အီစထိုဂ်င္) ပါတယ္လို႔လဲ ဖတ္ရပါတယ္။ ဒီေဟာ္မုန္းဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အရြယ္ရလာရင္ နည္းလာတယ္။ ေသြးဆံုးရင္ သိသာတယ္။ အေကာင္းလဲျဖစ္ေစျပီး အဆိုးလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္တာ သတိျပဳပါ။

(၇) ႀကိမ္ေျမာက္ International AIDS Society မွ ႀကီးမွဴး က်င္းပသည့္ Conference on HIV Pathogenesis, Treatment and Prevention (IAS 2013) ကို မတ္လ (၂၂) ရက္ေန႔တြင္ မေလးရွားႏိုင္ငံ၊ ကြာလာလမ္ပူ ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပခဲ့ရာ HIV ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အထင္ကရ မွတ္တမ္းအသစ္ကို ခ်ျပႏိုင္ခဲ့သည္။

မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရး ကိစၥမ်ားႏွင့္ HIV ကာကြယ္ေရး နည္းလမ္းမ်ားကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေမးျမန္းႏိုင္မည္ ျဖစ္ျပီး အမ်ဳိးသားမ်ား ေမးျမန္းႏိုင္မည့္ White Line ဖုန္းနံပါတ္ (၀၉-၇၃၂၁၂၂၂၆) ႏွင့္ အမ်ဳိးသမီး မ်ား ေမးျမန္းႏိုင္မည့္ Pink Line ဖုန္းနံပါတ္ (၀၉-၇၃၂၁၂၂၇) မ်ားကို ဖုန္းဆက္ ေမးျမန္းႏိုင္ၿပီး ေမးျမန္းသည့္ အခါတြင္ ေမးျမန္းသူ၏ အမည္ကို ေျပာျပရန္ မလုိအပ္ေၾကာင္း သိရသည္္။

”သူတို႔မွာ HIV ဗုိင္းရပ္က ရွိၿမဲရွိေနဆဲပဲ။ ဒါေပမယ့္ ေရာဂါ ထၾကြႏုိင္တဲ့ ဗုိင္းရပ္ မဟုတ္ေတာ့ဘူး” ဟု ရွင္းျပသည္။ Cardiff ေဆးတကၠသိုလ္မွ Dr Andrew Freedman က ယခုေတြ႔ရွိမႈသည္ အလြန္ စိတ္ဝင္ စားစရာ ျဖစ္သည္ဟု မွတ္ခ်က္ခ်၏။

တ႐ုတ္ေတြလည္း မပါေတာ့ဘူး။ ေရာင္းတဲ့သူေတြက တျခားလူမ်ိဳး၊ ေသာက္တဲ့သူေတြက တျခားလူမ်ိဳး” ျဖစ္တယ္ လုိ႔ ေဒၚအက္စ္သာ က ေျပာပါတယ္။ မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲမႈေၾကာင့္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ HIV/AIDS ျဖစ္ပြားတဲ့ သူေတြက မုန္းေပၚတခြင္မွာ မ်ားျပားေနၿပီး ရြာ ၁၆ ရြာမွာ ေရာဂါသည္ ၁၅၀ ေလာက္ ရွိေနေၾကာင္း သိရပါတယ္။

ေရာဂါကုိ ေစာကုသ လုိက္ျခင္း အားျဖင့္ ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ ေရာဂါပုိးေတြ သုိေလွာင္ထားလုိ႔ မရေတာ့တဲ့ အျပင္ ေရာဂါပုိး သေႏၶပါ ေျပာင္းသြားတယ္လုိ႔ သုေတသီေတြက ေျပာပါ တယ္။ ေရာဂါကုိ ေစာစီးစြာ အလ်င္အျမန္ ကုသလုိက္ျခင္းရဲ႕ အက်ဳိးက ကုိယ္ခံအားကုိပါ ထိန္းသိမ္းထားရာ ေရာက္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

HIV ပိုးရိွ၊ မရိွ ေသြးစစ္လိုသူမ်ား ရိွပါကလည္း ၄င္းအသင္းသို႔ အခမဲ့ သြားေရာက္ စစ္ေဆးႏုိင္ၿပီး ေသြးလာေရာက္ စစ္သူမ်ားကုိ ခရီးစရိတ္ ျပန္ထုတ္ေပးေၾကာင္း ၄င္းက ေျပာ သည္။ ေသြးစစ္ လို၍ ျဖစ္ေစ၊ လွဴဒါန္းလို၍ ျဖစ္ေစ က်န္းမာရွင္သန္ ကူညီေရး မာဃေက်ာင္းတုိက္၊ (င) ရပ္ကြက္၊ သႏၲာ (၁၅) လမ္း၊ ေျမာက္ဥကၠလာပ၊ ဖုန္း-ဝ၉-၇၃၂၁၃၃၅ဝ သို႔ ဆက္သြယ္ႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ပိုးရိွသူေတြနဲ႔ စမ္းသပ္ျပီးေနာက္မွာ ဒီအေျဖကို ထုတ္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး၊ တေယာက္ကဆို ခုခံအား ထိန္းထားနိုင္ တဲ့ ေအအာဗီေဆး ေသာက္တာကို ရပ္လိုက္တာ ၁၀ နွစ္ေက်ာ္ သြားျပီလို႔ သိရပါတယ္။ ပိုးရိွေနျပီလို႔ သိတာနဲ႔ ၁၀ ပတ္ အတြင္းမွာ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကုခဲ့ရင္ ခဏၾကာလို႔ ေဆးျဖတ္လိုက္လည္း က်န္းမာစြာ ေနနိုင္ေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အမွန္စင္ စစ္အားျဖင့္ HIV ပိုးတိုက္ဖ်က္သည့္ ေဆးဝါး အမ်ားစုသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ား မ်ဳိးပြားျခင္းကို ဟန္႔တား ႏိုင္စြမ္းသာ ရွိၿပီး ပ်ား အဆိပ္မ်ားသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ဖြဲ႕စည္း တည္ေဆာက္ ပံုကို အမွန္တကယ္ တုိက္ဖ်က္ ႏိုင္စြမ္း ရွိ၍ ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ ႏိုင္စြမ္းရွိသည္ကို သုေတသန ပညာရွင္မ်ားက ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။