HIV/AIDS ေၾကာင့္ပါ။ တကမာၻလံုးကို ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့တဲ့ ေရာဂါပိုး ျဖစ္ေပမယ့္ ေရာဂါကို လ်စ္လ်ဴရွဳမႈ၊ ကြန္ဒံုးသံုးစြဲမႈကို resist လုပ္မႈ၊ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရသူမ်ားကို discriminate လုပ္မႈေတြအျပင္ ႀကီးစြာေသာ ေဆးကုသစရိတ္ေတြ ထပ္ ေလာင္းလိုက္တဲ့အခါ အာဖရိကတိုက္ဟာ ဒီေရာဂါဆိုးရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈကို ႀကီးမားစြာ ခံလိုက္ရပါေတာ့တယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ HIV ပိုး ကူးစက္ခံရသူ ၂၄၀,၀၀၀ ခန္႔ ရွိသည့္အနက္ တသိန္းခန္႔မွာ ART ေဆးဝါး အေရးေပၚ လုိအပ္ေနေၾကာင္း Marie Stopes International မွ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ဌာေနကိုယ္စားလွယ္
ေဒါက္တာစစ္ႏုိင္ က ေျပာသည္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ဆိုရာ အၾကံေပးေကာ္မတီက FDA ကို ၁၉ မဲ သံုးမဲနဲ့ ေထာက္ခံတင္ျပခဲ့တာမွာေတာ့ ကူးစက္နိုင္ေခ်မ်ားတဲ့ လူကဲြေတြနဲ႔ လိင္တူခ်င္း ဆက္ဆံမႈမ်ားတဲ့ ပိုးမရိွေသးတဲ့ အမို်းသားေတြကို ဒီေဆးကို သံုးၾကဖို႔ အၾကံေပး တင္ျပခဲ့ၾကတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ART ေဆးေပးတာ၊ ေဆးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္ဆက္တြဲ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးတာမွာ တခ်ိဳ႕ ဆရာဝန္ေတြကေဆးေသာက္ ေနတဲ့လူနာ ေလာက္ေတာင္ ေဆး အေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း မသိဘူး ဆိုၿပီး HIVပိုး ရွိေနသူ တစ္ေယာက္က တင္ျပ လာပါတယ္။

ဩစေၾတးလ် စီမံခန္႔ခြဲမႈ သုေတသန ပါေမာကၡ Ian Yeoman ႏွင္႔ လိင္မႈေဗဒပညာရွင္ (sexologist) Michelle Mars တို႔ ႏွစ္ဦးရဲ႕ ေလ႔လာခ်က္အရ၊ ၂၀၅၀ ခုႏွစ္တြင္ မိန္းမပ်က္ကဲ႔သို႔ ၀တ္စားျပဳမူေသာ ရိုေဘာ႔ မ်ားသည္ အျမတ္အစြန္းရမည့္ လိင္္လုပ္ငန္းေတြမွာ ေနရာယူလာၿပီး၊ ပုရိသအေပါင္းရဲ႕ မ်က္လံုးေတြ ကြ်တ္ထြက္လုလု စြဲေဆာင္ႏိုင္စြမ္းရွိမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။

လက္ရွိအေျခအေန ၌ ျပည္တြင္းမွ HI ေဝဒနာရွင္ မ်ားအတြက္ ေဆးဝါးေထာက္ပံ့မႈကို ႏို္င္ငံေတာ္ပိုင္းက တစ္ႏွစ္လွ်င္ ေဝဒနာရွင္ တစ္ေထာင္ေက်ာ္အတြက္ ေထာက္ပံ့ေပးၿပီး က်န္သည့္ေဝဒနာ ရွင္မ်ားကို မူျပည္တြင္း/ျပည္ပမွ အစိုးရမဟုတ္သည့္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ကူညီလွဴ ဒါန္းေထာက္ပံ့ေပးၾကေၾကာင္း HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္မ်ားကို ကုသေပးေန သည့္ ေဝဘာဂီေဆး႐ံုႀကီး၏ အၿငိမ္းစား ေဆး႐ံု အုပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာေအာင္လြင္ကေျပာသည္။

ေအအာတီေဆးမ်ားၿဖင့္ ကုသၿပီး HIV ပိုးမွ ကိုယ္ခႏၶာအတြင္းတြင္ သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းလာသည္ႏွင့္အမွ် ကုိယ္ခႏၶာ၏ ခုခံစြမ္းအားမွာ ၿပန္လည္ေကာင္းမြန္လာၿပီး ဆက္လက္ေနထိုင္ေကာင္းသြားမည္ ၿဖစ္သည္။

HIV/AIDS ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ဦးေရ ျပည္တြင္းမွာ ေလ်ာ့က် လာတယ္လုိ႔ စစ္တမ္း ေကာက္ယူမႈေတြ အရ သိရပါတယ္။ ဒီလို စစ္တမ္းေကာက္ယူကာ ေဆာင္ရြက္ မႈေတြကို ျပည္တြင္းမွာ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္က စတင္ကာ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဖြဲ႕အစည္း အသီးသီးရဲ႕ လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ လုပ္ကိုင္မႈ အလုိက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈ ေတြျပဳလုပ္ဖို႔နဲ႔ HIV/AIDS ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လိုအပ္ခ်က္ ေတြကို က႑အလုိက္ ခြဲျခားကာ အစီအစဥ္ ေရး ဆြဲမႈေတြကိုလည္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့ ၾကတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

ေဆြးေႏြး ပြဲမွာေတာ့ HIV/AIDS ေရာဂါ ကာကြယ္မႈ၊ ကုသမႈနဲ႔ ေစာင့္ေရွာက္မႈ မ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြး လ်က္ရွိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ HIV/AIDS ဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲ ကိုေတာ့ ဧၿပီလ၂၆ ရက္ေန႔မွ ၂၇ ရက္ေန႔ အထိ ျပဳလုပ္ သြားမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ သတင္း ရရွိပါတယ္။

အခုမိန္းကေလးေတြက ဘီယာ ဆိုင္ေတာင္ ထိုင္ေနၾကၿပီ” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။ ယင္းသို႔မဆင္မျခင္ လိင္ဆက္ဆံ မႈမ်ားေၾကာင့္ AIDS ၊ အ သည္းေရာင္ အသားဝါဘီ၊ စီေရာဂါမ်ား၊ ကာလသား ေရာဂါမ်ား၊ အေရျပားေရာဂါမ်ား၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ စသည့္ လိင္ဆက္ဆံမႈႏွင့္ ဆိုင္ေသာ ေရာဂါ မ်ားျဖစ္ပြားႏိုင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာျမင့္ဦးက ဆိုသည္။

မိဘႏွစ္ဦးစလံုးက AIDS ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးသြားခဲ့ၿပီး မိဘမွတဆင့္ HIV ပိုး ကူးစက္ခံခဲ့ရကာ မိဘမဲ့ျဖစ္ေနေသာ ကေလးမ်ားကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရန္ ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ ပရဟိတ ေဂဟာျဖစ္သည္။