အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု Johns Hopkins Bloomberg ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး တကၠသိုလ္မွ သုေတသီ အဖြဲ႕သည္ HIV ဗုိင္းရပ္စ္က လူသားဆဲလ္ကို ဖ်က္ဆီး တုိက္ခိုက္ရာတြင္ အသံုးျပဳႏုိင္ေသာ ပ႐ိုတိန္း ေမာ္လီက်ဴး တစ္ခုကို ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ ဤေတြ႕ရွိခ်က္သည္ HIV ကုထံုး အသစ္မ်ားဆီသို႔ ဦးတည္ သြားႏုိင္မည့္ HIV ပိုး၏ ပ႐ုိတိန္းႏွင့္ လူသား ပ႐ုိတိန္းမ်ားအၾကား ႐ႈပ္ေထြးစြာ အျပန္အလွွန္ ဓာတ္ျပဳၾကပံုႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေရးပါလွေသာ အေျဖ တစ္ပိုင္း တစ္စ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ ရွိခ်က္ အျပည့္အစံုကို ဇန္နဝါရီလ ၁၉ ရက္ေန႔ထုတ္ Nature စာေစာင္တြင္ ပါရွိခဲ့သည္။ (ပ႐ုိတိန္းေမာ္လီက်ဴး (Protein Molecule) ဆိုသည္မွာ အသားဓာတ္၏ အေျခခံအက်ဆံုး တည္ေဆာက္မႈမ်ား ျဖစ္ပါသည္။)
HIV ဗိုင္းရပ္စ္သည္ ေသးငယ္ေသာ္လည္း လူသားဆဲလ္မ်ားရွိ ပ႐ိုတိန္း အမ်ဳိးအစား ၃၀,၀၀၀ ေက်ာ္ကို ေရာယွက္ေပါင္းစပ္၍ ထိခိုက္ေစႏုိင္ေသာ ပ႐ိုတိန္း ၁၅ မ်ဳိးခန္႔ ပါဝင္သည့္ ဆုိးရြားျပင္းထန္သည့္ ေရာဂါပိုးတစ္မ်ဳိး ျဖစ္ပါသည္။ သဘာဝအားျဖင့္ APOBEC3G အမည္ရွိ လူသားပ႐ုိတိန္းသည္ HIV ပိုး၏ မ်ဳိးဗီဇ တည္ေဆာက္ ပံုကို ေျပာင္းလဲေစကာ ေရာဂါအျဖစ္ မကူးစက္ေအာင္ ကာကြယ္ႏုိင္စြမ္း ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ပိုးက VIF (Viral Infectivity Factor) ေခၚ ပ႐ိုတိန္းကို ထုတ္၍ APOBEC3G ကုိ တည္ေဆာက္ပံု ေျပာင္းလဲ ဖ်က္ဆီးပစ္ၿပီးမွ ေရာဂါအျဖစ္ ကိုယ္တြင္းတြင္ အစြမ္းျပေသာေၾကာင့္ လူသားမ်ား HIV ဗုိင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈကို ေရာဂါ မၿပီးရျခင္း ျဖစ္ေလသည္။ အဆိုပါ VIF က လူသားပ႐ိုတိန္း APOBEC3G က ဖ်က္ဆီးသည့္အခါ CB-β ဆိုသည့္ အဓိက ပ႐ိုတိန္း တစ္မ်ဳိးကို လိုအပ္ေၾကာင္း သုေတသီမ်ား ေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါသည္။
ထိုအေၾကာင္းကို “လူသားပ႐ိုတိန္း APOBEC3G ဟာ HIV ပိုးကို ေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ တုိက္ခိုက္ ယုတ္ေလ်ာ့ေစဖို႔ သဘာဝရဲ႕ ဒီဇုိင္းပါပဲ။ ဒါကို ဗုိင္းရပ္စ္က ဖ်က္ဆီး အႏုိင္ယူဖို႔ (ကိုယ္ထဲေရာက္တဲ့အခါ) နည္းလမ္းအသစ္ ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ CBF -β ပ႐ိုတိန္းကို ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းဟာ ပေဟဠိရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ ကြင္းဆက္ တစ္ခုကို ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေမာ္လီက်ဴး အဏုဇီဝေဗဒႏွင့္ ကိုယ္ခံအားေဗဒ ပါရဂူတန္း ေက်ာင္းသား တစ္ဦးျဖစ္သူ Sean L.Evans က ရွင္းလင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေလ့လာမႈ၏ ေခါင္းေဆာင္ ပါေမာကၡ Xiao-Fang Yu ကေတာ့ “ဒီနယ္ပယ္မွာ လုပ္သက္ ၂၅ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ အခုကေတာ့ HIV ပိုး သုေတသန လုပ္ငန္းစဥ္ရဲ႕ စိတ္လႈပ္ရွားစရာ အခ်ိန္ပါပဲ” ဟု ဝမ္းသာအားရ မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သည္။ CBF-β ကဲ့သို႔ HIV ပိုး အဓိက ကူးစက္ဖ်က္ဆီးမႈ၏ အေရးပါေသာ ပ႐ိုတိန္းကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိ ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေနာက္ေျခလွမ္း အသစ္ တစ္ရပ္ အျဖစ္ CBF-B ႏွင့္ VIF အၾကား အျပန္အလွန္ ဓာတ္ျပဳဆက္သြယ္မႈကို ဟန္႔တားႏုိင္ၿပီး APOBEC3G ပ်က္စီး ျခင္းကို ကာကြယ္ေပးမည့္ တားျမစ္ အဲန္ဇုိင္းမ်ား (Inhibitors) ႏွင့္ ေဆးဝါးမ်ား ေဖာ္စပ္ စမ္းသပ္ရန္သာ ရွိေတာ့သည္။ “ေနာက္စမ္းသပ္ခ်က္သာ ေအာင္ျမင္ ရင္ေတာ့ HIV ဗုိင္းရပ္စ္ကို ျပင္းထန္ထိေရာက္စြာ ဟန္႔တားဖ်က္ဆီးႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု Evans က ဆက္လက္ ရွင္းျပသည္။
ယခုေအာင္ျမင္ခဲ့ေသာ သုေတသနကို တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏုိင္ငံ၏ အမ်ဳိးသား က်န္းမာေရး တကၠသိုလ္၊ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ သိပၸံႏွင့္ နည္းပညာ ဝန္ႀကီးဌာန တုိ႔၏ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈျဖင့္ Johns Hopkins Bloomberg ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး တကၠသုိလ္မွ သုေတသီမ်ားသည္ Jilin တကၠသိုလ္ ေဆး႐ံုမွ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း Medical Xpress Website ၏ သတင္း၌ ေရးသား ေဖာ္ျပထားသည္။
ဆက္ပိုင္လင္းခန္႔ (ေဆး-၂)
သတင္းရင္းျမစ္ - အျဖဴေရာင္မီဒီယာ
