တေန႔တျခား
တိုးပြားလာေသာ HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္မ်ား အတြက္ ေဆးဝါးစရိတ္ ကုန္က်မႈေငြေၾကး အခက္အခဲ ရိွေနသည့္အတြက္
ART ေဆးဝါးမ်ား ဆက္လက္ေပးေဝႏိုင္ရန္ မလြယ္ကူေတာ့ေၾကာင္း HIV အေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူ မျဖဴျဖဴသင္းက
ေျပာၾကားသည္။

ျပည္တြင္း အန္ဂ်ီအုိမ်ားစြာမွ ART (ARV) ေဆးဝါးမ်ား ျဖန္႔ေဝမေပးႏိုင္ေတာ့ျခင္း၊ မီးေလာင္
မဂၤလာေစ်း၏ လတ္တေလာ ေဆးေစ်းကြက္ ပ်က္သြားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ HIV အပါအဝင္ ၎ႏွင့္ ဆက္စပ္ေဆးဝါးမ်ား
တန္ဖိုးျမင့္တက္လာက ေငြအကုန္အက် ပိုမိုမ်ားလာသည့္အတြက္ ART ေဆးဝါးမ်ား ဆက္လက္ျဖန္႔ေဝရန္
အခက္အခဲ ရိွလာျခင္းျဖစ္သည္ဟု ၎ကေျပာသည္။

“က်မတို႔က ေဆးယူထား၊ အလႉရွင္ ရလာရင္ ေငြသြားရွင္း၊ အဲလိုရိွတယ္။ အခု ေဆးပစၥည္းေတြ မီးေလာင္ဆံုး႐ံႈးကုန္ေတာ့
သူတို႔လည္း ဆိုင္ေတြကို အသစ္ကေန ျပန္စေနရတယ္။ ART ကို တျခားဆိုင္ေတြမွာ လက္လီဝယ္ယူဖို႔က်ေတာ့
က်မတို႔ ေငြလက္ငင္း မတတ္ႏိုင္ဘူးျဖစ္ေနတယ္” ဟု မျဖဴျဖဴသင္းက ေျပာသည္။

HIV/AIDS
ေဝဒနာရွင္မ်ား ေသာက္သံုးရသည့္ ART (ARV) ေဆးမ်ားကို ျပင္ပ ေဆးဆိုင္မ်ားမွ ဝယ္ယူပါက
တလစာ (ပ်မ္းမွ်) (၃၀,၀၀၀) မွ (၃၅,၀၀၀) က်ပ္ ဝန္းက်င္ခန္႔ရိွေၾကာင္း၊ ထို႔ျပင္
HIV/AIDS ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ အျခားေရာဂါမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားျဖစ္ေသာ Forcan,
Septrim, Imodium ေဆးမ်ား၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား၊ ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာ အတြက္ ဓာတ္ဆား ထုပ္မ်ားပါမက်န္
ယခင္ထက္ ေစ်းတက္ေနသည့္အတြက္ ေဆးဝါး ဝယ္ယူမႈစရိတ္ ပ်မ္းမွ် လစဥ္ (၂၀-၂၅) သိန္းခန္႔ ကုန္က်ေနကာ
ဆက္လက္ ဝယ္ယူႏိုင္ရန္ ေငြေၾကးအခက္အခဲ ရိွေနသည္ဟု သိရသည္။

“သဇင္ ေဆးခန္းႀကီး အပါအဝင္ အန္ဂ်ီအုိေတြအေနနဲ႔ HIV လူနာသစ္ေတြကို ေသြးစစ္ေပး႐ံုကလြဲလို႔
ART လံုးဝ မေပးႏိုင္ေတာ့ဘူး။ အရင္က အန္ဂ်ီအုိ အေတာ္မ်ားမ်ား (မိႈ၊ ေရယုန္၊ ဝမ္းပ်က္
ဝမ္းေလွ်ာ စတဲ့ အျခား အခြင့္အေရးယူ ေရာဂါ) (OI) ေဆးေတြ ေပးႏိုင္ေသးတယ္။ အခု သူတို႔ဆီမွာ
OI ေတာင္ျပတ္ေနၿပီ။ အန္ဂ်ီအုိေတြမွာ ခုလို ART ေရာ၊ OI ေရာ ျပတ္ေနေတာ့ က်မတို႔ဆီကို
လူနာေတြ ပိုတိုး ဝင္ေနတယ္” ဟုလည္း မျဖဴျဖဴသင္းက ျပည္တြင္း အန္ဂ်ီအုိ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏
လက္ရိွ ရပ္တည္မႈကို ရွင္းျပသည္။

အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္မ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးႏွင့္
ပညာေပးေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ဦးေဆာင္ လုပ္ကုိင္ေနသူ မျဖဴျဖဴသင္းက ၎တို႔အေနျဖင့္
လက္ရိွတြင္ လူနာ (၁၀၀) ဦးခန္႔အား ART ေဆး လစဥ္ ေပးေဝေနရၿပီး OI အဆင့္ လူနာသစ္မ်ားလည္း
(၃-၄) ဦးမွ် ေန႔စဥ္ ေရာက္ရိွ ေနသည့္အတြက္ နယ္လူနာ (၁၀၀) ခန္႔ကို ေတာင္ဒဂံု (၁၈) ရပ္ကြက္၌
(၂) အိမ္၊ ေျမာက္ဒဂံု၌ (၂) အိမ္ စုစည္း ေနထိုင္ေစကာ ART, TB, OI ေဆးမ်ား သာမက ဝမ္းေရး
အခက္အခဲ ကိုလည္း တတ္ႏိုင္သမွ် ေျဖရွင္း ေပးေနရသည္ဟု ေျပာဆိုသည္။

“လတ္တေလာ အခက္အခဲအရ လူနာနဲ႔ က်မတို႔ ေငြေၾကး တေယာက္တဝက္ က်ခံေစတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး၊ လူနာအခ်င္းခ်င္း
ART လွည့္ေပးေနရတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြ လုပ္ေနရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ လက္ရိွ အေျခအေနအရ
စားဖို႔ေတာင္ အႏိုင္ႏိုင္ဆိုေတာ့ ေဆးဝါးကို အျပင္ေစ်းနဲ႔ ဝယ္သံုးဖို႔ဆိုတာ ဘယ္လိုမွ
မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ အမ်ားစုကို အခမဲ့ ေပးေဝေနရတယ္။ လူနာေတြ ေဆးျပတ္ရင္ အသက္တိုလိမ့္မယ္”
ဟု ၎က ေျပာသည္။

ျပည္တြင္း အန္ဂ်ီအုိမ်ားသည္ 3D Funds, Global Funds တို႔မွ ေပးေဝေသာ ART ေဆးမ်ားျဖင့္သာ
ရပ္တည္ေနရေၾကာင္း၊ လာမည့္ ၂၀၁၁ တြင္ Global Funds မွ ျမန္မာျပည္ တြင္းသို႔ ART အလံု
အေလာက္ ျဖန္႔ေဝမည္ဟု သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚေနသည့္အေပၚ မ်ားစြာ ေမွ်ာ္လင့္ေနရေၾကာင္း မျဖဴျဖဴသင္းက
ေျပာသည္။

၎က “HIV လူနာေတြအတြက္ အေရးေပၚ ေငြေၾကးလိုအပ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာက ျဖစ္ေစ၊
တရားမဝင္ ေငြေၾကးျဖစ္ေစ၊ ဘယ္အဖြဲ႕အစည္းက လွဴလွဴ အားလံုးကို လက္ခံမယ္။ ဒီနည္းပဲ ရိွေတာ့တယ္။
အဲလိုလုပ္လို႔ ျပႆနာ တစံုတရာ ရိွလာရင္ က်မ ေျဖရွင္းမယ္။ HIV လူနာေတြကို ART ေဆး ျဖန္႔ေဝလို႔
ေထာင္ခ်မယ္ဆိုလည္း က်မခံမယ္” ဟု ေခတ္ၿပိဳင္သို႔ ေျပာသည္။

မဂၤလာဒုံေဆး႐ုံႏွင့္ ေဝဘာဂီေဆး႐ုံ တို႔တြင္လည္း ေဆး မေပးႏိုင္သည့္အတြက္ HIV/AIDS လူနာသစ္မ်ားကို
လက္မခံေတာ့ေၾကာင္း၊ ေဆးေပးေနက် လူနာေဟာင္းမ်ားကို တလတႀကိမ္ ေဆး ေပးေသာ္လည္း ရက္ခ်ိန္းမမွန္
ျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

စစ္အစိုးရကမူ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV/AIDS ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း က်ဆင္းခဲ့သည္ဟု ၂၀၀၉
ခုနွစ္ ကမာၻ႔ HIV/AIDS ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔တြင္ ေၾကညာခဲ့ေသာ္လည္း အေရအတြက္ အတိအက်ကိုမူ
ေဖာ္ျပျခင္း မရိွေပ။

ေအာင္ထက္

ေခတ္ၿပိဳင္ - HIV
ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအတြက္ အလွဴရွင္မ်ား အေရးေပၚ လိုအပ္