HIV-1 infection ပိုးရွိေနျပီး ေဆးတခါမွ မေသာက္ရေသးသူေတြအတြက္ ကုသေပးမဲ့ ဒီေဆးမွာ ေဆး ၃ မ်ိဳးတြဲ (Emtricitabine/Rilpivirine/Tenofovir disoproxil fumarate) ပါတယ္။

Truvada ေဆးကို ၂ဝဝ၄ ကတည္းက အတည္ျပဳထားျပီး၊ Gilead ကထုတ္တဲ့ Emtriva နဲ႔ Viread ေဆး ၂ မ်ိဳးတြဲ ျဖစ္တယ္။ Sustiva ေဆးနဲ႔ပါ တြဲစမ္းသပ္ေနခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။

Tibotec ကေန Phase III စမ္းသပ္မႈ တတိယဆင့္အတြက္ ၂ ေနရာမွာ လုပ္ခဲ့ျပီး အခ်က္အလက္ေတြကို ရယူခဲ့တာပါ။ ECHO နဲ႔ THRIVE စမ္းသပ္မႈေတြကို ေလ့လာဆန္းစစ္ေတာ့ HIV-1 ပိုးရွိသူ လူၾကီးေတြမွာ Rilpivirine ေဆးနဲ႔ Efavirenz ေဆးေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈ နဲ႔ စိတ္ခ်ရမႈေတြ လုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလူေတြကို အရင္က ဘာေဆးမွ မေပးေသးပါ။

Gilead Sciences ရဲ႕ ဥကၠ႒-အမႈေဆာင္အရာရွိ John C. Martin ကေျပာတာက “Complera ေဆးဟာ Gilead ကေနထုတ္တဲ့ ဒုတိယေျမာက္ Single-tablet regimen တလံုးတည္းေဆးမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ HIV ကုသေရးအတြက္ ရိုးရွင္းေစဘို႔ရာ အေျမာ္အျမင္ ရွိၾကတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းၾကီး ႏွစ္ခုရဲ႕ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။ အံ့မခန္း တိုးတက္တာေတြ ရွိေပမဲ့ လုပ္စရာေတြလဲ အမ်ားၾကီး ရွိေနပါေသးတယ္။”

ဒီအရင္ ေပၚခဲ့တာက Atripla (Efavirenz 600 mg/Emtricitabine 200 mg/Tenofovir disoproxil fumarate 300 mg ေဆးအတြဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Bristol-Myers Squibb နဲ႔ Gilead တို႔ကေန ေဆးေစ်းကြက္ထဲ ေရာင္းခဲ့တာပါ။

ဒီႏွစ္ ဇႏၷဝါရီလတံုးက အခ်က္အလက္ မျပည့္စံုေသးလို႔ ျငင္းထားရာကေန အခုမွ အသိအမွတ္ျပဳလိုက္တာ ျဖစ္တယ္။ Phase 3 randomized studies အဆင့္ ၃ ေလ့လာမႈျပဳျပီး ေဆး တမ်ိဳးခ်င္းကို ေပးလို႔ ထိေရာက္တာနဲ႔ Triple-drug tablet ၃ မ်ိဳးတြဲေပးျပီး ထိေရာက္တာခ်င္း Bioequivalence study မွာ လာတူတယ္။

၁ဝ-၈-၁ဝ၁၁ အေမရိကန္ ေဆးဝါးနဲ႔ အစားအေသာက္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔ Food and Drug Administration (FDA) ရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖၚျပထားတာကေတာ့ -
• Rilpivirine ေဆးေပးေတာ့ ေဆးမေပးခင္က HIV-1 RNA ၁ မီလီမီတာမွာ ၁ သိန္းေက်ာ္ေနသူ လူနာေတြမွာ သူ႔ထက္ နည္းသူေတြကိုေပး သေလာက္ မထိေရာက္ဘူး။
• Rilpivirine ေဆးေပးသူေတြဟာ Efavirenz နဲ႔ယွဥ္ရင္ NNRTI အမ်ိဳးအစားေဆးကို ပိုျပီး ေဆးကိုခံႏိုင္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။
• Rilpivirine ေဆးေပးေနသူေတြမွာ Lamivudine/Emtricitabine ေဆးေပးရင္ Efavirenz ေပးေနသူေတြထက္ ပိုျပီး ေဆးကို ခံႏိုင္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။

Complera ေဆးထဲမွာ -
(၁) Rilpivirine ဆိုတဲ့ Janssen Pharmaceuticals ကေန ထုတ္တဲ့ Non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor (NNRTI) အမ်ိဳးအစား Edurant ေဆး
(၂) Tenofovir (Viread, Gilead Sciences) ကေန ထုတ္တဲ့ Nucleoside reverse transcriptase inhibitors (NRTIs) အမ်ိဳးအစားေဆး နဲ႔
(၃) Emtricitabine (Emtriva, Gilead Sciences) ကေန ထုတ္တဲ့ Nucleoside reverse transcriptase inhibitors (NRTIs) အမ်ိဳးအစားေဆးေတြ ပါတယ္။

Complera ရဲ႕ Recommended dose ေဆးေပးအညႊန္းကေတာ့ 1 tablet (Emtricitabine 200 mg, Rilpivirine 25 mg, and Tenofovir 300 mg) တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ အစာနဲ႔ နီးနီးေသာက္ရမယ္။

Emtricitabine/Rilpivirine/Tenofovir DF အခုေဆး ၃ မ်ိဳးတြဲေဆးကို -
၁။ Anticonvulsants အတက္ သက္သာေဆးေတြ ျဖစ္တဲ့ Carbamazepine, Oxcarbazepine, Phenobarbital, and Phenytoin ေဆးေတြနဲ႔ တြဲမေပးရပါ။
၂။ Antimycobacterials (မိုင္ကို-ဗက္တီးယား) အတြက္ေပးတဲ့ ေဆးေတြ ျဖစ္တဲ့ Rifabutin, Rifampin, and Rifapentine ေဆးေတြနဲ႔ တြဲမေပးရပါ။
၃။ Proton pump inhibitors (ပရိုတြန္-ပန္႔မ္-အင္ဟဘစ္တာ) ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ Esomeprazole, Lansoprazole, Omeprazole, Pantoprazole, Rabeprazole ေဆးေတြနဲ႔ တြဲမေပးရပါ။
၄။ Systemic dexamethasone (ဒက္ဆာမီစဇုန္း) ေဆး ပါးစပ္ကေနေပးတာနဲ႔ တြဲမေပးရပါ။
၅။ St. John's wort ေရာဂါရွိေနသူကို မေပးရပါ။

မေပးသင့္တဲ့ ေဆးေတြနဲ႔ တြဲေပးရင္ ေသြးရည္ၾကည္ထဲမွာ Rilpivirine ေဆးကို သက္ေရာက္ေစမယ္။ Virologic response (ဗိုင္ေရာ္ေလာဂ်ီ) တံု႔ျပန္မႈ မရေတာ့ဘဲ Rilpivirine နဲ႔ NNRTIs ေဆးမွန္သမွ်ကို ေဆးခံႏိုင္ရည္ ျဖစ္သြားေစႏိုင္တယ္။

AIDS ေရာဂါကို စသိခဲ့ျပီးေနာက္ အႏွစ္ ၃ဝ အတြင္းမွာ ေဆးကုသနည္းေတြ အံ့မခန္း တိုးတက္လာေနပါတယ္။ Single-tablet regimen ေဆးတလံုးထဲ ေပးနည္း အယူအဆဟာ HIV drug ေဆးရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္ ျဖစ္လာတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူနာတိုင္းနဲ႔ေတာ့ မသင့္ေတာ္ေသးပါ။

ဒီေဆးသစ္ Complera ရဲ႕ Efficacy ထိေရာက္မႈ၊ Safety စိတ္ခ်ရမႈ၊ Convenience အဆင္ေျပမႈေတြအျပင္ Availability ေဆး အလြယ္တကူ ရႏိုင္မႈပါရွိရင္ စိတ္အား တက္စရာေကာင္းလွတဲ့ မွတ္တိုင္ပါဘဲ။ ျမန္မာျပည္မွာလဲ အားတက္စရာေတြ ရွိလာႏိုင္ပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၁၁-၈-၂ဝ၁၁)