“တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက သူတုိ႔က ဒါကို အထူးျပဳ ေလ့လာႏုိင္လို႔ ဒီလိုသိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံမွာ အဲဒီလို မစစ္ေဆး ႏုိင္ေသးေတာ့ မသိႏုိင္ေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ သတိထားဖို႔ လိုတယ္” ဟု HIV ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ သုေတသနမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိေသာ ဦးမ်ဳိးသန္႔ေအာင္က The Messenger Media သို႔ ေျပာသည္။

တ႐ုတ္ကုမၸဏီအမ်ားအျပားက ႏုိင္ငံျခားသားမ်ားအား အလုပ္ခန္႔ရန္ အလုပ္ဗီဇာခြင့္ျပဳရန္အတြက္ HIV စစ္ေဆးမႈအပါအ၀င္ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လုိအပ္ေသာ္လည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားမ်ားကုိ မျဖစ္မေန HIV စစ္ေဆးရန္ ဥပေဒျပ႒ာန္းထားျခင္းမရွိေပ။ ႐ႈပ္ေထြးသည့္ HIV ဗုိင္းရပ္စ္မ်ဳိးစိတ္ေတြ႕ရွိျခင္းက နယ္စပ္ေဒသ၌ HIV ေရာဂါပုိးမ်ား၏ ဇီ၀မ်ဳိးကြဲမ်ားအေၾကာင္း ပုိမုိနားလည္ရန္ အေရးတႀကီး လုိအပ္ေနေၾကာင္း ျပသေနသည္ဟု သုေတသနစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပသည္။

“ကြန္ဒံုသံုးတဲ့ သူဆီက ေရာဂါပိုးက ကြန္ဒံုကို အေရာင္ေျပာင္းေစမွာလား၊ တဘက္လူဆီက ေရာဂါပိုးက အေရာင္ေျပာင္းေစမွာလား ေသခ်ာ မရွင္းလင္းေသးဘူး။ တကယ္လို႔ တဘက္ လူဆီကေရာဂါပိုးေၾကာင့္လည္း အေရာင္ေျပာင္းလဲနိုင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ လိင္တူဆက္ဆံတဲ့ ေယာက်္ားေတြ အေပၚလည္း သက္ေရာက္မႈ ရွိမွာပါ။” ဟု ၎က ေျပာသည္။

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသား၏ ေဆးမွတ္တမ္းမ်ားအရ ၎ထံတြင္ AIDS ေရာဂါရွိသည္ကို ယမန္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလ အိုင္စစ္အဖြဲ႔သို႔ မ၀င္ခင္ကပင္ သိရွိျပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေဒသတြင္း တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားအဖြဲ႔ Sound and Picture ထံမွ သိရသည္။ ယင္းေၾကာင့္ အဆိုပါ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသား AIDS ေ၀ဒနာရွင္အား“ ဒဏ္ရာရ တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားကို ေသြးလွဴဒါန္းျခင္းျဖင့္ အိုင္စစ္အဖြဲ႔၀င္မ်ားအေပၚ ထိခိုက္ေစမႈျဖင့္” ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့သည္။

ကုရာနတၱိ ေဆးမရွိေသးေသာ AIDS၊ အီဘိုလာႏွင့္ ကင္ဆာေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္ေသာေဆးဝါးကို ဖန္တီးႏိုင္ၿပီဟု ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရ သတင္းေအဂ်င္စီက ထုတ္ျပန္ခ်က္ဆန္ဆန္ သတင္းတစ္ပုဒ္ကို ေဖာ္ျပခဲ့ေၾကာင္း ၿဗိတိန္သတင္းစာ Independent က ေရးသားထားသည္။

မူးယစ္ေဆးထိုးသြင္းသံုးစြဲသူေတြကေတာ့ ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္ေျခ အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး မႏွစ္က အသစ္ ကူးစက္ခံရသူေတြရဲ႕ ၃၉ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိပါတယ္။ ဒီအုပ္စုေတြၾကားမွာ ေရာဂါကူးစက္ႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ ဥပေဒေတြနဲ႔ လူမႈ ပတ္၀န္းက်င္ စရိုက္ေတြက အဓိက အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတယ္လို႔ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ဆိုပါတယ္။

ကြန္ဒံုး ဒီဇိုင္းမွာ အစဥ္အလာ အမ်ဳိးသမီးသံုး ကြန္ဒုံးရာဘာ အစြပ္ မ်ားႏွင့္ အလြန္တရာ ကြာျခားခဲ့သည္ ဆိုသည္။ ယခင္က ၁၉၉၀ ႏွစ္မ်ား အတြင္း ထုတ္လုပ္ခဲ့သည့္ အမ်ဳိးသမီးသံုး ကြန္ဒံုးမ်ားမွာ လိင္ဆက္ဆံရာတြင္ ဆူညံသံ ထြက္ၿပီး လိင္အဂၤါမွ ျပန္ေခ်ာ္ထြက္မည့္ပံု ရွိေၾကာင္းလည္း သတင္းက ေဖၚျပသည္။

လိင္အလုပ္သမား ၁၈ ေယာက္ ပါ၀င္တဲ့ အဖြဲ႔တဖြဲ႔ကို သူတို႔ရဲ႕ အသက္ေမြး လုပ္ငန္းမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုး မေတာ္မတရားျပဳမႈေတြနဲ႔ ဥေပကၡာျပဳ လ်စ္လ်ဴ႐ႈ ခံရျခင္းေတြနဲ႔ အတူ ေပၚေပါက္လာတဲ့ ပဋိပကၡေတြကို တာ၀န္ယူ စီမံ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ေစဖို႔ နည္းပညာနဲ႔ တရားေရး ဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္မႈေတြ စီစဥ္ ပံ့ပိုးေပး ထားပါတယ္။

ယင္းကာလအတြင္း လိင္ဆက္ဆံမႈမွ ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါ ကူးစက္မႈေလွ်ာ့ခ်ေရး မိမိတို႔ ႀကိဳးစားထားခဲ့ေသာ္လည္း ထပ္မံႀကိဳးစားရဦးမည္ ဆိုသည္ကို ယင္းစာရင္း ဇယားမ်ားက ေဖာ္ျပေနသည္ဟု ကန္အရာရွိ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ဆုေတာင္းမီးထြန္းပြဲေတြကို ကြယ္လြန္၊ ေသဆံုး၊ အသက္စြန္႔ခဲ့ရသူေတြ၊ ကေလးငယ္ေတြ၊ မသန္စြမ္းသူေတြ၊ အႏွိမ္ခံ၊ အပယ္ခံ၊ ခ်ဳိ႕တဲ့နိမ့္ပါးသူေတြ၊ မတရားျပဴမႈခံရသူေတြအတြက္ က်င္းပေလ့ရွိၿပီး AIDS ေရာဂါနဲ႔ ကြယ္လြန္သြားသူေတြ အတြက္ ဆုေတာင္းမီး ထြန္းပြဲေတြကိုေတာ့ ႏွစ္စဥ္ ေမလတတိယပတ္ တနဂၤေႏြေန႔မွာ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၁၀ က က်င္းပခဲ့တာ ႏွစ္ ၃၀ ရွိၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

“ကြ်န္မတို႔ကေတာ့ ေရာဂါန႔ဲ အသက္ရွင္ေနသူေတြပါ။ ကြ်န္မတို႔ လူႀကီးေတြကေတာ့ စိတ္ဓါတ္မက်ေတာ့ ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ကေလးအရြယ္ေလးေတြကိုေတာ့ ၀ိုင္း၀န္ျပီး ကူညီေပးၾကပါ။ ပစ္မထား ၾကပါနဲ႔။ ART ဆိုတဲ့ ပိုးထိန္းေဆးကို ပံုမွန္ေသာက္သြားမယ္ဆိုရင္ သက္တန္းေစ့ေနနိုင္ပါၿပီ။’’ ဟု PLHIV မမ်ိဳးသူဇာက ေျပာသည္။

HIV/AIDS ကူးစက္ခံရသူ ေရာဂါသည္ေတြအတြက္ လူမႈေရးပိုင္းဆိုင္ရာ နစ္နာမႈေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားေအာင္ က်င္းပတာျဖစ္ၿပီး ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ ေလ်ာ့နည္းေအာင္ လူတိုင္းကိုယ္စီမွာ တာဝန္ရိွတယ္လို႔ ေဒါက္တာ စစ္ႏိုင္က ေျပာပါတယ္။ ေရာဂါ ကူးစက္ခံရသူေတြအတြက္ ေဆးဝါးေတြ လက္လွမ္းမီသေလာက္ ရရိွဖို႔၊ အသိပညာေပးမႈနဲ႔ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာေတြကိုေတာ့ အစိုးရမွာ လုပ္ေပးဖို႔ တာဝန္ရိွတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။