HIV ပိုး၀င္ေရာက္ျပီး ခ်ိန္မွ HIV antibody စတင္ စစ္ေဆးေတြ႔႐ွိခ်ိန္ထိ ကာလကို Window period ဟု ေခၚပါတယ္.. ဒီကာလမွာ ဆိုရင္ HIV ကူးစက္ခံရမွန္း မသိႏိုင္တဲ့အခ်ိန္ျဖစ္ျပီး ထပ္မံ၍ အျခားသူသို႔လည္း ကူးစက္ႏိုင္စြမ္း ႐ွိပါ တယ္.. ၉၉% ေသာ HIV ကူးစက္ခံရသူမ်ားသည္ ကူးစက္ခံရ ျပီး ၃ လ အၾကာတြင္ HIV antibody (HIV test) စစ္ေဆး ေတြ႔႐ွိႏိုင္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ HIVျဖစ္တာနဲ႕ လူေတြက ေသရမယ္လို႔ ထင္ၾကပါတယ္။ HIVေရာဂါဆိုတာ အသက္ရွင္ မႈရဲ႕ ဟိုဘက္ တစ္ဖက္ကမ္းကို ကူးဖို႕အတြက္လက္မွတ္တစ္ခုပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဘ၀ကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ နဲ႔ျဖတ္သန္းမယ္ က်န္းမာေရးလိုက္စားမယ္ဆိုလွ်င္ အဲဒီလက္မွတ္ဆိုတာ ကင္ဆာသမားေတြ ဆီးခ်ိဳ သမားေတြေလာက္ေတာင္ အသံုးမက်ေတာ့ပါဘူး။ အခုဆိုလ်ွင္ မြန္ဒိုကိုပဲၾကည့္။ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္စြာနဲ႔ သူ႔ဘ၀ကို သူ႔တက္နဲ႔ ေလွာ္ေနတုန္း ပါပဲ။

ဂ်ာမနီႏိုင္ငံမွ ဆရာဝန္မ်ားသည္ HIV ပိုးရိွသူ လူနာတစ္ဦးအား ပင္မဆဲလ္လဲလွယ္ျခင္းျဖင့္ ေအာင္ျမင္ စြာ ကုသႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္တြင္ ဂလိုဘယ္ဖန္း Global Fund ကလည္း HIV/AIDS ေဝဒနာ၊ တီဘီေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ား ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ၂ ႏွစ္အတြင္း အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၁၂ သန္း ေပးအပ္ကူညီမည့္ စာခ်ဳပ္တရပ္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။

ဒီေဆး႐ံုဟာ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီသလို လက္ရႇိ ပုဂၢလိက ေဆး႐ံုေတြထက္ေတာင္ သာလြန္ေနတယ္။ လက္ရႇိ ပုဂၢလိကေဆး႐ံုေတြထက္ပိုၿပီး ေဆး႐ံုအဂၤါရပ္နဲ႔ ညီညြတ္တယ္။ စာၾကည့္တိုက္၊ ဓမၼာ႐ံု၊ စားေသာက္ ဆိုင္တန္း၊ ေစ်းဆိုင္တန္း ေတြကိုပါ သီးသန္႔ အေဆာက္အအံုနဲ႔ ထည့္သြင္းေပးထားတာကို ၾကည့္တာနဲ႔တင္ ေဆး႐ံု အဆင့္အတန္းကို သိႏိုင္ပါ တယ္။

ပညာေပး၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားအားလံုးတြင္ National Life Skill Curriculum (ဘ၀တြက္တာ ကြၽမ္းက်င္စရာ) သင္႐ိုးအျဖစ္ HIV /AIDS ပညာေပးသင္ခန္းစာမ်ားကို သင္ၾကားေပး ေနသည္ဟု သိရသည္။

“ေဆး႐ံုႀကီးမွာ ေဆးကုရတာ ေဈးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းေတြဘာေတြေပါ့။ ေနာက္တခုက အလုပ္မရွိတဲ့သူေတြ ဘယ္လို ေဆးကုမလဲေပါ့၊ အဲဒါေတြကို ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာကေတာ့ ထံုးစံအတိုင္းေပါ့ေလ။ သူ႔ရဲ႕ စရိတ္မွ်ေပး က်န္းမာေရးဆုိတဲ့ အတိုင္းေပါ့ေလ၊ ေဆး႐ံုက အကုန္လံုး လုပ္ထားတာ၊ ေဆးေတြလည္း အခမဲ့ ကုေပးေနတယ္ေပါ့ေလ။ အဲဒီတည္းက ၿပီးသြားၿပီေလ” ဟု ယေန႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တက္ အမတ္တဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာဆိုသည္။

Bangkok မွာ ႐ုံးစိုက္တဲ့ HIV/AIDS နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသ အတြင္း ကြန္ယက္မ်ား၏ ၫႊန္႔ေပါင္း အဖြဲ႔လုိ႔ဆိုတဲ့ (Colations of Asia Pacific Regional Network on HIV/AIDS 7 Sister) ျဖစ္ၿပီး HIV/AIDS နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသ အတြင္းရွိ ကြန္ရက္ႀကီး (Network) ခုနစ္ခုနဲ႔ စုေပါင္းဖြဲ႕စည္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“အခုအထူးကုေဆး႐ံုႀကီး (ေ၀ဘာဂီ) က ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို အထူးကုေဆး႐ံုႀကီး (မဂၤလာဒံု) ကို ဒီဇင္ဘာလက ေျပာင္းေရႊ႕လိုက္တာပါ။ ေနာက္ပိုင္းက်ရင္ေတာ့ အထူးကုေဆး႐ံုႀကီး (မဂၤလာဒံု)နဲ႔ အထူးကုေဆး႐ံု(သာေကတ) တို႔မွာပဲ ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို သီးသန္႔လက္ခံ ကုသေပးသြား မယ္။

“အန္ဂ်ီအိုအခ်င္းခ်င္း လုပ္ေဆာင္မယ့္ေနရာေဒသခ်င္း တူလို႔ side over lap ျဖစ္ေနေပမယ့္ လုပ္ ေဆာင္မယ့္လုပ္ငန္း activity over lap မျဖစ္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ activity over lap ျဖစ္ေနရင္ေတာ့ အက်ဳိးမဲ့ျဖစ္မွာပါ။ ရတဲ့သူေတြအေနနဲ႔လည္း သူတို႔အတြက္ အဓိကလိုအပ္ခ်က္ မဟုတ္ေတာ့သလို အမွန္မရေသးတဲ့ေနရာ၊ လိုအပ္ေနေသးတဲ့ ေနရာေတြမွာလည္း အမ်ားႀကီး နစ္နာမႈရွိပါတယ္။ ရပ္ရြာ လူထုရဲ႕ စိတ္ပါလက္ပါ ပူေပါင္းပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈ၊ တိတိက်က် သတင္းရယူမႈ၊ အခ်င္းခ်င္းခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္တတ္မႈေတြ က အန္ဂ်ီအိုေလာကမွာ အမ်ားႀကီး အေရးႀကီးပါတယ္”

၂၀၀၈ တြင္ ေလလြင္႔ လမ္းေဘးကေလးငယ္တို႔၏ လူ႔အပါယ္ခံ ရည္မွန္းခ်က္မဲ႔ ဘ၀မ်ားအတြက္ ရည္ ရြယ္၍ သူတို႔အတြက္ ေက်ာင္းဖြင့္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္း။ ဤအေၾကာင္းကို ၾကားသိေသာ ယူနီဆက္မွ CRC သင္တန္းလာေပး။ ထို႔ေနာက္္ လက္ေတြ႔လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနေသာ မႏၱေလးမွ World Vision ႏွင့္ ယူနီဆက္တို႔ထံ သြားေရာက္ေလ့လာခဲ႔။ World Vision မွ ေက်ာင္းဖြင့္ႏိုင္ရန္ သင္တန္းမ်ား ပို႔ခ်ေပး။ Shwechinthae Child Development Centre (SCDC) ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ခဲ႔။

ေက်ာင္းျပင္ပေရာက္ေနတဲ့ ကေလးလူငယ္ေတြကိုလည္း အေျခခံေက်ာင္းေတြက ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားေတြ နည္းတူ အသိ ပညာဗဟုသုတနဲ႔ အေလ့အက်င့္ ေကာင္းေတြ ရရွိလာေစဖို႔၊ မွန္ကန္ တဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ႏိုင္ ေစဖို႔၊ စာဖတ္စြမ္းရည္တိုးတက္လာေစဖို႔ HIV/AIDS ေရာဂါေတြ တားဆီးကာကြယ္ေရး ဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာေတြ၊ သိသင့္သိထိုက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို သိရွိလာႏိုင္ေစဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ဒီစီမံ ကိန္းထဲမွာ ထည့္သြင္း သင္ၾကားေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္