ဂ်ာမနီနုိင္ငံ ဘာလင္ျမိဳ႕ေတာ္မွာ အိဒ္စ္ေရာဂါသည္တေယာက္ကို ကုသေပးတဲ့အခါ အိပ္ခ်အိုင္ဗီပိုး လံုးဝရွင္းလင္းသြားတာေတြ႔ခဲ့ျပီး အေမရိကန္နိုင္ငံ ထရင္တန္ျမိဳ႕က အမ်ိဳးသားတေယာက္လည္း မ်ိဳးဗီဇ ျပဳျပင္မႈကုထံုးနဲ႔ ကုတဲ့ အခါ ေရာဂါပိုးလံုးလံုးမေပ်ာက္ေပမယ့္ ေအအာရ္တီေဆး စားစရာမလိုဘဲ ထိန္းထားနိုင္တာေတြ႔ရပါတယ္။

– Nucleos(t)ide Reverse Transcriptase Inhibitors ေဆးအုပ္စု
– Single Tablet Regimen
– Non-Nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitors
– Fusion Inhibitor
– Protease Inhibitors

HIV နဲ႔ AIDS ကို ကုသေပးတဲ့ေဆးေတြ အားလံုးဟာ ပိုးရွိေနတာေရာ၊ ေရာဂါကိုပါ ေပ်ာက္ေအာင္ ကုႏိုင္ေသးတာ မဟုတ္ပါ။ ေရာဂါ ဆိုးရမလာေအာင္ ႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီျပီး တားထားေပးမယ္။ ေဆးေတြကို ေန႔တိုင္း တသက္တာ ေသာက္ေနရပါမယ္။ ကိုယ္ထဲက HIV ပိုး အေရအတြက္ကို နည္းေစမယ္။ ခုခံအားက်ေနတာကို သက္သာေစမယ္။ ဒီပိုးေၾကာင့္ ေရာဂါရထားတာေတြလဲ သက္သာလာေစမယ္။

HIV ေဆးေတြကလဲ အတူတူပါဘဲ။ ခံစားလို႔ရတဲ့ ေခါင္းကိုက္တာ၊ အစာမေက်တာေတြ ရေစႏိုင္သလို ဆရာဝန္ေတြကေနသာ သိေအာင္လုပ္ၾကည့္လို႔ ရႏိုင္တဲ့ ေက်ာက္ကပ္၊ အသဲ ထိခိုက္တာမ်ိဳးေတြလဲ ရေစႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ ဆိုးက်ိဳးေတြက ရွားရွားပါးပါးသာ ရေစပါတယ္။

HIV virus ပိုးကေန ႏွလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္၊ အရိုး၊ အသဲ၊ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ နဲ႔ ဇီဝျဖစ္စဥ္ေတြကို သက္ေရာက္ေစႏိုင္တယ္။ HIV အတြက္ေဆးျဖစ္တဲ့ Antiretroviral therapy (ART) ေၾကာင့္လဲ အဲဒီေနရာေတြကို သက္ေရာက္ေစႏိုင္တယ္။

May be taken with or without food အစာနဲ႔ နီးနီး ေဝးေဝး ေသာက္ႏိုင္တယ္။
Fever, Rash, Nausea, Vomiting, Malaise or Fatigue, Respiratory difficulties* DO NOT RECHALLENGE! ကိုယ္ပူ၊ အနီျပင္ထြက္၊ ပ်ိဳ႕-အန္၊ မအီမသာျဖစ္၊ အားယုတ္၊ အသက္ရွဴခက္၊ (အဲလိုျဖစ္ရင္ ေဆး ဆက္မေသာက္ပါနဲ႔)

HIV/AIDS ကာကြယ္ေရး၊ ကုသေရးႏႇင့္ ျပဳစုေစာင့္ေရႇာက္ေရးလုပ္ ငန္းမ်ားအတြက္ ရန္ပံုေငြ ဂီတေဖ်ာ္ေျဖပြဲ အခမ္းအနားကို ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂ရက္ေန႔၊ ညေန သံုးနာရီ၌ ေမွ်ာ္စင္ကြၽန္းတြင္ က်င္းပသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အာဖရိကတိုက္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ေလ့လာစမ္းသပ္ခ်က္မ်ား အရ HIV ေရာဂါပိုးရွိသူ လိင္ဆက္ဆံဖက္ အခ်င္းခ်င္းတြင္ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံရာမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္မႈမွာ အၾကိမ္ ၉၀၀ တြင္မွ တစ္ၾကိမ္သာ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္းကို အသစ္ေတြ႔ရွိခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။

Nature ေဆးပညာဂ်ာနယ္၏ အဆိုအရ ေမ်ာက္နီမ်ားနွင့္ စမ္းသပ္ သုေတသနျပဳဖြယ္မ်ားကို ျပဳလုပ္ခဲ့ျပီေနာက္ ေမ်ာက္မ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားသည့္ SIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးအား တားဆီးကာကြယ္နိုင္ေသာ ေဆးသစ္တစ္မ်ိဳး ထုတ္လုပ္နိုင္ျပီဟု သိရသည္။

အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ တီဘီေရာ ဂါႏွင့္အဆုတ္ေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႕ (The Union) မွ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ မႏၲေလးငါးၿမိဳ႕နယ္၌ HIV / TB လူနာမ်ားအား TB-HIB ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ မႏၲေလး ခုနစ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္၊ ပခုကၠဴ၊ မိတၳီလာ၊ ျမင္းၿခံ၊ လား႐ိႈး၊ မုံရြာႏွင့္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ တုိ႔တြင္ HIV လူနာမ်ားအား မွတ္တမ္းတင္ျခင္း၊ က်န္းမာေရး ကူညီေစာင့္ေရွာက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ရွိသည္။

Lights အဖြဲ႕တြင္ HIV ပုိး ရွိ/မရွိ ေသြးစစ္လုိသူမ်ားအား အကူအညီေပးေသာ လုပ္ငန္း တစ္ခုရွိသည္။ VCCT ဟု ေခၚသည္။ အရွည္ မွာ… Voluntary Counseling & Confidential Testing ျဖစ္သည္။ ေသြးစစ္လုိသူသည္ မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ ေသြးစစ္လုိျခင္းျဖစ္ရ မည္။ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမွဳကုိ ခံယူရမည္၊ ေသြးအေျဖကုိ ကာယကံရွင္မွအပ မည္သူမွ်မသိေအာင္ လွ်ိဳ႕၀ွက္ေပးထားမည္… ဆုိသည့္ ေသြးစစ္ျခင္း လုပ္ငန္းျဖစ္သည္။

ယခုအခါတြင္ ေဂဟာတည္ေထာင္ ရန္အတြက္မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ေသာေၾကာင့္ သစၥာေ၀ဒဂူ ဥပတၱမၼကအဖြဲ႕က ဇန္န၀ါရီလ ၁၀ ရက္ေန႔ သတင္းစာတြင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။ ေရတံခြန္ေတာင္ေျခရွိ မိုးကုတ္ရိပ္ သာပိုင္ ေျမေနရာတစ္ဧကခြဲအား ပရဟိတေဂဟာ တည္ေထာင္ႏိုင္ရန္ သစၥာေ၀ဒဂူဆရာေတာ္က လႉဒါန္းခဲ့သည္။