လိင္တူႀကိဳက္ျခင္း၊ လိင္တူေရာလိင္ကြဲႀကိဳက္ျခင္းႏွင့္လိင္ေျပာင္းလဲထားျခင္းသည္ရွက္စရာမဟုတ္ပါ။ ၿငိဳျငင္ခံဖြယ္ရာမဟုတ္ပါ။ အားငယ္စရာမဟုတ္ပါ မိမိက်န္းမာေရးသည္အဓိကျဖစ္၍ ပံုမွန္စစ္ေဆးမႈ ဖ်ားနာလွ်င္ ေဆးကုသမႈခံယူပါ။

ေထာက္ပံရာမွာ HIV ေရာဂါ အတြက္ ေဒၚလာ ၆၁ သန္း၊ တီဘီေရာဂါ အတြက္ ေဒၚလာ ၁၆ သန္း၊ ငွက္ဖ်ား ေရာဂါ အတြက္ ေဒၚလာ ၂၈ သန္း စုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၁၀၅ သန္းကုိ ျပည္တြင္းမွာ ေထာက္ပံ့ေပး ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္္။

ကာကြယ္ၿခင္းသည္ ကုသၿခင္းထက္ ထိေရာက္သည္ကုိ အၿခား ေဆး၀ါးကုသ၍ ရႏူိင္ေသာ ေရာဂါမ်ား အတြက္ပင္ လြန္စြာအသုံး၀င္သည္ ဆုိပါလွ်င္ ကုရာနတၱိ ေဆးမရွိသည့္ HIV ေရာဂါသည္မ်ား ထပ္မံတုိးပြား လာၿခင္း မရွိေအာင္ ကာကြယ္ၿခင္းသည္သာ အထိေရာက္ဆုံး နည္းလမ္းမ်ား ၿဖစ္ေလသည္ဟု ႏူိင္ငံတကာမွ ပညာရွင္မ်ားက ယုံၾကည္ထားၾကေလသည္ ။

ၿမန္မာႏူိင္ငံတြင္ HIV ပညာေပး ဇတ္ကားမ်ားကုိ အစုိးရမွာ ထုတ္လႊင္႕ေလ႕ ရွိသလုိ ကမာၻက်န္းမာေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွလည္း မၾကာခဏ ပညာေပးပြဲမ်ား က်င္းပေလ့ရွိပါသည္ ကုိ ၿမန္မာႏူိင္ငံတြင္ ထုိသုိ႔ေသာ လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကုိင္ေနသူမ်ားထံမွ အၿမဲလုိလုိ ၾကားသိရပါသည္ ။

ပံုမွန္ လိင္ဆက္ဆံတာ၊ ဓမၼတာမဟုတ္တဲ့ နည္းနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံတာ (စအိုကိုအသံုးျပဳတာ)မ်ားနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ ပါစပ္နဲ႔ လိင္အဂၤါထိေတြ႕မႈေၾကာင့္ HIV ပိုး ကူးစက္ဖို႔ အႏၲရာယ္ မမ်ားလွဘူးလို႔ ဆိုႏိုင္ေပမယ့္ HIV ပိုး မကူးႏိုင္ဘူးလို႔ ဘယ္သူမွ ယတိျပတ္ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။

သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာသည္ ကမၻာေပၚရွိ အမ်ိဳးသမီးတိုင္းတြင္ ဒုတိယအျဖစ္ အမ်ားဆံုးေရာဂါတစ္ခု ျဖစ္ၿပီး၊ ႏွစ္စဥ္လူေပါင္း ႏွစ္သိန္း သံုးေသာင္း သည္ အဆိုပါေရာဂါ ေၾကာင့္ ေသဆံုးေနၾကရေၾကာင္း WHO ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။

ေဆးမွန္မွန္ကန္ကန္ ကုသေနရင္ HIV ပိုးေတြရွိေနေပမဲ့ ႏွစ္ေတြ အမ်ားၾကီး အသက္ရွင္ေနႏိုင္တယ္။ AIDS အထိေတာင္ ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္မယ္။ AIDS (Acquired immunodeficiency syndrome) ေခၚတဲ့ ေရာဂါအစုအေဝးဆိုတာ (၁) HIV ပိုးေတြ ရွိေနမယ္၊ (၂) Opportunistic infections အခြင့္ေကာင္းယူျပီး ဝင္လာမဲ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြရွိမယ္၊ (၃) CD4 cell count (စီဒီ-ဖိုး) အေရအတြက္က လည္း 200 ထက္ နည္းေနမယ္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ ၇၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ကူးစက္မႈႏႈန္း အျမင့္ဆံုးႏွစ္တစ္ႏွစ္ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ထို၂၇၄ ဦးတြင္ ၃၈ဦးဟာ မူးယစ္ေဆးဝါး ေသြးေၾကာအတြင္း ထိုးသြင္း သံုးစြဲရာ၌ ေဆးထိုးအပ္ကို ေဝမွ်သံုးစြဲ ခဲ့ရာမွ HIV ေရာဂါ ကူးစက္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံေန ရသည့္ ကေလးငယ္မ်ားကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေပးမည့္ သုခရိပ္ၿမံဳ (မႏၲေလး) လူငယ္ဖံြ႕ၿဖိဳးေရး ပရဟိတ ေဂဟာကို မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ ျပည္ႀကီး တံခြန္ ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း မတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔မွ စ၍ ေဆာက္လုပ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈေရာဂါႏွင့္ပတ္သက္၍ ကာကြယ္တားဆီးေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ NGO မ်ားအေနျဖင့္ HIV/AIDS ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အသိပညာေပး ေဟာေျပာပြဲ က်င္းပလိုပါက၊ အာဏာပိုင္မ်ားထံ ခြင့္ျပဳခ်က္ အဆင့္ဆင့္တင္ရျခင္း၊ ေနရာေဒသႏွင့္ လူဦးေရ ကန္႔သတ္ျခင္းမ်ား ရွိေနပါသည္။

ေဒၚသန္းျမင့္ေအာင္သည္ စိတ္တူကိုယ္တူ မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ စတင္တည္ေထာင္ေသာ သုခရိပ္ၿမံဳ (HIV ကေလးမ်ား ေစာင့္ေ႐ွာက္ေရးေဂဟာ)၊ ၂၀၁၀ ဧၿပီလ၌ စတင္တည္ေထာင္သည့္ ဆည္းဆာရိပ္ ဘိုးဘြား ရိပ္သာတို႔တြင္ ဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္ေနသူ ျဖစ္သည္။

ေဟာင္ေကာင္ က်န္းမာေရးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ စစ္တမ္းအဆိုအရ ၂၀၁၁ ကာလက ေဟာင္ေကာင္ကြ်န္းတြင္ HIV ကူးစက္ေဝဒနာရွင္ စုစုေပါင္း ၄၃၈ ဦးသာရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ကထက္ ရာခိုင္ႏႈန္း အနည္းငယ္ မ်ားျပားခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။